Hiểm họa từ biến thể mới của virus SARS-CoV-2

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, các biến thể phụ của Omicron với nguy cơ lây nhiễm cao đang ngày càng phổ biến, làm gia tăng số ca mắc Covid-19 ở hơn 50 quốc gia trên thế giới. Sự "biến hình" không ngừng của virus SARS-CoV-2 là mối đe dọa thường trực, thúc giục các nước phải thận trọng, cảnh giác và chủ động ứng phó với mọi kịch bản dịch bệnh có thể xảy ra trong tương lai.

Ảnh minh họa. (Nguồn: news.gsu.edu/vietnam+)
Ảnh minh họa. (Nguồn: news.gsu.edu/vietnam+)

Theo WHO, biến thể phụ BA.2 của Omicron đang là dòng gây bệnh chủ đạo trên thế giới và khiến số ca mắc Covid-19 gia tăng tại hơn 50 quốc gia. Các biến thể dòng phụ là BA.4 và BA.5 cũng nằm trong diện bị cảnh báo. Khoảng 700 ca nhiễm dòng phụ BA.4 được phát hiện ở ít nhất 16 quốc gia và 300 ca nhiễm BA.5 được phát hiện ở 17 quốc gia. Trưởng nhóm kỹ thuật về Covid-19 của WHO Maria Van Kerkhove cho biết, dù hai dòng phụ này không gây nguy hiểm hơn so với biến thể Omicron nhưng lại lây lan nhanh hơn. Một dòng phụ khác là BA.2.12.1 cũng đã xuất hiện ở 23 quốc gia, với hơn 9.000 ca nhiễm.

Do tốc độ lây nhiễm cao cho nên biến thể Omicron có nhiều điều kiện để đột biến, dẫn tới sự xuất hiện của hàng loạt biến thể phụ. Tuy nhiên, nguy cơ về làn sóng dịch mới không chỉ đến từ các biến thể phụ của Omicron. Mới đây, các nhà khoa học Israel đã gióng hồi chuông cảnh báo về khả năng gây bùng phát dịch trở lại của biến thể Delta, biến thể từng "làm mưa làm gió", để lại hậu quả nặng nề tại nhiều châu lục. Mức độ nghiêm trọng của các biến thể phụ vẫn còn là ẩn số, cần được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu kỹ càng. Song chắc chắn rằng, sự bùng phát của những làn sóng dịch mới sẽ kéo lùi thành tựu phục hồi mà toàn thế giới đã phải rất vất vả mới đạt được sau hơn hai năm đương đầu với dịch bệnh.

Nhờ hiệu quả của chiến dịch "phủ sóng" vaccine và các biện pháp phòng dịch, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 trên thế giới đã bước sang giai đoạn mới. Nhịp sống dần quay trở về trạng thái bình thường. Phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội trở thành nhu cầu cấp thiết của các quốc gia sau quãng thời gian dài gián đoạn mọi hoạt động. Theo Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), lượng khách du lịch quốc tế trên toàn cầu đã tăng hơn hai lần vào tháng 1 năm nay so cùng kỳ năm 2021. Châu Âu và châu Mỹ là hai khu vực có "ngành công nghiệp không khói" tăng trưởng mạnh mẽ nhất. UNWTO cho biết, hầu hết các khu vực trên thế giới đang chào đón du khách trở lại. Tại châu Âu, rất đông du khách đến Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp... Các nước Nam Mỹ và vùng Caribe với những bãi biển du lịch đã và đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế.

Tuy nhiên, WHO khuyến cáo, dịch Covid-19 vẫn tiếp tục là vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu. WHO khuyến nghị các quốc gia trang bị cho mình những "bộ công cụ" hữu hiệu để ứng phó với các tình huống có thể xảy ra. Hội nghị cấp cao toàn cầu lần thứ 2 về đại dịch Covid-19 mới diễn ra đã nhận được những cam kết đóng góp tài chính mới cho cuộc chiến chống Covid-19, với tổng giá trị là hơn 3 tỷ USD. Trong đó, hơn 2 tỷ USD sẽ được phân bổ cho các hoạt động ứng phó trực tiếp với dịch bệnh, khoảng 962 triệu USD được dùng để phục vụ công tác chuẩn bị ứng phó với các đại dịch trong tương lai, bảo đảm an ninh y tế toàn cầu.

Mỹ hiện đang thúc đẩy nghiên cứu vắc-xin thế hệ thứ hai. Giới chuyên gia nhận định, tuy các loại vaccine ngừa Covid-19 thế hệ thứ nhất đã giúp giảm đáng kể số ca tử vong, bệnh nặng hay nhập viện, nhưng các loại vaccine này có thể không còn hiệu quả trong ngăn ngừa sự lây lan của các biến thể mới. Bởi lẽ đó, việc nghiên cứu vắc-xin thế hệ thứ hai đóng vai trò quan trọng. Một số quốc gia như Peru, Colombia… gần đây triển khai chương trình tiêm mũi vaccine thứ tư để tăng khả năng miễn dịch trong cộng đồng, trong khi Cuba tập trung nghiên cứu về tính an toàn của vaccine đối với trẻ sơ sinh.

Trong hơn hai năm qua, virus SARS-CoV-2 từng biến đổi nhiều lần, dẫn đến sự xuất hiện của ngày càng nhiều biến thể mới. Con đường đi đến kết thúc đại dịch Covid-19 vẫn còn dài và nhiều chông gai, đòi hỏi các quốc gia không được phép lơ là, chủ quan khi nguy cơ bùng phát làn sóng dịch mới luôn hiện hữu.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...