Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Việc đánh giá, rà soát lại cấu trúc hệ thống pháp luật sẽ giúp nâng cao chất lượng thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ngày 15/10, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học “Những vấn đề lý luận về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật” dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú.

Đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, tại Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo đã giao Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ trì nghiên cứu, xây dựng Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Mục tiêu cuối cùng là đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, đóng vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế-xã hội, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, về bản chất, thể chế được cấu thành từ ba yếu tố: pháp luật, các thiết chế vận hành hệ thống pháp luật, và công tác tổ chức thi hành pháp luật. Một thể chế mạnh không chỉ có khuôn khổ pháp lý đầy đủ, mà còn phải có các thiết chế thực thi hiệu quả và cơ chế vận hành đồng bộ, thống nhất.

thu-truogn-tu-pb-ht-6134.jpg
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu khai mạc hội thảo. (Ảnh: TL)

Do đó, cấu trúc hệ thống pháp luật cần được nhìn nhận toàn diện - từ hình thức, tầng bậc của các văn bản pháp luật cho đến mối quan hệ giữa các ngành luật, giữa luật chung và luật chuyên ngành, giữa công pháp và tư pháp, giữa pháp luật trong nước với điều ước quốc tế. Việc đánh giá, rà soát lại cấu trúc hệ thống pháp luật sẽ giúp nâng cao chất lượng thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Cần sớm xác lập một khung mô hình chung để định hướng tái cấu trúc toàn hệ thống

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung làm rõ khái niệm cấu trúc hệ thống pháp luật và các thành tố cấu thành, cũng như mối liên hệ giữa các thành tố này để xác định cấu trúc phù hợp của hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay; xác định các quan điểm, nguyên tắc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, trong đó cần thống nhất phạm vi và cách tiếp cận khái niệm “cấu trúc”. Trên cơ sở đó, bước đầu đề xuất mô hình cấu trúc và định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng nên chia hệ thống pháp luật theo ba tầng: bản chất, nội dung và hình thức. Theo ông, hiện nay Việt Nam chưa có mô hình tổng thể về cấu trúc hệ thống pháp luật, mà mới dừng lại ở việc xử lý các vấn đề cụ thể trong từng văn bản. Vì vậy, cần sớm xác lập một khung mô hình chung để định hướng tái cấu trúc toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, trong quá trình tái cấu trúc hệ thống pháp luật, cần đặc biệt quan tâm đến việc nâng vị thế và hiệu lực của điều ước quốc tế, bảo đảm tính tương thích với pháp luật trong nước.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Dũng Sỹ, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ cho rằng, cần làm rõ khái niệm “cấu trúc hệ thống pháp luật”, trong đó hệ thống pháp luật được hiểu là sản phẩm của cấu trúc, còn cấu trúc chính là “kiến trúc” của hệ thống đó.

Có thể bạn quan tâm

Điều tra viên lấy lời khai bị can Lê Đức Hùng. (Ảnh do Công an cung cấp)

Công an Phú Thọ triệt phá đường dây rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới

Tối 10/10, Công an tỉnh Phú Thọ thông tin về việc phối hợp Cục An ninh mạng, Cục Đối ngoại Bộ Công an triệt phá thành công một đường dây rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới có yếu tố nước ngoài với thủ đoạn đặc biệt tinh vi, bước đầu khởi tố 7 đối tượng liên quan.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp tháng 9/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tiếp tục rà soát các văn bản cần sửa đổi, bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển

Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật yêu cầu, trên cơ sở hơn 45 nghìn văn bản thuộc phạm vi tổng rà soát tiếp tục rà soát, kiểm chứng, làm rõ và xác định cụ thể các văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển.

Toàn cảnh phiên tòa. (Ảnh: VŨ PHƯƠNG)

Lấp các "khoảng trống" chính sách trong áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh

Theo bản án sơ thẩm với 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương chiều 7/10, Hội đồng xét xử nhận thấy, qua quá trình giải quyết vụ án, nhiều bất cập trong việc thực hiện chính sách liên quan quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh cần sớm được điều chỉnh.

Lực lượng chức năng xử lý Nguyễn T. T về hành vi “gọi đến số điện thoại khẩn cấp 113 để quấy rối”. (Ảnh: TRỌNG TÍN)

Đồng Tháp xử lý đối tượng gọi hơn 300 cuộc quấy rối Trung tâm cảnh sát 113

Ngày 8/10, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Đồng Tháp) đã tống đạt Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Nguyễn T. T, sinh năm 1991, ngụ ấp Thạnh Trị, xã Vĩnh Kim (tỉnh Đồng Tháp) về hành vi “gọi đến số điện thoại khẩn cấp 113 để quấy rối”.

Nguyễn Hòa Bình và Phó Đức Nam. (Ảnh: Bộ Công an)

Ngày 26/10 sẽ xét xử Mr Pips và 187 đồng phạm

Dự kiến ngày 26/10, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội sẽ mở phiên sơ thẩm 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về các tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế, xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước.

Một dự án của Novaland đang giai đoạn hoàn thiện để bàn giao cho khách hàng tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Công an Thành phố Hồ Chí Minh xác minh các bài đăng trên mạng về Novaland

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đã tổ chức xác minh, rà soát các tài khoản, cá nhân có liên quan; thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử và làm rõ nguồn gốc, nội dung, mục đích của các thông tin được đăng tải về Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư địa ốc Nova (Novaland).

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả, đồng bộ các nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính, nhất  là 11 Nghị quyết của Chính phủ vừa ban hành về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính... bảo đảm người dân, doanh nghiệp phải được thụ hưởng thực chất kết quả.

Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD được áp dụng đối với tàu biển, cảng biển hoạt động tuyến quốc tế.

Hoàn thiện khung pháp lý về an ninh tàu biển, cảng biển theo tiêu chuẩn quốc tế

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất xác thực và ban hành Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD, quy định chi tiết việc thực hiện các tiêu chuẩn an ninh hàng hải quốc tế theo Công ước SOLAS 74 và Bộ luật ISPS, đồng thời chuẩn hóa các thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận an ninh đối với tàu biển, cảng biển Việt Nam.

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm

Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm trong tình hình mới.