Việt Nam-Nga thúc đẩy hợp tác công nghệ chiến lược đi vào chiều sâu

Tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga diễn ra ở thủ đô Moskva, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh khoa học, công nghệ và giáo dục-đào tạo luôn là trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko chứng kiến trao thỏa thuận hợp tác giữa hai nước. (Ảnh: Lưu Quý)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko chứng kiến trao thỏa thuận hợp tác giữa hai nước. (Ảnh: Lưu Quý)

Hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga đang đứng trước yêu cầu phát triển ở quy mô và chiều sâu mới. Tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề xuất tập trung kết nối các công nghệ chiến lược, cùng làm chủ công nghệ lõi, hình thành các mô hình nghiên cứu và phát triển có chiều sâu, gắn với đào tạo nhân lực, doanh nghiệp và thị trường.

Hàng chục nghìn cán bộ, nhà khoa học và chuyên gia Việt Nam đã được đào tạo tại Nga, trở thành nguồn nhân lực tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trong giai đoạn mới, hợp tác khoa học và công nghệ giữa hai nước cần được triển khai ở quy mô và chiều sâu phù hợp với yêu cầu phát triển của mỗi bên. Việt Nam đang có nhu cầu tiếp thu, làm chủ và phát triển các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; trong khi Nga có thế mạnh về khoa học cơ bản, công nghệ hạt nhân, công nghệ lượng tử, vật liệu mới và an toàn thông tin.

Việc kết nối năng lực nghiên cứu của Nga với nhu cầu phát triển và lực lượng khoa học và công nghệ của Việt Nam là cơ sở để hai bên mở rộng các chương trình hợp tác nghiên cứu và phát triển.

Mở rộng hợp tác sang các công nghệ chiến lược

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga đã trao đổi về một số định hướng hợp tác trong thời gian tới.

Hai bên tiếp tục mở rộng chương trình tài trợ nghiên cứu chung sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Trong năm 2026, có 4 đề tài được lựa chọn tài trợ trong tổng số 34 hồ sơ đề xuất, tăng 3 lần so với năm trước.

Phiên họp Ủy ban hỗn hợp về khoa học và công nghệ dự kiến được tổ chức vào cuối tháng 11/2026, tập trung trao đổi về công nghệ chiến lược, công nghệ lượng tử và Trung tâm nghiên cứu công nghệ chiến lược.

Một hướng hợp tác khác là tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học trẻ. Việt Nam dự kiến đưa từ 30-50 nhà khoa học trẻ tham dự Hội nghị các nhà khoa học trẻ vào đầu tháng 12/2026 với tư cách khách mời đặc biệt. Đây là một trong những hoạt động nhằm tăng cường kết nối thế hệ nghiên cứu trẻ và mở rộng hợp tác giữa các nhóm nghiên cứu hai nước.

Hai bên cũng tăng cường hỗ trợ học bổng đào tạo tiến sĩ trong các ngành công nghệ chiến lược, qua đó bổ sung nguồn nhân lực cho các lĩnh vực nghiên cứu ưu tiên.

Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Bên cạnh hợp tác nghiên cứu chung, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang phối hợp với các đối tác Nga trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có ba lần làm việc với Tập đoàn Rosatom để trao đổi, tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân.

Thời gian qua, Việt Nam đã hoàn thành khóa đào tạo cho 10 chuyên gia về thẩm định địa điểm nhà máy điện hạt nhân giữa Rosatom và Cục An toàn bức xạ và hạt nhân.

Hai bên cũng đạt thỏa thuận để Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam tham gia liên doanh Trung tâm Nghiên cứu quốc tế RCMB của Rosatom.

Theo Bộ trưởng, các hoạt động này tạo thêm cơ sở để Việt Nam và Nga mở rộng hợp tác về nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghệ hạt nhân.

Gắn nghiên cứu với đào tạo nhân lực, doanh nghiệp và thị trường

Từ những định hướng hợp tác trên, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị các đại biểu tại Diễn đàn tập trung trao đổi vào ba vấn đề.

Một là, lựa chọn một số công nghệ chiến lược mà hai nước có thế mạnh và khả năng bổ trợ cho nhau.

Hai là, hình thành các mô hình hợp tác nghiên cứu và phát triển có chiều sâu, hướng tới tạo ra kết quả nghiên cứu và công nghệ cụ thể.

Ba là, gắn kết hợp tác khoa học và công nghệ với đào tạo nhân lực, doanh nghiệp và thị trường.

Theo Bộ trưởng, việc xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên và mô hình hợp tác sẽ giúp kết nối các chương trình nghiên cứu, cơ sở khoa học, nguồn nhân lực và doanh nghiệp của hai nước, từng bước đưa các thỏa thuận hợp tác vào hoạt động cụ thể.

Trong phiên toàn thể của Diễn đàn, các đại biểu cũng chứng kiến lễ công bố sáng kiến xây dựng Mạng lưới tri thức Việt Nam-Nga và lễ ký kết một số văn kiện hợp tác.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân kỳ vọng các phiên chuyên đề và phiên kết nối đối tác công nghệ sẽ góp phần cụ thể hóa các cam kết hợp tác, đưa khoa học và công nghệ trở thành một lĩnh vực hợp tác có chiều sâu trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) cho giao hàng hay cứu hộ, việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khởi động Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp” cho thấy một bước đi mang tính chiến lược: Biến tầng không lưu thấp thành một lớp hạ tầng kinh tế kỹ thuật mới.

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà để phục vụ sản xuất, góp phần giảm chi phí tiền điện. (Ảnh: LÊ CHI)

Bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Nhu cầu năng lượng ngày càng lớn đang đặt ra yêu cầu không chỉ bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải sử dụng hiệu quả từng đơn vị năng lượng. Trong bối cảnh đó, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra cách tiếp cận mới: Đo lường chính xác mức tiêu thụ, nhận diện điểm lãng phí, tối ưu vận hành.

Hình ảnh hạt tiêu xanh, hạt tiêu đen, hạt tiêu trắng Tiên Phước. (Ảnh minh họa: Cục Sở hữu trí tuệ)

Những gốc tiêu 40 năm tuổi và “tấm căn cước” của vị cay xứ Tiên

Trên vùng đất gò đồi nhiều sỏi đá, những dây tiêu bản địa vẫn bám vào thân cây sống, len rễ sâu vào lòng đất và cho ra loại hạt nhỏ nhưng thơm, cay nồng. Chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” được bảo hộ mở ra cơ hội để sản vật lâu đời này vượt khỏi những phiên chợ địa phương, tiến đến thị trường rộng lớn hơn.