Mỗi mầm cây mở ra hy vọng cho rừng tự nhiên
Rừng tự nhiên mất hàng chục năm, thậm chí là hàng trăm năm để hình thành. Nhưng chỉ cần một khoảng thời gian ngắn, những tác động từ khai thác quá mức, cháy rừng hay biến đổi khí hậu có thể khiến hệ sinh thái ấy bị tổn thương. Khi những khoảng xanh dần thu hẹp, điều mất đi không chỉ là cây cối, mà còn là nguồn nước, là nơi cư trú của các loài động vật hoang dã và khả năng chống chịu của môi trường trước những hiện tượng thời tiết cực đoan.
Bởi vậy, phục hồi rừng chưa bao giờ là câu chuyện của riêng lực lượng kiểm lâm hay ngành lâm nghiệp. Đó là hành trình dài đòi hỏi sự tham gia của chính quyền địa phương, các tổ chức bảo tồn, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Mỗi cây xanh được trồng xuống hôm nay chưa thể tạo nên một cánh rừng, nhưng có thể trở thành điểm khởi đầu cho quá trình khôi phục những hệ sinh thái đã bị suy thoái.
Đối với xã Vân Hồ (tỉnh Sơn La), rừng có ý nghĩa vượt xa giá trị của những con số về diện tích đất hay độ che phủ. Rừng là nơi giữ nước cho các khe suối, bảo vệ đất đai trước nguy cơ xói mòn, đồng thời tạo nên môi trường sống cho nhiều loại động, thực vật địa phương. Chính vì vậy, theo cán bộ địa phương xã Vân Hồ, việc phục hồi rừng không chỉ là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn là bảo vệ nền tảng phát triển bền vững của địa phương.
Ngày 24/7, sương còn vương trên những triền đồi ở bản Pa Cốp, xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La, gần 100 đại biểu, lực lượng kiểm lâm, doanh nghiệp và người dân địa phương cùng nhau trồng những cây bản địa đầu tiên trong khuôn khổ chương trình “Góp lá vá rừng 2026”.
Chương trình được tổ chức nhân dịp hưởng ứng Ngày quốc tế bảo tồn thiên nhiên 28/7, do Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) phối hợp Vietnam Airlines, Ví điện tử MoMo, chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm khu vực và Đoàn thanh niên xã Vân Hồ thực hiện, hướng tới mục tiêu phục hồi 72ha rừng tự nhiên thông qua việc trồng 43.400 cây bản địa tại Sơn La và Phú Thọ.
Góp Lá Vá Rừng nằm trong khuôn khổ chương trình Rừng Xanh Lên do PanNature khởi xướng từ năm 2022, kết nối doanh nghiệp và cộng đồng cùng phục hồi những cánh rừng tự nhiên bị suy thoái, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam.
Hành trình "vá rừng" bằng sự đồng hành lâu dài
Được PanNature đồng hành về chuyên môn từ năm 2024, “Góp lá vá rừng” hướng tới một cách tiếp cận khác thay vì tập trung vào số lượng cây giống. Những loài cây được đưa vào phục hồi đều là cây bản địa như dổi, trám, chò chỉ, gù hương, quế, dẻ gai...
Đây đều là những loài phù hợp điều kiện tự nhiên của khu vực, góp phần nâng cao tỷ lệ sống của cây, từng bước phục hồi cấu trúc rừng nhiều tầng tán và gia tăng đa dạng sinh học. Điều này cho thấy chương trình hướng tới khôi phục một hệ sinh thái gần với trạng thái tự nhiên nhất. Khi những cánh rừng được tái tạo đúng quy luật sinh thái, chúng sẽ tiếp tục phát huy vai trò điều hòa nguồn nước, bảo vệ đất, hấp thụ carbon và tạo môi trường sống cho nhiều loài động, thực vật hoang dã.
Cùng với các tổ chức bảo tồn và chính quyền địa phương, sự tham gia của doanh nghiệp đang tạo thêm nguồn lực cho công tác phục hồi rừng.
Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines chia sẻ: "Với vị thế là hãng hàng không Quốc gia, Vietnam Airlines luôn mong muốn kết nối con người với những giá trị bền vững. Vietnam Airlines cam kết tiếp tục đồng hành cùng PanNature và các địa phương trong các sáng kiến phục hồi rừng, góp phần giảm phát thải carbon và bảo tồn thiên nhiên Việt Nam". Theo ông Tuấn, mỗi hành động nhỏ hôm nay đều có thể góp phần tạo nên những cánh rừng xanh trong tương lai.
Ở góc độ khác, đại diện Ví điện tử MoMo, ông Phạm Quang Huy cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong các hoạt động vì môi trường: “Dự án “Góp lá vá rừng” không chỉ phục hồi hàng trăm ha rừng, mà còn chứng minh sức mạnh của công nghệ trong việc kết nối trái tim của hơn 31 triệu người dùng MoMo vì một mục tiêu bền vững”.
Vá lại màu xanh cho tương lai
Sau lễ phát động, gần 100 đại biểu, đại diện doanh nghiệp, lực lượng kiểm lâm và người dân địa phương cùng trực tiếp trồng 3.000 cây tại khu vực rừng cộng đồng bản Pa Cốp. Đây là sinh cảnh quan trọng của loài Vượn đen má trắng cùng nhiều loài động, thực vật hoang dã khác. Việc phục hồi khu vực này không chỉ giúp tái tạo những khoảng rừng bị suy thoái mà còn góp phần duy trì hành lang kết nối sinh học giữa Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha và Khu Bảo tồn thiên nhiên Hang Kia-Pà Cò.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét, mỗi cánh rừng được hồi sinh không chỉ mang ý nghĩa đối với một địa phương. Đó còn là sự đầu tư cho một nguồn nước sạch, cho khả năng chống chịu trước thiên tai và cho mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.
Một cây xanh có thể mất vài phút để trồng xuống, nhưng cần nhiều năm để lớn lên thành rừng. Hành trình ấy sẽ không thể thành công nếu chỉ từ những hành động đơn lẻ. Chỉ khi có sự đồng hành bền bỉ của các tổ chức, doanh nghiệp, chính quyền và mỗi người dân, những khoảng xanh đã mất mới thực sự được vá lại, để thiên nhiên có thêm cơ hội hồi sinh và tiếp tục chở che cho cuộc sống của con người.
