Mô hình mới đang tạo nên chuyển biến rõ nét trong phương thức lãnh đạo, điều hành, cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Thực tiễn từ cơ sở cho thấy, khi thẩm quyền được phân cấp mạnh hơn, trách nhiệm được giao cụ thể, công nghệ số được ứng dụng sâu rộng và chính quyền đến gần dân hơn, công việc sẽ được giải quyết nhanh và hiệu quả, tạo thêm động lực phát triển kinh tế-xã hội.
Khi chính quyền đến gần với người dân
Nếu như trước đây, mỗi thủ tục hành chính thường gắn với nhiều lần đi lại giữa xã và huyện thì sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều công việc đã được giải quyết ngay tại cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp xã không chỉ rút ngắn quy trình giải quyết công việc mà còn nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Minh Đài Hoàng Anh Nghĩa cho biết, ngay sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, địa phương đã hoàn thành việc kiện toàn bộ máy, thành lập các cơ quan chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công, bảo đảm mọi hoạt động diễn ra liên tục. Ủy ban nhân dân xã đã phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; đồng thời đẩy mạnh số hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính.
Do vậy, sau một năm, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận gần 5.500 hồ sơ; hơn 97% hồ sơ được thực hiện trực tuyến; gần 99% hồ sơ được giải quyết; 99,75% đúng và trước hạn; toàn bộ hồ sơ đều được số hóa và trả kết quả điện tử. Những con số này phản ánh rõ hiệu quả của việc tinh gọn bộ máy gắn với chuyển đổi số.
Vừa hoàn tất thủ tục đất đai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Thủy, ông Nguyễn Văn Hải vui mừng cho biết, giờ chỉ cần đến xã là làm được hầu hết các thủ tục mà trước đây phải lên trên huyện. Tại đây, cán bộ hướng dẫn rất tận tình, thiếu giấy tờ gì thì nói rõ ngay từ đầu, không còn phải đi lại nhiều lần như trước. Người dân tiết kiệm được rất nhiều thời gian, chi phí và công sức.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thanh Thủy Nguyễn Minh Tân, cốt lõi của sự thay đổi là phân cấp đi đôi với phân quyền. Khi được giao đầy đủ thẩm quyền, chính quyền cấp xã chủ động xử lý công việc ngay tại địa phương, người dân không còn phải chuyển hồ sơ lên cấp trên đối với nhiều thủ tục trước đây. Quyền hạn lớn hơn cũng đặt ra trách nhiệm cao hơn, buộc mỗi cán bộ phải tự nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và thay đổi tác phong phục vụ.
Ở xã miền núi Tân Sơn, sự đổi thay còn mang ý nghĩa thiết thực hơn. Bà Bàn Thị Mùi phấn khởi khi chỉ trong một buổi sáng đã hoàn thành thủ tục khai sinh cho cháu nội ngay tại xã. Với người dân vùng cao, việc không còn phải vượt hàng chục ki-lô-mét lên trung tâm huyện đồng nghĩa giảm đáng kể chi phí, thời gian và công sức.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Tấn Giang, việc trao thêm thẩm quyền cho cấp xã cùng với siết chặt kỷ luật công vụ đã tạo động lực để đội ngũ cán bộ thay đổi tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”. Cán bộ không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn chủ động hướng dẫn, hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục, nhất là đồng bào vùng cao còn hạn chế trong tiếp cận dịch vụ công.
Hoàn thiện mô hình, tạo động lực phát triển
Ngay sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp cán bộ, hoàn thiện quy chế hoạt động và bảo đảm mọi nhiệm vụ được chuyển giao thông suốt. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, bộ máy cấp ủy, chính quyền các địa phương nhanh chóng đi vào nền nếp, không để gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước cũng như việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo Tỉnh ủy Phú Thọ, sau một năm triển khai, mô hình mới đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Trong đó, bộ máy hành chính được tinh gọn đáng kể, giảm cấp trung gian, nâng cao hiệu quả xử lý công việc. Ở cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn giảm từ 91 xuống còn 26 đơn vị; khối Đảng, đoàn thể giảm hơn 55% đầu mối; khối chính quyền giảm hơn 65% số cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh.
Toàn tỉnh giảm 489 đầu mối đơn vị sự nghiệp, tương đương giảm 17,4%. Đáng chú ý, công tác cải cách thủ tục hành chính được tỉnh tập trung chỉ đạo quyết liệt, đạt nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống thủ tục hành chính được rà soát, chuẩn hóa và công bố đầy đủ với tổng số 2.092 thủ tục, trong đó trực tuyến toàn trình là 1.086 thủ tục, trực tuyến một phần là 1.006 thủ tục...
Tại hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương cho biết, mô hình mới đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức lãnh đạo, điều hành. Nếu trước đây việc điều hành chủ yếu dựa trên kế hoạch và tiến độ thì nay chuyển mạnh sang quản trị theo mục tiêu, sản phẩm cụ thể, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Đây là sự chuyển đổi về tư duy quản trị, tạo nền tảng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch và phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển.
Trong thời gian tới, tỉnh Phú Thọ xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, rà soát vị trí việc làm, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của cơ quan hành chính.
Xác định năm 2026 là “năm nâng cao chất lượng đội ngũ cơ sở”, cần tập trung chuẩn hóa, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, hoàn thiện vị trí việc làm và thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu; cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nền hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp.
