Thiếu cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất về đăng ký biện pháp bảo đảm
Theo Bộ Tư pháp, tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm cho thấy một số quy định hiện hành chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo.
Trong đó, cơ chế pháp lý cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính chưa đầy đủ. Một số quy định cũng chưa đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan tài sản số, tài sản mã hóa, giao dịch, chuyển nhượng tài sản mã hóa, chữ ký điện tử…
Đáng chú ý, một số giấy tờ, tài liệu trong thành phần hồ sơ đăng ký không còn cần thiết nhưng chưa được cắt giảm hay vẫn còn một số quy định chưa đầy đủ, chưa cụ thể, dẫn đến vướng mắc trong thực tiễn hoặc cách hiểu, áp dụng chưa thống nhất.
Bên cạnh đó, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu cũng là vấn đề cần được khắc phục. Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa bao quát đầy đủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu đăng ký biện pháp bảo đảm giữa cơ quan đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước và các cơ quan liên quan.
Hiện thông tin, dữ liệu đăng ký biện pháp bảo đảm còn phân tán tại nhiều cơ quan, chưa có cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất và cơ chế kết nối, chia sẻ đầy đủ. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời hạn chế khả năng tiếp cận, khai thác thông tin của người dân, doanh nghiệp.
Từ thực tế trên, việc xây dựng Nghị định mới là cần thiết nhằm khắc phục những vướng mắc, bất cập, tồn tại, hạn chế trong thực tiễn thi hành pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm, đồng thời bao quát được những vấn đề mới, yêu cầu mới phát sinh trong thực tiễn và trong quy định của pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm, qua đó góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm trong bối cảnh mới, tình hình mới.
Cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết
Dự thảo Nghị định gồm 56 điều, trong đó bổ sung 13 điều mới. Một trong những định hướng trọng tâm là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, qua đó giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Theo dự thảo Nghị định, nguyên tắc không yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có thông tin sẽ được đẩy mạnh. Trường hợp giấy tờ thuộc thành phần hồ sơ đăng ký có thông tin tương ứng trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc cơ sở dữ liệu khác đã được kết nối, chia sẻ theo quy định, người yêu cầu đăng ký không phải nộp giấy tờ đó mà cơ quan có thẩm quyền sẽ khai thác, sử dụng thông tin từ cơ sở dữ liệu.
Dự thảo Nghị định đồng thời bổ sung các trường hợp được nộp đồng thời hồ sơ, tạo thuận lợi để người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục trong một lần, hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.
Thời hạn giải quyết hồ sơ cũng được sửa đổi theo hướng tiếp tục duy trì nguyên tắc giải quyết trong ngày làm việc khi nhận được hồ sơ hợp lệ. Đối với những trường hợp có thể kéo dài thời gian giải quyết, dự thảo quy định cụ thể nhưng thời gian kéo dài không quá 3 ngày làm việc; đồng thời cơ quan giải quyết phải thông báo và nêu rõ lý do cho người yêu cầu đăng ký.
Cùng với đó, cách thức nộp hồ sơ được hoàn thiện theo hướng đẩy mạnh đăng ký trực tuyến. Người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện đăng ký qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Hệ thống đăng ký trực tuyến sẽ ghi nhận và phản hồi ngay mã hồ sơ, thời điểm tiếp nhận cho người yêu cầu đăng ký, góp phần tăng tính minh bạch và thuận tiện trong quá trình giải quyết thủ tục.
Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo Nghị định là bổ sung một chương riêng về cơ sở dữ liệu, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu đăng ký biện pháp bảo đảm.
Theo đó, Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng tài sản trong phạm vi cả nước. Các cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu, cơ quan đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền lưu hành tài sản và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của Bộ Tư pháp.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối và chia sẻ dữ liệu được kỳ vọng góp phần khắc phục tình trạng thông tin phân tán, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận và khai thác thông tin về đăng ký biện pháp bảo đảm.
Với những định hướng trên, việc sửa đổi Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm không chỉ tập trung tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn mà còn hướng tới đổi mới phương thức cung cấp dịch vụ công, đẩy mạnh khai thác dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Qua đó, góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan đăng ký trong bối cảnh chuyển đổi số.
