Những quyết sách mang tầm chiến lược

Chính những hiệu quả kinh tế rõ rệt và sự hưởng ứng mạnh mẽ từ thực tiễn cơ sở đã khẳng định tính đúng đắn, kịp thời của các chủ trương, chính sách từ Trung ương đến địa phương.

Trước bối cảnh các nguồn nhiên liệu truyền thống như than đá hay thủy điện ngày càng suy giảm và có tác động nhất định đến môi trường, việc khai thác nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ đã được định hướng rõ trong Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Cụ thể hóa định hướng chiến lược đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị đặt mục tiêu cụ thể: Phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan, công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; đồng thời tổng công suất phát triển mới đạt khoảng 20% công suất trong kế hoạch giai đoạn 2026-2030 của các địa phương.

Chỉ thị 10/CT-TTg nhấn mạnh vai trò cốt lõi: Phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp sẽ bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng cường tính linh hoạt cho hệ thống điện quốc gia và bảo đảm an ninh năng lượng.

Đặc biệt, ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 58/2025/NĐ-CP, mang lại bước ngoặt lớn về cơ chế khi cho phép người dân và doanh nghiệp bán tối đa 50% sản lượng điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ vào lưới điện quốc gia (thay vì mức 20% như quy định trước đây). Cú huých này đã giải quyết triệt để gánh nặng chi phí đầu tư ban đầu, tạo động lực tài chính mạnh mẽ cho xã hội.

Tại các địa phương, tinh thần chỉ đạo của Trung ương đã nhanh chóng chuyển hóa thành các kế hoạch hành động cụ thể. Đơn cử như tại tỉnh Thanh Hóa - một trong những địa phương tiên phong ở khu vực phía bắc, ông Mai Xuân Liêm, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa khẳng định: "Thực hiện Chỉ thị 10/CT-TTg, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển điện tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các tòa nhà công sở và khuyến khích hộ dân hưởng ứng. Sự đồng bộ trong hướng dẫn của Bộ Công thương và EVN đã giúp hệ thống điện này phát huy hiệu quả rõ rệt".