Tăng cường chính sách ưu đãi trong đào tạo nhân lực nhóm ngành khoa học cơ bản, công nghệ cao

Nhiều chính sách liên quan đến việc đào tạo, chuẩn bị nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ cao đã được ban hành và tiếp tục sẽ có những chính sách ưu đãi đối với người học thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. 

Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 là chương trình khuyến khích học sinh theo đuổi các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (Ảnh minh họa)
Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 là chương trình khuyến khích học sinh theo đuổi các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (Ảnh minh họa)

Quy mô, chất lượng nguồn nhân lực STEM phát triển mạnh

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2025, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã có trao đổi liên quan đến việc đào tạo, chuẩn bị nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ cao.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho biết, nhiệm vụ nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực và đào tạo nhân tài là một trong những nhiệm vụ, mục tiêu cốt lõi của ngành giáo dục.

Trong các năm qua, từ giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo trong xây dựng chương trình đã hết sức chú trọng đến các môn học STEM bao gồm khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học, tiếp nối đến giáo dục đại học và trên đại học

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 1002/QĐ-TTg ngày 24/5/2025, phê duyệt Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025–2035, định hướng đến năm 2045. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai nhiều giải pháp đột phá nhằm phát triển nhân lực STEM trong thời gian tới.

z6768643119322f67321179740ee5de1d78f404c5b349b.jpg
Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng trao đổi tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2025 (Ảnh: MOET)

Trên thực tế, quy mô đào tạo đại học chính quy năm 2024 tăng so với năm 2023; riêng lĩnh vực STEM tăng 10,6%, tương đương hơn 60.000 sinh viên. Toàn hệ thống có 218 cơ sở đào tạo (trong đó có 158 công lập, 60 tư thục) tham gia đào tạo các ngành STEM. Tổng số sinh viên tuyển mới năm 2024 là hơn 218.000, chiếm khoảng 36% tổng số sinh viên tuyển sinh trên toàn quốc. Điều này cho thấy các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đang tạo hiệu ứng tích cực đối với người học.

Ở bậc sau đại học, năm 2024, số lượng học viên ngành STEM tiếp tục tăng mạnh: trình độ thạc sĩ tăng 34%, đạt gần 20.000 học viên; trình độ tiến sĩ tăng 33%, với gần 4.000 nghiên cứu sinh, tăng khoảng 600 so với năm 2023.

Đặc biệt, năm 2025 là năm đầu tiên học sinh tốt nghiệp Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 – một chương trình đang khuyến khích học sinh theo đuổi các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, tận dụng thế mạnh của học sinh Việt Nam, nhất là trong môn Toán.

Học sinh phổ thông trong giờ học có ứng dụng chuyển đổi số
Học sinh phổ thông trong giờ học có ứng dụng chuyển đổi số

Ở bậc sau đại học, năm 2024, số lượng học viên ngành STEM tiếp tục tăng mạnh: trình độ thạc sĩ tăng 34%, đạt gần 20.000 học viên; trình độ tiến sĩ tăng 33%, với gần 4.000 nghiên cứu sinh, tăng khoảng 600 so với năm 2023. Đây là những tín hiệu rất tích cực, cho thấy sự phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng nguồn nhân lực STEM trong thời gian tới.

Tuy nhiên, tỷ lệ sinh viên học STEM ở Việt Nam hiện vẫn dao động trong khoảng 27%-31%, thấp hơn nhiều nước trong khu vực và thế giới như Singapore (46%), Malaysia (50%), Hàn Quốc (35%), Phần Lan (36%), Đức (39%). Vì vậy, rất cần tiếp tục tăng đầu tư cho các cơ sở giáo dục đại học để thúc đẩy đào tạo trong các lĩnh vực STEM.

Đã có khoảng 19.000 sinh viên các ngành vi mạch bán dẫn

Về đào tạo nhân lực ngành vi mạch bán dẫn, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1017/QĐ-TTg ngày 21/9/2024, phê duyệt Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.

Trong năm học 2024–2025, đã có khoảng 19.000 sinh viên nhập học các ngành phù hợp với lĩnh vực bán dẫn, chiếm khoảng 10% tổng số sinh viên theo học ngành STEM.

Hiện có 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan đến vi mạch bán dẫn. Trong năm học 2024–2025, đã có khoảng 19.000 sinh viên nhập học các ngành phù hợp với lĩnh vực bán dẫn, chiếm khoảng 10% tổng số sinh viên theo học ngành STEM.

Hiện có 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan đến vi mạch bán dẫn, trong đó 97 cơ sở đào tạo trực tiếp các ngành này (gồm 66 trường công lập và 31 trường tư thục). Nhiều trường đại học ngoài công lập như: CMC, Phenikaa, FPT... cũng tích cực tham gia vào quá trình đào tạo nhân lực ngành bán dẫn.

Để bảo đảm chất lượng đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thành lập Hội đồng tư vấn và Hội đồng thẩm định Chuẩn chương trình đào tạo các trình độ đại học, thạc sĩ về vi mạch bán dẫn. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 1314/QĐ-BGDĐT ngày 13/5/2025, công bố Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học và thạc sĩ ngành vi mạch bán dẫn.

"Hiện đã có hơn 30 chương trình đào tạo đăng ký triển khai theo Chương trình 1017, trong đó có 8 cơ sở giáo dục đại học sẽ áp dụng ngay từ năm học 2025–2026. Đồng thời, Bộ cũng đang khẩn trương xây dựng và sẽ sớm ban hành Chuẩn chương trình đào tạo tài năng trong lĩnh vực STEM để triển khai Đề án theo Quyết định 1002/QĐ-TTg", lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.

Ưu đãi cho người học khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược

Về ưu đãi đối với sinh viên theo học ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược; dự kiến trình Chính phủ trong tháng 7/2025.

dh-2098-8492.png
Nghiên cứu khoa học ở trường đại học

Nội dung dự thảo Nghị định quy định về chính sách cấp học bổng tập trung cho các đối tượng là sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh thuộc 3 lĩnh vực được quy định tại Nghị quyết số 57, gồm: Khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, phục vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đang được Đảng, Nhà nước quan tâm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang phối hợp Bộ Tài chính xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM). Hiện, dự thảo Quyết định đang trong quá trình lấy ý kiến để hoàn thiện; dự kiến sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 7/2025.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang chủ trì xây dựng quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược; dự kiến sẽ trình Chính phủ xem xét, ban hành trong năm 2025.

Có thể bạn quan tâm

Câu lạc bộ Hiến máu nhân đạo.

Nơi thanh xuân được viết bằng những trang rực rỡ

Với nhiều thế hệ sinh viên Trường đại học Luật (Đại học Huế), các câu lạc bộ, đội, nhóm không đơn thuần là nơi tham gia các hoạt động ngoại khóa. Đó là nơi họ viết thanh xuân của mình bằng kỷ niệm và những trải nghiệm đáng nhớ, bằng sự trưởng thành và những ước mơ đang từng ngày được chắp cánh.

Cô và trò Trường tiểu học Suối Hoa, phường Kinh Bắc.

Bắc Ninh giảm tối thiểu 30 đến 50% đầu mối quản lý trường học sau sắp xếp

Ngày 22/7, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Lê Xuân Lợi đã ký ban hành công văn số 7913/UBND-NC về sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Bắc Ninh sẽ giảm từ 30 đến 50% đầu mối quản lý trường học so thời điểm 1/7/2025.

Giảng viên và học viên một trung tâm đào tạo ngoại ngữ tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: nhân vật cung cấp)

Dạy, học tiếng Anh cho học sinh tiểu học, trung học phổ thông trong "thời AI"

Sự bùng nổ mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi phương thức học ngoại ngữ của học sinh tiểu học và trung học cơ sở, phần nào gây lúng túng cho cả giáo viên, các bậc phụ huynh. Một số chuyên gia, học sinh thành tích tốt đã chia sẻ kinh nghiệm để tận dụng tốt, không bị phụ thuộc AI trong quá trình học. 

[Video] Quảng Trị: Điều tra mở rộng vụ tiêu cực thi tốt nghiệp THPT

[Video] Quảng Trị: Điều tra mở rộng vụ tiêu cực thi tốt nghiệp THPT

Ngay sau khi phát hiện sai phạm tại điểm thi Trường Trung học phổ thông (THPT) Lê Trực, xã Tuyên Hóa (Quảng Trị), tỉnh Quảng Trị triển khai tổng rà soát công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 trên địa bàn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng của kỳ thi.

Thí sinh trong mùa thi năm 2026 (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cần lộ trình xây dựng hệ thống thi nhân văn, công bằng và phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực

Một hệ thống thi nhân văn, công bằng và phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của giáo dục Việt Nam. Muốn thành công, các giải pháp phải được triển khai đồng bộ, hình thành một “hệ sinh thái chuyển đổi thi” với lộ trình rõ ràng, khả thi và dễ thực hiện.

Trẻ em vùng cao. (Ảnh minh họa: ĐĂNG KHOA)

Mở rộng chính sách ưu tiên, hỗ trợ người học dân tộc thiểu số rất ít người

Chính sách ưu tiên tuyển sinh, hỗ trợ học tập đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng nhằm hướng đến tạo điều kiện để người học thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người được tiếp cận giáo dục đầy đủ, liên tục và bình đẳng ở tất cả các cấp học, mở rộng tới nhiều đối tượng. 

Học sinh Việt Nam đạt 4 Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2026.

Học sinh Việt Nam đạt 4 Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2026

Tiếp nối những kết quả ấn tượng mà các Đội tuyển học sinh Việt Nam đạt được tại các kỳ thi Olympic quốc tế năm 2026, Đội tuyển quốc gia Việt Nam dự thi Olympic Sinh học quốc tế (IBO) năm 2026 với 4 học sinh đã xuất sắc đạt được 4 Huy chương Bạc. Thành tích này đưa Đoàn Việt Nam vào nhóm 8 đoàn dẫn đầu của kỳ thi. 

Đội tuyển quốc gia Việt Nam đạt 4 Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2026.

Cả 4 học sinh đội tuyển quốc gia Việt Nam đều đạt Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2026

Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Olympic Hóa học quốc tế  (IChO) năm 2026 gồm 4 học sinh đã đạt thành tích xuất sắc với 4 Huy chương Vàng. Kết quả này đưa đoàn Việt Nam xếp đồng hạng Nhất, tiếp tục khẳng định vị thế của đội tuyển Việt Nam tại đấu trường Olympic Hóa học quốc tế.