Cuối tháng 5, giữa cái nắng gay gắt của mùa hè, chúng tôi gặp ông Lê Ngọc Thương, trú tại xã Đoàn Đào (Hưng Yên) đang tất bật thu hoạch vải trứng. Vụ vải năm nay nhiều nơi mất mùa, giảm năng suất, nhưng mô hình thâm canh vải trứng theo hướng VietGAP mà gia đình ông tham gia từ năm 2025 vẫn mang lại hiệu quả kinh tế khá cao.
Ông Thương chia sẻ: “Gia đình tôi trồng vải đã 6 năm nay, vài năm đầu, thu nhập từ vườn vải không đáng là bao do sâu, bệnh gây hại, khiến chất lượng quả không ổn định. Từ khi tham gia mô hình VietGAP, việc chăm sóc vải được gia đình tôi thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, ngay trong vụ đầu tiên, năng suất và chất lượng quả đã nâng lên rõ rệt. Càng những vụ sau, chất lượng quả đẹp, đồng đều càng cao. Vụ vải năm nay, giá bán vải tại vườn nhà tôi đạt khoảng từ 220-250 nghìn đồng/kg, gần gấp hai lần so với vụ trước”.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã vải trứng Đoàn Đào Nguyễn Thế Biên cho biết: “Hợp tác xã hiện có hơn 50ha trồng vải trứng, trong đó có 10ha với 36 hộ dân tham gia mô hình thâm canh vải trứng theo hướng VietGAP do Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hỗ trợ. Nhờ áp dụng đồng bộ kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và sử dụng phân bón sinh học, diện tích vải trong mô hình sinh trưởng tốt, nếu được mùa năng suất đạt hơn 10 tấn/ha, mang lại lợi nhuận cao cho người dân”.
Tại tỉnh Ninh Bình, hai xã Yên Cường và Đồng Thái đang thực hiện mô hình sản xuất giống lạc mới L32, L33 phục vụ phát triển vùng nguyên liệu ở phía bắc, quy mô 20ha với 120 hộ tham gia. Trên cánh đồng Hụ (xã Yên Cường), nông dân rất phấn khởi bởi chỉ ít ngày nữa, những ruộng lạc giống L32 sẽ cho thu hoạch. Qua đánh giá bước đầu, giống lạc trong mô hình sinh trưởng, phát triển tốt, cây mọc đều, ít sâu bệnh, sai củ, chín tập trung.
Bác Nguyễn Thị Liển, thôn Tâm Bình cho hay: “Vụ đông xuân năm nay gia đình tôi tham gia trồng 5 sào lạc trong mô hình, thời gian ngắn nữa là cho thu hoạch. Chúng tôi luôn được cán bộ kỹ thuật của khuyến nông về hướng dẫn quy trình sản xuất, hỗ trợ 50% chi phí giống, phân đạm. Kiểm tra bước đầu cho thấy, giống lạc mới củ đẹp, hạt đều, khả năng đạt năng suất cao hơn nhiều so với trồng lúa”.
Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Nam Cường (xã Yên Cường) Nguyễn Văn Dự, người dân trong xã có thâm niên trồng lạc từ nhiều năm nay, bình quân mỗi năm thu hoạch khoảng 1.000 tấn. Để nâng cao thu nhập cho nhân dân, hợp tác xã luôn chủ động đưa các giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất. Vụ đông xuân năm nay, hợp tác xã được Trung tâm Khuyến nông quốc gia đưa giống lạc mới L32 vào trồng. Thực tế cho thấy, cây lạc sinh trưởng, phát triển tốt, củ nhiều, dự kiến năng suất khoảng từ 44 đến 45 tạ/ha, cao gấp hơn 3 lần so với trồng lúa.
Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông quốc gia dự kiến triển khai 48 dự án thuộc lĩnh vực trồng trọt, lâm nghiệp với 148 mô hình tại 31 địa phương trên cả nước. Mục tiêu các dự án nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phát triển nông nghiệp sinh thái đa giá trị, tăng trưởng xanh, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Các đơn vị chức năng khuyến khích phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, hiệu quả và có khả năng nhân rộng; nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho nông dân.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh đánh giá: Mô hình vải trứng và sản xuất giống lạc mới đã đạt một số thành công bước đầu. Giống mới và quy trình canh tác tiên tiến đã giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và góp phần cải thiện thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để áp dụng rộng rãi, các địa phương cần đẩy mạnh sản xuất tập trung, hướng đến quy mô lớn nhằm giảm chi phí, thuận lợi cho doanh nghiệp liên kết bao tiêu sản phẩm, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông dân.
