Anh Lê Thanh Sơn (cầm cờ) dẫn đoàn khách Ấn Độ tham quan Sa Pa.
Anh Lê Thanh Sơn (cầm cờ) dẫn đoàn khách Ấn Độ tham quan Sa Pa.

Học để bắt nhịp kỷ nguyên mới

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, khi mục tiêu tăng trưởng đòi hỏi sức bật từ mọi khu vực kinh tế thì quan điểm “học một lần, làm cả đời” không còn phù hợp trước sự thay đổi vượt bậc của công nghệ và các yêu cầu tái cấu trúc lao động. Dù doanh nghiệp nhà nước hay khu vực tư nhân, từ mô hình khởi nghiệp cho tới lực lượng lao động tự do, một làn sóng “học lại” đang diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt - Học để thích ứng, tự đổi mới và đóng góp vào mục tiêu phát triển chung.

Ở cấp độ quốc gia, khi những mục tiêu tăng trưởng lớn đòi hỏi sự đổi mới toàn diện về hạ tầng và công nghệ, việc học lại trở thành một mệnh lệnh mang tính thể chế. Bài toán đặt ra cho mọi ngành kinh tế cốt lõi không chỉ là nhập khẩu máy móc hay hạ tầng hiện đại, mà là năng lực làm chủ công nghệ của lực lượng lao động hiện hữu. Ngành đường sắt là một thí dụ điển hình trước yêu cầu phải chuyển đổi toàn bộ tư duy vận hành từ đường sắt truyền thống sang công nghệ điện khí hóa hiện đại.

high-speed-rail-vision-quote-poster.png

Kết luận số 49-KL/TW của Bộ Chính trị cùng Nghị quyết số 172/2024/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam và Nghị quyết số 187/2025/QH15 của Quốc hội về tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đòi hỏi Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam (VNR) phải giải bài toán đào tạo lại từ góc độ quản trị doanh nghiệp nhà nước. Đồng chí Cầm Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc VNR cho biết: “Việc đào tạo nguồn nhân lực là gốc, phải được đặt trong tầm nhìn dài hạn chứ không phải giải pháp tình thế. Đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ, nhân viên không đơn thuần là nâng cao tay nghề, mà là nhiệm vụ chiến lược, quyết định việc doanh nghiệp có đủ hay không đủ năng lực tiếp nhận, quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì các tuyến đường sắt tốc độ cao theo đúng định hướng của Nhà nước. Điều đó đòi hỏi VNR phải chuyển từ tư duy đào tạo để đáp ứng công việc sang đầu tư phát triển năng lực để dẫn dắt sự thay đổi”.

22-6920.jpg
Học viên thực hành lái tàu đường sắt tốc độ cao bằng phần mềm mô phỏng. (Ảnh: VNR)

Anh Đào Lâm Quế, chuyên viên Ban Đầu máy toa xe với 19 năm công tác, từng tốt nghiệp Trường đại học Giao thông vận tải, có bằng Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, đã chủ động xin tham gia các chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ thuật chuyên sâu về đường sắt tốc độ cao tại Trung Quốc. Anh Quế chia sẻ: “Lợi thế của tôi là có nền tảng thực tế về đầu máy toa xe truyền thống cho nên tiếp thu nhanh. Nhưng khó khăn là khối lượng kiến thức về đường sắt tốc độ cao, điện khí hóa quá đồ sộ và đòi hỏi ngoại ngữ chuyên sâu. Do đó, tôi phải học và thi đạt chứng chỉ tiếng Trung HSK3 để nghiên cứu sâu tài liệu. Sau mỗi khóa học, trách nhiệm của chúng tôi còn là viết báo cáo kỹ thuật chi tiết, hướng dẫn lại cho đồng nghiệp cùng nâng cao trình độ”.

Mô hình doanh nghiệp một người là một hình thái tổ chức mới dựa trên công nghệ, nơi một cá nhân với sự hỗ trợ của công nghệ, thuật toán, AI, có thể vận hành hoạt động kinh doanh thay vì thiết lập một bộ máy cồng kềnh như trước đây. Việc triển khai Nghị quyết số 86 giúp giải phóng sức sáng tạo, tạo nền tảng hình thành quy định pháp lý thuận lợi, đơn giản, minh bạch để hình thành thế hệ doanh nhân mới linh hoạt, tự làm chủ và tạo ra giá trị độc lập.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính (Bộ Tài chính)

Nếu ở khối doanh nghiệp nhà nước, việc đào tạo lại được dẫn dắt bởi chiến lược vĩ mô, thì ở khu vực kinh tế tư nhân và lao động tự do, làn sóng “học lại” xuất phát từ tinh thần tự thích ứng và thấu hiểu nhu cầu thị trường. Sự ra đời của Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã mở ra cơ chế thí điểm cho mô hình “doanh nghiệp một người” nhằm tạo hành lang pháp lý để những cá nhân có trình độ cao chủ động ứng dụng công nghệ, trở thành các “doanh nhân số”.

Sau hơn 20 năm làm việc trong ngành phần mềm, anh Quang Huy thành lập doanh nghiệp Sorax vào năm 2026 dựa trên việc tự học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), và một mình đảm nhận toàn bộ quy trình từ phát triển sản phẩm đến tiếp thị... Tháng 4/2026, sản phẩm SoraLMS - hệ thống quản lý học tập phục vụ đào tạo nội bộ bằng AI - chính thức ra mắt, mở màn cho chuỗi 9 sản phẩm số của Sorax. Anh Quang Huy cho biết: “Nhờ AI, chi phí phát triển phần mềm giảm rất nhiều, mở ra cơ hội cho những người có kinh nghiệm có thể tự xây dựng sản phẩm. Tuy nhiên, vận hành doanh nghiệp một người đòi hỏi tinh thần tự học rất cao, phải liên tục thử nghiệm và lắng nghe phản hồi của thị trường để điều chỉnh”.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính (Bộ Tài chính) nhận định: “Mô hình doanh nghiệp một người là một hình thái tổ chức mới dựa trên công nghệ, nơi một cá nhân với sự hỗ trợ của công nghệ, thuật toán, AI, có thể vận hành hoạt động kinh doanh thay vì thiết lập một bộ máy cồng kềnh như trước đây. Việc triển khai Nghị quyết số 86 giúp giải phóng sức sáng tạo, tạo nền tảng hình thành quy định pháp lý thuận lợi, đơn giản, minh bạch để hình thành thế hệ doanh nhân mới linh hoạt, tự làm chủ và tạo ra giá trị độc lập”. Dù vậy, mô hình này cũng tiềm ẩn rủi ro như: “Bẫy” quá tải năng lực khi một cá nhân phải gánh vác cả hệ thống; các nguy cơ trong môi trường làm việc thiếu tương tác; rủi ro đứt gãy tài chính, mạng lưới an sinh xã hội...

Tinh thần tự học, tiếp thu đào tạo và không ngừng thích ứng của từng cá nhân cũng như doanh nghiệp đang tạo ra một làn sóng thích ứng mạnh mẽ trước đòi hỏi phát triển mới của thị trường lao động.

Thực tế, nhiều lao động tự do hiện nay chọn sự chuyển đổi hoàn toàn về ngành nghề. Anh Lê Thanh Sơn, sau gần 20 năm gắn bó với nghề báo, đã quyết định chuyển sang làm hướng dẫn viên du lịch. Anh phải dành nhiều tháng tham gia đào tạo nghiệp vụ, rèn luyện ngoại ngữ và thi lấy thẻ hành nghề. “Thay đổi công việc ở tuổi 40 rất nhiều áp lực, có những đêm không ngủ được. Nhưng sự tích lũy kinh nghiệm sống giúp tôi bắt nhịp nhanh, và hiện tại đã ký hợp đồng, cộng tác ổn định với đơn vị lữ hành”, anh Sơn cho hay.

Từ những kỹ sư hạ tầng tiếp thu công nghệ tốc độ cao, người lao động chuyển nghề ở tuổi 40, cho đến doanh nhân số tự vận hành mô hình độc lập - họ đang phác họa nên chân dung của lực lượng lao động Việt Nam thời kỳ mới. Tinh thần tự học, tiếp thu đào tạo và không ngừng thích ứng của từng cá nhân cũng như doanh nghiệp đang tạo ra một làn sóng thích ứng mạnh mẽ trước đòi hỏi phát triển mới của thị trường lao động. Nhưng để làn sóng này thật sự bền vững, bên cạnh nỗ lực tự thân, việc hoàn thiện chính sách an sinh, xây dựng môi trường đào tạo lại thực chất và hành lang pháp lý bảo vệ người lao động tự do chính là bệ đỡ rất quan trọng trên hành trình cùng đất nước phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 19/10: Cổ phiếu ngân hàng đồng loạt giảm, VN-Index mất hơn 16 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/10, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ khi VN-Index giảm 16,07 điểm, xuống mức 1.689,84 điểm. Sức ép đến từ các cổ phiếu vốn hóa lớn như ngân hàng, bất động sản. Thanh khoản toàn thị trường tăng so với phiên trước, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng trên cả ba sàn.

Lễ ký kết hợp tác giữa Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị với ACV và Tập đoàn T&T về xúc tiến thị trường, phát triển vận tải hàng không. (Ảnh: HG)

Quảng Trị hợp tác phát triển vận tải hàng không

Chiều 19/10, tại phường Đồng Hới, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị tổ chức hội nghị về quản lý, khai thác các cảng hàng không và hợp tác phát triển vận tải hàng không trên địa bàn. Đây là bước "chạy đà" để sớm đưa Cảng hàng không Quảng Trị chính thức đi vào hoạt động trong tháng 3/2027. 

Hội thảo do Hội Thông tin khoa học và công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp cùng Cục Thông tin và Thống kê (NATIS) tổ chức. (Ảnh: HÀ TUẤN)

Thương mại hóa công nghệ sinh học: Cân bằng tiềm năng, lợi nhuận và rủi ro

Nhiều chuyên gia, nhà quản lý đều nhấn mạnh sự cần thiết đẩy mạnh lĩnh vực kinh tế sinh học tại Việt Nam hiện nay. Mô hình tăng trưởng dựa trên thâm dụng vốn, lao động giá rẻ và tài nguyên thô đang dần chạm tới ngưỡng, đòi hỏi phải chuyển dịch mô hình sang chiều sâu, dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao.

Tòa nhà Sacombank (Ảnh: Sacombank)

SACOMBANK giảm lãi suất cho vay 2% sau chỉ đạo của Chính phủ

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi với tổng quy mô lên đến 40.000 tỷ đồng.

[Infographic] VN-Index giảm 16,07 điểm về dưới kháng cự tâm lý 1.700 điểm

[Infographic] VN-Index giảm 16,07 điểm về dưới kháng cự tâm lý 1.700 điểm

Kết phiên giao dịch 19/10, VN-Index giảm 16,07 điểm (-0,94%) về mức 1.689,84 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE phân hóa, nghiêng về tích cực. Thanh khoản thị trường tăng, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 12,7% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 799,5 tỷ đồng trên HoSE.

Nhà thầu đã mở cửa phía Tây ống hầm Đại Huệ bên trái, phấn đấu thông hầm vào tháng 4/2027, hoàn thành toàn bộ hạng mục hầm vào tháng 3/2028. (Ảnh: HUY LIÊN)

Đẩy nhanh thi công tuyến cao tốc Vinh-Thanh Thủy, kiểm soát chặt nguồn vật liệu

Trên công trường gói thầu XL01 dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy, các nhà thầu đang tập trung cao độ nhân lực, thiết bị thi công. Cùng với đó, việc chủ động kiểm soát khối lượng, vận chuyển và tiếp nhận nguồn vật liệu tại công trường được đặc biệt chú trọng nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ, chất lượng và an toàn công trình.

Tàu điện hoạt động trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn-ga Hà Nội. (Ảnh: Hà Nội Metro)

Nhà gần metro và xu hướng phát triển mới trong bất động sản Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển đường sắt đô thị, tốc độ cao và mô hình TOD (Transit-Oriented Development), cách nhìn về giá cả đối với bất động sản cần được định nghĩa lại. Theo đó, giá trị của một căn nhà không chỉ nằm ở số tiền phải trả để sở hữu mà ở tổng chi phí và thời gian cần bỏ ra để duy trì cuộc sống.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài trao biểu trưng cho bà Lim Pei Chi Patsy, Phó Tổng Giám đốc SABECO, tại sự kiện ngày 17/10. (Ảnh: SABECO)

SABECO ghi dấu ấn với hành trình bền bỉ đồng hành cùng cộng đồng

Là một trong hơn 220 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân có đóng góp nổi bật cho công tác an sinh xã hội giai đoạn 2024-2026, SABECO tiếp tục cam kết đồng hành cùng cộng đồng thông qua hàng loạt sáng kiến hỗ trợ người dân trên khắp cả nước, từ chăm lo Tết, ứng phó thiên tai đến nâng cao đời sống tinh thần, thúc đẩy gắn kết xã hội.

Sản xuất gốm tại làng Bát Tràng. (Ảnh: Thành Đạt)

Làng nghề Hà Nội: Tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực đầu tư

Quy mô sản xuất nhỏ lẻ và những bất cập về hạ tầng đang cản trở quá trình phát triển làng nghề Hà Nội. Để khai thác hiệu quả giá trị kinh tế làng nghề, cần tăng cường vai trò kết nối của chính quyền, thúc đẩy liên kết giữa nghệ nhân và doanh nghiệp, đồng thời mở rộng các mô hình sản xuất, thương mại và du lịch trải nghiệm.

Nút giao kết nối sân bay Long Thành với Quốc lộ 51, đường 25C đã hoàn thành. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Gấp rút hoàn thành giao thông kết nối sân bay Long Thành

Lãnh đạo Thành ủy Đồng Nai nhấn mạnh việc bảo đảm giao thông kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành) là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Do đó, các đơn vị phải đẩy nhanh tiến độ, tăng tốc thực hiện các hạng mục còn lại, bảo đảm kết nối thông suốt giao thông trước khi đưa sân bay vào khai thác cuối năm nay.

Các mái nhà tại Khu công nghiệp Tân Kim mở rộng tỉnh Tây Ninh, đều được lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái để góp phần chủ động nguồn cung năng lượng.

Bảo đảm an ninh năng lượng

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên. Để nền kinh tế tăng tốc, yêu cầu đặt ra với ngành điện là bảo đảm đủ sản lượng, đáp ứng các phụ tải mới với yêu cầu ngày càng cao về tính liên tục, ổn định và chất lượng.

Khu công nghiệp THACO Chu Lai làm đổi thay cả vùng đất miền trung.

Cần những “sếu đầu đàn” đủ mạnh

Một doanh nghiệp lớn có thể tự mình bay cao, nhưng để trở thành “sếu đầu đàn”, sự trưởng thành ấy phải đưa cả vùng đất, một ngành công nghiệp và những doanh nghiệp phía sau cùng chuyển động. Đó cũng là câu hỏi đặt ra với nền kinh tế Việt Nam: Phải cần những “con sếu” như thế nào để tạo thành một đàn chim đủ sức bay xa?

Theo dữ liệu vận hành của VETC, trạm thu phí sử dụng thu phí không dừng (ETC) có tốc độ xử lý nhanh gấp 7-8 lần so với hình thức thu phí một dừng trước đây, bình quân 1,8 triệu giao dịch qua trạm mỗi ngày với độ chính xác gần như tuyệt đối.

Dịch vụ thu phí không dừng VETC đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026

Theo tính toán, trạm BOT áp dụng thu phí không dừng (ETC) tốc độ lưu thông nhanh gấp 7-8 lần so với thu phí một dừng, bình quân 1,8 triệu giao dịch/ngày với độ chính xác gần như tuyệt đối. Hình ảnh hàng dài phương tiện dừng lại trả tiền từng bước được thay thế bằng dòng xe lưu thông liên tục, thanh toán tự động.

Khát vọng vươn tầm thế giới và sứ mệnh mở đường

Khát vọng vươn tầm thế giới và sứ mệnh mở đường

Bằng hành trình tích lũy nội lực bền bỉ qua hơn 30 năm, Tập đoàn Vingroup không chỉ khẳng định vị thế “người tiên phong” dẫn dắt các ngành kinh tế cốt lõi, mà còn trở thành hình mẫu cho chiến lược phát triển bền vững, phụng sự cộng đồng và nâng tầm thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.

 Sản xuất bảng mạch, thiết bị bảng mạch điện tử ở Công ty Trách nhiệm hữu hạn Doosan Electro-Materials Việt Nam (FDI Hàn Quốc) tại thành phố Hải Phòng. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Tạo vị thế mới cho nền công nghiệp

Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nêu rõ: Công nghiệp hỗ trợ được xác định là nền tảng để phát triển nền công nghiệp quốc gia theo hướng bền vững, tự chủ và hiện đại. 

Hoàn thiện sản phẩm tại Tập đoàn Viettel.(Ảnh TRẦN HẢI)

Vươn lên bền vững từ năng lực quản trị

Trong kỷ nguyên mà biến động diễn ra với vận tốc âm thanh, doanh nghiệp mạnh không phải là có nhiều tiền nhất, mà là có năng lực quản trị tối ưu nhất trên các nguồn lực mình đang có. Quản trị truyền thống (hành chính) chắc chắn không còn đủ sức bảo vệ doanh nghiệp.