Nguy cơ gián đoạn sản xuất tại Công ty Đóng tàu Hạ Long
Năm 1976, Xưởng đóng tàu Hạ Long (do Ba Lan viện trợ) quy mô hơn 40ha tại khu vực Giếng Đáy (Bãi Cháy) được hoàn thành, đưa vào khai thác.
Sau nửa thế kỷ, Công ty Đóng tàu Hạ Long với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề, đủ năng lực đóng mới các chủng loại tàu tải trọng đến 70.000DWT, tàu dịch vụ cho ngành dầu khí, dịch vụ điện gió xa bờ, tàu du lịch, kiểm ngư đạt tiêu chuẩn quốc tế,...
Vừa qua, tỉnh Quảng Ninh xây dựng kế hoạch điều chỉnh quy hoạch vùng đất, vùng nước vịnh Cửa Lục, trong đó có phương án di dời Công ty Đóng tàu Hạ Long.
Theo ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, để thực hiện mục tiêu xây dựng vùng vịnh Cửa Lục trở thành trung tâm hành chính, đô thị, du lịch, dịch vụ,... theo Quy hoạch chung thành phố Hạ Long đến năm 2040, việc di dời, chuyển đổi công năng các cảng bến, nhà máy sản xuất có ảnh hưởng đến môi trường là cần thiết.
“Đối với Công ty Đóng tàu Hạ Long, tỉnh đề nghị Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương di dời đến khu vực phía nam đầm nhà Mạc, phường Liên Hòa (diện tích khoảng 40 ha, nằm trong ranh giới Khu kinh tế ven biển Quảng Yên), làm cơ sở để tỉnh triển khai, bảo đảm điều kiện thực hiện các dự án hạ tầng giao thông liên quan, trong đó có dự án cầu Cửa Lục 2”, ông Vũ Văn Diện nhấn mạnh.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Mạnh, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Hạ Long, công ty đang thực hiện hợp đồng thi công đóng mới 19 sản phẩm, gồm một tàu hàng rời 45.000DWT, 14 tàu dịch vụ điện gió CSOV, một tàu hút bùn 1.000m³ xuất khẩu cho Tập đoàn Damen Hà Lan, 3 tàu khách 120m xuất khẩu cho Australia.
Giá trị các hợp đồng đạt hơn 5.500 tỷ đồng (tính cả vật tư chủ tàu cấp là hơn 13.900 tỷ đồng), bảo đảm việc làm cho hơn 2.400 lao động đến năm 2030. Khu vực sản xuất của công ty nằm trong Quy hoạch tổng thể phát triển cảng biển, vùng đất và vùng nước khu vực cầu Bãi Cháy đã phê duyệt năm 2021, có chức năng làm cảng biển và cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu trọng tải lớn.
Hiện, quy hoạch này mới thực hiện 5 năm, nếu điều chỉnh một lần nữa, sẽ tác động ở phạm vi khá rộng, không bảo đảm tính ổn định cho doanh nghiệp đang hoạt động trong khu vực, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước, xã hội và doanh nghiệp đã đầu tư.
“Việc di dời nhà máy sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến triển khai hợp đồng, suy giảm năng lực đóng tàu quốc gia, gây gián đoạn sản xuất, có nguy cơ bị chủ tàu phạt hợp đồng với giá trị rất lớn, mất uy tín hình ảnh ngành đóng tàu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đồng thời, tác động trực tiếp tới việc làm của 2.400 lao động, kéo theo nhiều hệ lụy xã hội khác, làm đứt gãy chuỗi liên kết sản xuất của nhiều ngành nghề, dịch vụ phụ trợ như cơ khí, vận tải, hậu cần, thương mại, dịch vụ dân sinh...”, ông Nguyễn Văn Mạnh đánh giá.
Duy trì năng lực ngành đóng tàu
Theo nhận định của các chuyên gia, khu vực mặt nước được xem là hạ tầng chiến lược của ngành công nghiệp tàu thủy, gắn liền với hệ thống triền đà, ụ tàu, cầu cảng và luồng tàu ra vào.
Quy mô và độ sâu vùng nước quyết định khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới năng lực sản xuất của nhà máy.
Ở Quảng Ninh, vị trí vùng đất, vùng nước nơi đặt nhà máy đóng tàu Hạ Long đã được nghiên cứu kỹ trước đây và đến nay vẫn là phương án tối ưu, khó có thể thay thế. Ngay cả trường hợp tìm được địa điểm phù hợp, việc di dời một nhà máy đóng tàu quy mô lớn như vậy cũng không thể tiến hành trong thời gian ngắn, mà cần nguồn kinh phí rất lớn và lộ trình kéo dài từ 5-10 năm.
Ông Trần Mạnh Hà, Tổng Giám đốc SBIC cho biết, Công ty Đóng tàu Hạ Long có quy mô sản xuất và năng lực đóng tàu lớn bậc nhất của ngành công nghiệp tàu thủy. Vị trí đặt nhà máy rất thuận lợi cho ngành đóng tàu và đội ngũ kỹ sư, công nhân của đơn vị rất giàu kinh nghiệm, được tích lũy qua hàng chục năm.
Theo tinh thần Nghị quyết số 220/NQ-CP, quá trình thực hiện phá sản doanh nghiệp đóng tàu cần bảo đảm duy trì, phát triển sản xuất, đồng thời giữ gìn kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực và tránh lãng phí nguồn lực đã hình thành (thông qua phương án bán đồng bộ tài sản toàn công ty).
Hầu hết tài sản của công ty đều hình thành từ nguồn vốn Nhà nước, do đó, việc xử lý tài sản trong quá trình phá sản doanh nghiệp cần có ý kiến của các chủ nợ có tài sản bảo đảm, trên nguyên tắc tối đa hóa giá trị tài sản và quyền tài sản của Nhà nước tại doanh nghiệp, không để thất thoát, lãng phí; đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như duy trì năng lực phát triển ngành đóng tàu theo đúng chủ trương của Nhà nước.
Trường hợp di dời nhà máy, toàn bộ kết cấu hạ tầng, công trình ngầm như cầu tàu, triền đà, nhà xưởng, hệ thống thiết bị nâng chuyên dụng,… gắn liền với đất sẽ chỉ được tính giá phế liệu, thậm chí còn mất thêm các chi phí để phá bỏ hoặc di chuyển.
Việc này gây thất thoát, lãng phí lớn tài sản của Nhà nước so với phương án bán đấu giá tài sản đồng bộ của toàn công ty.
“Vì vậy, việc xem xét điều chỉnh quy hoạch khu vực vùng đất, vùng nước của công ty cần được đánh giá tổng thể giữa quy hoạch hạ tầng giao thông, đô thị, cảng biển quốc gia và sản xuất công nghiệp, nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất, ổn định, tránh lãng phí các tài sản và nguồn lực đã đầu tư”, ông Trần Mạnh Hà kiến nghị.
Việc duy trì ổn định hoạt động của Đóng tàu Hạ Long không chỉ đơn thuần về sản xuất, kinh doanh, mà là vấn đề lớn liên quan trực tiếp năng lực ngành đóng tàu quốc gia, bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống người lao động và trật tự xã hội cũng như phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
Công ty đã kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền khảo sát, đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị và ngành đóng tàu, làm cơ sở lựa chọn Quy hoạch tổng thể và phân khu chức năng phù hợp hiệu quả, tính toán lộ trình triển khai khả thi từng phân khu, bảo đảm không gây lãng phí và thất thoát tài sản Nhà nước.
Bên cạnh đó, theo đề xuất của phía ngành đóng tàu nên nghiên cứu phương án thiết kế cầu Cửa Lục 2 bảo đảm điều kiện thông thuyền phục vụ hoạt động đóng tàu của nhà máy có tải trọng lớn nhất đến 70.000DWT, với tĩnh không khoảng 50m và rộng 200m; nghiên cứu phương án cầu quay, cầu nâng phù hợp, hoặc thay đổi vị trí xây dựng cầu để không ảnh hưởng luồng ra vào tàu của công ty.
SBIC kiến nghị cần tiếp tục duy trì hoạt động của Công ty Đóng tàu Hạ Long ở vị trí hiện tại, phù hợp các quy hoạch và định hình ngành công nghiệp tàu thủy theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.
![[Infographic] Chứng khoán tuần 7-11/9: VN-Index giảm 3,12% về mức 1.795,21 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9ZWLmCNjs_litXdxUGWCCo9DpslTCFOP0w7sxk-4XSTl/ttck.jpg.avif)
