Hiểu đúng chứng chỉ để tận dụng lợi thế

Những năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, nhất là IELTS được xem là lợi thế khi xét tuyển đại học. Tuy nhiên, bước vào tuyển sinh đại học năm 2026, mỗi cơ sở đào tạo xây dựng một cách quy đổi riêng, giá trị của chứng chỉ không còn đồng nhất. Thí sinh cần hiểu đúng và lựa chọn phương án phù hợp để không đánh mất lợi thế.

Học sinh tìm hiểu thông tin tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh-hướng nghiệp năm 2026.
Học sinh tìm hiểu thông tin tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh-hướng nghiệp năm 2026.

Theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, trong trường hợp thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp trung học phổ thông và đăng ký xét tuyển, các cơ sở đào tạo phải xây dựng và công bố bảng quy đổi tương ứng.

Bảng quy đổi này phải được xây dựng kết quả chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh sang thang điểm 10 với ít nhất 5 mức quy đổi tương ứng với các mức chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau. Bảng quy đổi được rà soát, điều chỉnh định kỳ ít nhất hai năm một lần trên cơ sở đối sánh với kết quả học tập thực tế của sinh viên trúng tuyển.

Quy định này góp phần hạn chế tình trạng chênh lệch điểm giữa các mức chứng chỉ như trước đây.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo không ban hành một bảng quy đổi thống nhất mà trao quyền chủ động cho từng cơ sở đào tạo. Như vậy, cùng một mức điểm IELTS nhưng khi xét tuyển vào các trường khác nhau có thể được quy đổi thành các mức điểm không giống nhau.

Cụ thể, ở mức IELTS 5.0, nhiều trường như Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, Trường đại học CMC quy đổi thành 8 điểm tiếng Anh.

Trong khi đó, Trường đại học Điện lực, Trường đại học Lâm nghiệp, Trường đại học Thăng Long lại quy đổi ở mức cao hơn là 8,5 điểm. Sự phân hóa rõ nét hơn ở mức IELTS 5.5. Đại học Kinh tế Quốc dân quy đổi 8 điểm, trong khi Học viện Tài chính nâng lên 9 điểm.

Ở nhóm trường có yêu cầu cao hơn như Trường đại học Ngoại thương, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội… thí sinh phải đạt IELTS 7.0 mới được quy đổi tương đương 9 điểm tiếng Anh. Với IELTS từ 7.0 trở lên, phần lớn các trường quy đổi thành 10 điểm.

Tuy nhiên, một số trường như Trường đại học Ngoại thương, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trường đại học CMC và Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh lại đặt ngưỡng cao hơn, chỉ quy đổi điểm 10 đối với thí sinh đạt IELTS từ 8.0-9.0.

Những khác biệt này cho thấy, việc lựa chọn trường không dựa trên năng lực, mà còn là bài toán chiến lược trong cách tận dụng chứng chỉ.

Một điểm mới của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 là thí sinh chỉ được sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ theo một trong hai cách: Quy đổi sang điểm môn tiếng Anh để xét tuyển hoặc chỉ để cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30). Hai hình thức này không được áp dụng đồng thời.

Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh-Hướng nghiệp (Đại học Bách khoa Hà Nội), việc quy đổi hay cộng điểm khuyến khích không phải do thí sinh quyết định mà phụ thuộc vào quy định của từng trường và từng phương thức xét tuyển.

Có trường chỉ áp dụng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ đối với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, nhưng lại cộng điểm thưởng nếu thí sinh xét tuyển bằng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực hoặc đánh giá tư duy. Ngược lại, cũng có trường chỉ chấp nhận quy đổi mà không áp dụng cộng điểm khuyến khích.

Điều này đặt ra yêu cầu, thí sinh cần tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, nếu không rất dễ dùng sai cách một lợi thế sẵn có.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), thí sinh cần phân biệt rõ giữa hai mục đích: Dùng chứng chỉ để miễn thi tốt nghiệp trung học phổ thông và để xét tuyển đại học.

Không phải mọi chứng chỉ đều được chấp nhận để miễn thi và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành danh mục cụ thể các loại chứng chỉ cũng như mức điểm tối thiểu tương ứng.

Vì vậy, thí sinh cần kiểm tra kỹ thông tin trong cẩm nang tuyển sinh hoặc trên các kênh chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi đăng ký để tránh nhầm lẫn.

Ngay cả khi đủ điều kiện miễn thi, thí sinh vẫn có thể lựa chọn tham gia thi môn tiếng Anh. Khi đó, hệ thống xét tuyển sẽ tự động so sánh và lựa chọn phương án có lợi hơn cho thí sinh.

Nếu điểm thi tiếng Anh cao hơn thì sử dụng điểm thi, còn nếu mức quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ cao hơn thì kết quả này sẽ được ưu tiên. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức (Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội), trong quá trình sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để xét tuyển thẳng vào đại học thời gian qua cũng bộc lộ những bất cập.

Nền tảng kiến thức cốt lõi ở các môn học nền tảng vẫn là yếu tố quan trọng để học sinh tự tin bước vào đại học. Vì vậy, chỉ nên xem tiếng Anh là điểm cộng với một số chương trình đào tạo.

Còn Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường đại học Thương mại, Nguyễn Quang Trung cho rằng, việc chuẩn hóa quy đổi theo hướng nhiều mức điểm và điều chỉnh định kỳ theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 sẽ góp phần bảo đảm tính công bằng, đồng thời tạo sự ổn định lâu dài.

Trong bối cảnh không có một chuẩn quy đổi chung, việc nắm rõ cách thức sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ tại từng cơ sở đào tạo trở thành yếu tố quan trọng.

Thí sinh không nên mặc định rằng có chứng chỉ ngoại ngữ là sẽ có lợi thế tuyệt đối; ngược lại, cần chủ động so sánh các phương án xét tuyển để lựa chọn phương án tối ưu.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện UNESCO và Tập đoàn CJ tri ân các đối tác tham gia giai đoạn 2 của Dự án "Chúng tôi có thể". (Ảnh: KIỀU GIANG)

UNESCO thúc đẩy giáo dục STEAM cho nữ sinh Việt Nam

Giai đoạn 3 của dự án kéo dài 3 năm (2026-2029) nhằm tăng cường giáo dục STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật/Thiết kế và Toán học) gắn với bình đẳng giới tại Việt Nam, trao quyền cho trẻ em gái và học sinh dân tộc thiểu số trở thành lực lượng tiên phong trong nền kinh tế đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phat biểu tại lễ khai mạc. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

194 thí sinh thi chọn các đội tuyển quốc gia năm 2026

Tại Kỳ thi chọn học sinh trung học phổ thông vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực năm 2026 có 194 thí sinh tham dự. Từ đây, 37 học sinh xuất sắc nhất sẽ được chọn ra để làm thành viên các đội tuyển quốc gia môn: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học đi dự thi quốc tế trong năm 2026. 

Các nghiên cứu sinh nhận học bổng Tiến sĩ tại Khoa Kinh doanh, RMIT Việt Nam.

Đại học RMIT Việt Nam tăng cường đầu tư đào tạo tiến sĩ

Đại học RMIT Việt Nam cho biết đã dành khoảng 8 triệu đô la Australia trong năm 2025 để triển khai chương trình đào tạo với 65 suất học bổng tiến sĩ, đây là mức đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của nhà trường trong lĩnh vực đào tạo nghiên cứu.

[Infographic] Hà Nội có thêm 6 trường trung học phổ thông mới 2026-2027

[Infographic] Hà Nội có thêm 6 trường trung học phổ thông mới 2026-2027

Năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội sẽ có thêm 6 trường trung học phổ thông mới đi vào hoạt động, bổ sung khoảng 3.000 chỉ tiêu tuyển sinh. Việc mở rộng mạng lưới trường lớp góp phần thiết thực giảm áp lực cho kỳ thi vào lớp 10 sắp tới, mang lại niềm vui và đáp ứng nguyện vọng của đông đảo phụ huynh, học sinh Thủ đô.

Nam sinh Hải Phòng đạt điểm cận tuyệt đối tại kỳ thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa

Nam sinh Hải Phòng đạt điểm cận tuyệt đối tại kỳ thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa

Nguyễn Tuấn Đạt, học sinh Trường trung học phổ thông Vĩnh Bảo (Hải Phòng) hiện đang nắm giữ mức điểm cao nhất trong lịch sử tổ chức thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội. Tuấn Đạt đạt mức điểm cận tuyệt đối là 98,98/100 điểm tại kỳ thi Đánh giá tư duy TSA đợt 2 của Đại học Bách khoa Hà Nội. 

Cuộc làm việc giữa Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan và Đại học Rajabhat Udon Thani. (Ảnh: MINH THẮNG)

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Ngày 23/3, tại tỉnh Udon Thani, Thái Lan, Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng và đoàn cán bộ Đại sứ quán có cuộc làm việc với Ban Giám hiệu và sinh viên Trường đại học Rajabhat Udon Thani (UDRU), trao đổi về mối quan hệ Việt Nam-Thái Lan trong 50 năm qua và vai trò của thế hệ trẻ trong thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Dự án được thiết kế nhằm hỗ trợ trực tiếp chương trình cải cách của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học qua chơi từng bước vào giảng đường sư phạm

Ngày 23/3, tại Trường đại học Sư phạm, Đại học Huế diễn ra lễ khai mạc chính thức Dự án PreSET (phương pháp thế giới trò chơi tư duy trong đào tạo giáo viên), khép lại đợt tập huấn đầu tiên kéo dài từ 21 đến 23/3 với sự tham gia của chuyên gia quốc tế, giảng viên và giáo viên tiểu học.

Em Nguyễn Tiến Mạnh và Dương Thị Duyên bên "Máy tách, tuốt vỏ cây tế - nguyên liệu sản xuất sản phẩm tiêu dùng xanh" được trao giải Tư tại Cuộc thi.

Học sinh Điện Biên tiếp tục ghi dấu ấn tại cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia

Tham gia cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, năm học 2025-2026 (tổ chức từ ngày 20-22/3 tại Đại học Phenikaa, thành phố Hà Nội), học sinh tỉnh Điện Biên tiếp tục ghi dấu ấn với kết quả là 1 giải Tư trong cuộc thi hội tụ trí tuệ quy mô lớn. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Thị Hồng Vân, Giảng viên khoa Tâm lý giáo dục, Trường đại học Sư phạm Huế.

Kỷ luật học sinh nhỏ tuổi: Đòn roi hay phương pháp tích cực?

Trong giáo dục hiện đại, kỷ luật học sinh, đặc biệt lứa tuổi tiểu học, vẫn là chủ đề tranh luận. Dù nhiều khuyến cáo nhấn mạnh loại bỏ bạo lực, hình thức đòn roi vẫn tồn tại một số nơi. PGS,TS Đinh Thị Hồng Vân, Giảng viên khoa Tâm lý giáo dục, Trường đại học Sư phạm Huế, chia sẻ góc nhìn khoa học và kinh nghiệm thực tiễn.

Học sinh xem sơ đồ phòng thi trước giờ thi vào lớp 10 trung học phổ thông.

Thay đổi nhận thức về kỳ thi vào lớp 10

Kỳ thi vào lớp 10 không chỉ là cuộc sàng lọc học sinh, mà đang trở thành phép thử cho một hệ giá trị mới. Khi thị trường lao động đổi chiều nhưng tư duy chọn nghề vẫn cũ, nhiều lựa chọn phù hợp bị bỏ lỡ ngay từ vạch xuất phát.