Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Việc đánh giá, rà soát lại cấu trúc hệ thống pháp luật sẽ giúp nâng cao chất lượng thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ngày 15/10, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học “Những vấn đề lý luận về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật” dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú.

Đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, tại Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo đã giao Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ trì nghiên cứu, xây dựng Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Mục tiêu cuối cùng là đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, đóng vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế-xã hội, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, về bản chất, thể chế được cấu thành từ ba yếu tố: pháp luật, các thiết chế vận hành hệ thống pháp luật, và công tác tổ chức thi hành pháp luật. Một thể chế mạnh không chỉ có khuôn khổ pháp lý đầy đủ, mà còn phải có các thiết chế thực thi hiệu quả và cơ chế vận hành đồng bộ, thống nhất.

thu-truogn-tu-pb-ht-6134.jpg
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu khai mạc hội thảo. (Ảnh: TL)

Do đó, cấu trúc hệ thống pháp luật cần được nhìn nhận toàn diện - từ hình thức, tầng bậc của các văn bản pháp luật cho đến mối quan hệ giữa các ngành luật, giữa luật chung và luật chuyên ngành, giữa công pháp và tư pháp, giữa pháp luật trong nước với điều ước quốc tế. Việc đánh giá, rà soát lại cấu trúc hệ thống pháp luật sẽ giúp nâng cao chất lượng thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Cần sớm xác lập một khung mô hình chung để định hướng tái cấu trúc toàn hệ thống

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung làm rõ khái niệm cấu trúc hệ thống pháp luật và các thành tố cấu thành, cũng như mối liên hệ giữa các thành tố này để xác định cấu trúc phù hợp của hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay; xác định các quan điểm, nguyên tắc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, trong đó cần thống nhất phạm vi và cách tiếp cận khái niệm “cấu trúc”. Trên cơ sở đó, bước đầu đề xuất mô hình cấu trúc và định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng nên chia hệ thống pháp luật theo ba tầng: bản chất, nội dung và hình thức. Theo ông, hiện nay Việt Nam chưa có mô hình tổng thể về cấu trúc hệ thống pháp luật, mà mới dừng lại ở việc xử lý các vấn đề cụ thể trong từng văn bản. Vì vậy, cần sớm xác lập một khung mô hình chung để định hướng tái cấu trúc toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, trong quá trình tái cấu trúc hệ thống pháp luật, cần đặc biệt quan tâm đến việc nâng vị thế và hiệu lực của điều ước quốc tế, bảo đảm tính tương thích với pháp luật trong nước.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Dũng Sỹ, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ cho rằng, cần làm rõ khái niệm “cấu trúc hệ thống pháp luật”, trong đó hệ thống pháp luật được hiểu là sản phẩm của cấu trúc, còn cấu trúc chính là “kiến trúc” của hệ thống đó.

Có thể bạn quan tâm

Bộ đội Biên phòng Hải Phòng thu giữ container chứa than cục không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Quyết liệt trấn áp tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng trong đợt cao điểm

Sắp đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lợi dụng nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao, tình hình tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng Hải Phòng tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, các hoạt động vi phạm pháp luật gia tăng, nhất là buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép chất ma túy.

Tấn (bìa trái), Quý và Thật (bìa phải) tại phiên tòa. (Ảnh: VĂN VŨ)

An Giang: Giết người do mâu thuẫn từ việc kêu mở cửa không được

Ngày 27/1, Tòa án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt Danh Quý (24 tuổi) 24 năm tù về tội “Giết người” và tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”; Danh Tấn (30 tuổi) 16 năm tù về tội “Giết người”; Đoàn Văn Thật (24 tuổi) 7 tháng 5 ngày tù về tội “Che giấu tội phạm” (bằng thời gian tạm giam và được trả tự do ngay tại phiên tòa).

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: TL)

Tạo cơ chế đặc thù phát triển ngành dầu khí trở thành ngành mũi nhọn

Luật Dầu khí được đề xuất sửa đổi tập trung vào năm nhóm chính sách lớn, nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; tạo động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, góp phần bảo đảm chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.

Bị cáo bị dẫn giải ra Tòa.

Các bị cáo trong vụ sai phạm tại VICEM hầu tòa

Ngày 26/1, Hội đồng xét xử sơ thẩm Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử các bị cáo trong vụ án sai phạm xảy ra tại Tổng công ty Xi-măng Việt Nam (VICEM) và các đơn vị liên quan gây thất thoát, lãng phí hơn 381 tỷ đồng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp làm việc với đối tượng Lê Thành An. (Ảnh: DUY PHƯƠNG)

Đồng Tháp cảnh báo từ những vụ mua bán, tàng trữ vũ khí trái phép

Mua bán, tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép là hành vi vi phạm pháp luật, không chỉ đe dọa đến sự an toàn của cộng đồng mà còn gây mất an ninh trật tự. Vì nhận thức hạn chế hoặc hám lợi, không ít đối tượng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp vẫn bất chấp hậu quả, để rồi phải trả giá đắt cho hành vi vi phạm của mình.

Các đối tượng bị bắt giữ trong đường dây mua bán thuốc pháo và tiền chất sản xuất thuốc pháo tại các tỉnh, thành phố trên cả nước do đối tượng Nguyễn Phú Đại cầm đầu.

Trấn áp tội phạm buôn lậu pháo nổ trái phép

Sắp đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hoạt động mua bán pháo nổ trái phép đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi. Trước thực trạng trên, lực lượng công an cả nước triển khai cao điểm tấn công trấn áp từ sớm, từ xa, quyết tâm bảo vệ an ninh trật tự xã hội, sự an toàn người dân khi Tết đến, xuân về.