Hiểm họa từ biến thể mới của virus SARS-CoV-2

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, các biến thể phụ của Omicron với nguy cơ lây nhiễm cao đang ngày càng phổ biến, làm gia tăng số ca mắc Covid-19 ở hơn 50 quốc gia trên thế giới. Sự "biến hình" không ngừng của virus SARS-CoV-2 là mối đe dọa thường trực, thúc giục các nước phải thận trọng, cảnh giác và chủ động ứng phó với mọi kịch bản dịch bệnh có thể xảy ra trong tương lai.

Ảnh minh họa. (Nguồn: news.gsu.edu/vietnam+)
Ảnh minh họa. (Nguồn: news.gsu.edu/vietnam+)

Theo WHO, biến thể phụ BA.2 của Omicron đang là dòng gây bệnh chủ đạo trên thế giới và khiến số ca mắc Covid-19 gia tăng tại hơn 50 quốc gia. Các biến thể dòng phụ là BA.4 và BA.5 cũng nằm trong diện bị cảnh báo. Khoảng 700 ca nhiễm dòng phụ BA.4 được phát hiện ở ít nhất 16 quốc gia và 300 ca nhiễm BA.5 được phát hiện ở 17 quốc gia. Trưởng nhóm kỹ thuật về Covid-19 của WHO Maria Van Kerkhove cho biết, dù hai dòng phụ này không gây nguy hiểm hơn so với biến thể Omicron nhưng lại lây lan nhanh hơn. Một dòng phụ khác là BA.2.12.1 cũng đã xuất hiện ở 23 quốc gia, với hơn 9.000 ca nhiễm.

Do tốc độ lây nhiễm cao cho nên biến thể Omicron có nhiều điều kiện để đột biến, dẫn tới sự xuất hiện của hàng loạt biến thể phụ. Tuy nhiên, nguy cơ về làn sóng dịch mới không chỉ đến từ các biến thể phụ của Omicron. Mới đây, các nhà khoa học Israel đã gióng hồi chuông cảnh báo về khả năng gây bùng phát dịch trở lại của biến thể Delta, biến thể từng "làm mưa làm gió", để lại hậu quả nặng nề tại nhiều châu lục. Mức độ nghiêm trọng của các biến thể phụ vẫn còn là ẩn số, cần được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu kỹ càng. Song chắc chắn rằng, sự bùng phát của những làn sóng dịch mới sẽ kéo lùi thành tựu phục hồi mà toàn thế giới đã phải rất vất vả mới đạt được sau hơn hai năm đương đầu với dịch bệnh.

Nhờ hiệu quả của chiến dịch "phủ sóng" vaccine và các biện pháp phòng dịch, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 trên thế giới đã bước sang giai đoạn mới. Nhịp sống dần quay trở về trạng thái bình thường. Phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội trở thành nhu cầu cấp thiết của các quốc gia sau quãng thời gian dài gián đoạn mọi hoạt động. Theo Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), lượng khách du lịch quốc tế trên toàn cầu đã tăng hơn hai lần vào tháng 1 năm nay so cùng kỳ năm 2021. Châu Âu và châu Mỹ là hai khu vực có "ngành công nghiệp không khói" tăng trưởng mạnh mẽ nhất. UNWTO cho biết, hầu hết các khu vực trên thế giới đang chào đón du khách trở lại. Tại châu Âu, rất đông du khách đến Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp... Các nước Nam Mỹ và vùng Caribe với những bãi biển du lịch đã và đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế.

Tuy nhiên, WHO khuyến cáo, dịch Covid-19 vẫn tiếp tục là vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu. WHO khuyến nghị các quốc gia trang bị cho mình những "bộ công cụ" hữu hiệu để ứng phó với các tình huống có thể xảy ra. Hội nghị cấp cao toàn cầu lần thứ 2 về đại dịch Covid-19 mới diễn ra đã nhận được những cam kết đóng góp tài chính mới cho cuộc chiến chống Covid-19, với tổng giá trị là hơn 3 tỷ USD. Trong đó, hơn 2 tỷ USD sẽ được phân bổ cho các hoạt động ứng phó trực tiếp với dịch bệnh, khoảng 962 triệu USD được dùng để phục vụ công tác chuẩn bị ứng phó với các đại dịch trong tương lai, bảo đảm an ninh y tế toàn cầu.

Mỹ hiện đang thúc đẩy nghiên cứu vắc-xin thế hệ thứ hai. Giới chuyên gia nhận định, tuy các loại vaccine ngừa Covid-19 thế hệ thứ nhất đã giúp giảm đáng kể số ca tử vong, bệnh nặng hay nhập viện, nhưng các loại vaccine này có thể không còn hiệu quả trong ngăn ngừa sự lây lan của các biến thể mới. Bởi lẽ đó, việc nghiên cứu vắc-xin thế hệ thứ hai đóng vai trò quan trọng. Một số quốc gia như Peru, Colombia… gần đây triển khai chương trình tiêm mũi vaccine thứ tư để tăng khả năng miễn dịch trong cộng đồng, trong khi Cuba tập trung nghiên cứu về tính an toàn của vaccine đối với trẻ sơ sinh.

Trong hơn hai năm qua, virus SARS-CoV-2 từng biến đổi nhiều lần, dẫn đến sự xuất hiện của ngày càng nhiều biến thể mới. Con đường đi đến kết thúc đại dịch Covid-19 vẫn còn dài và nhiều chông gai, đòi hỏi các quốc gia không được phép lơ là, chủ quan khi nguy cơ bùng phát làn sóng dịch mới luôn hiện hữu.

Có thể bạn quan tâm

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin phát đi một tín hiệu tích cực về ngoại giao, rằng Moskva sẵn sàng đàm phán hòa bình với Kiev, nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải dựa vào “thực tế trên thực địa”.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.