Ngày 16/6, tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố Huế phối hợp Ủy ban nhân dân phường An Cựu tổ chức triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính để phục vụ giám định ADN.
Tham dự chương trình có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Mạnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 thành phố Huế; lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cùng đại diện các ban, sở, ngành, địa phương liên quan.
Khoa học đồng hành cùng trách nhiệm tri ân
Trước khi thực hiện nhiệm vụ, các đại biểu đã thành kính dâng hoa, dâng hương tại Đài tưởng niệm nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế, dành phút mặc niệm tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
Trong không khí trang nghiêm, mỗi nén hương được thắp lên là sự tri ân đối với những người đã ngã xuống, đồng thời cũng là lời hứa tiếp tục thực hiện trách nhiệm thiêng liêng của các thế hệ hôm nay trong việc tìm kiếm, xác minh và đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình của mình.
Hoạt động lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN lần này được triển khai theo Quyết định số 1973/QĐ-BQP ngày 22/4/2026 của Bộ Quốc phòng về quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản và lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ phát động, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Theo kế hoạch, Tổ lấy mẫu, số hóa thông tin và bàn giao mẫu thực hiện đối chiếu hồ sơ quản lý với thực địa, xác định chính xác vị trí từng phần mộ, ghi nhận đầy đủ thông tin, chụp ảnh hiện trạng và cập nhật dữ liệu số hóa hồ sơ phục vụ công tác quản lý. Các khâu từ thiết lập phân khu, kiểm soát chéo thông tin, lựa chọn mẫu, lấy mẫu, đóng gói, gắn mã định danh, lập hồ sơ đến bàn giao đều được thực hiện nghiêm ngặt, bảo đảm tính khoa học, chính xác và tuyệt đối tránh nhầm lẫn.
Song song với đó, công tác khai quật, lấy mẫu được tiến hành theo đúng quy trình kỹ thuật chuyên ngành. Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, các phần hài cốt liệt sĩ sẽ được tổ chức an táng lại trang nghiêm, bảo đảm nguyên trạng khu vực nghĩa trang. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã hy sinh, đồng thời đáp ứng nguyện vọng chính đáng của hàng triệu thân nhân liệt sĩ trên phạm vi cả nước.
Tất cả các công đoạn từ thiết lập phân khu, kiểm soát chéo, lựa chọn mẫu, lấy mẫu, đóng gói sơ cấp, gắn mã, chụp ảnh, lập biểu mẫu đến bàn giao mẫu đều được thực hiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính chính xác, tránh nhầm lẫn và tạo thuận lợi cho việc bảo quản, lưu trữ cũng như giám định ADN sau này.
Đợt triển khai lần này được các đơn vị chức năng phối hợp thực hiện lấy mẫu, số hóa thông tin đối với 1.456 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế. Chương trình diễn ra từ nay đến ngày 14/8/2026. Đây là một trong những đợt lấy mẫu quy mô lớn trên địa bàn, góp phần quan trọng vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN liệt sĩ phục vụ công tác đối sánh, xác minh thông tin trong thời gian tới.
Sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN, đang mở ra những cơ hội mới trong hành trình xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Những mẫu ADN được thu thập hôm nay không chỉ là dữ liệu khoa học đơn thuần mà còn chứa đựng hy vọng của hàng nghìn gia đình đang mòn mỏi chờ đợi tin tức về người thân sau nhiều thập niên chiến tranh.
Trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những mất mát, hy sinh vẫn còn in đậm trong ký ức của dân tộc. Trên khắp mọi miền đất nước, vẫn còn nhiều gia đình liệt sĩ mang theo nỗi day dứt khi chưa thể biết chính xác nơi yên nghỉ của người thân hoặc chưa thể xác nhận danh tính của những phần mộ vô danh. Chính vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam.
Tại thành phố Huế - vùng đất giàu truyền thống cách mạng, từng chịu nhiều mất mát, hy sinh trong các cuộc kháng chiến, là nơi an nghỉ của hàng chục nghìn Anh hùng liệt sĩ. Trên địa bàn có nhiều nghĩa trang liệt sĩ quy mô lớn với hàng nghìn hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Rất nhiều gia đình đang đau đáu mong chờ một ngày tìm được thông tin chính xác về người thân đã ngã xuống nơi chiến trường, cũng như mang nặng nỗi đau khi chưa biết chính xác nơi an nghỉ của người thân vì chưa thể xác nhận danh tính hài cốt để quy tập.
Theo thống kê trên địa toàn thành phố Huế hiện đang còn 39 nghĩa trang liệt sĩ của 20 xã, phường với 7.093 phần mộ liệt sĩ cần được lấy mẫu để giám định ADN. Thời gian qua, thành phố Huế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Mạnh cho biết: "Công tác rà soát, cập nhật hồ sơ, số hóa dữ liệu mộ liệt sĩ, thu thập thông tin thân nhân và chuẩn bị các điều kiện phục vụ giám định ADN được thực hiện bài bản, khoa học, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xác minh thông tin sau này. Hành trình này sẽ tiếp tục bằng tất cả trách nhiệm và sự thành kính đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc".
Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, việc lấy mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ được triển khai quyết liệt nhưng luôn bảo đảm thận trọng, khoa học. Lực lượng thực hiện gồm cán bộ, chiến sĩ Bộ chỉ huy Quân sự thành phố phối hợp các địa phương và hệ thống chính trị cơ sở. Quá trình triển khai được bố trí linh hoạt, tranh thủ làm việc vào sáng sớm và chiều muộn trong những ngày nắng nóng nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng công việc và sức khỏe của lực lượng làm nhiệm vụ.
Việc lấy mẫu đối với 1.456 phần mộ chưa xác định danh tính không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc. Theo Đại tá Hà Văn Ái, trước điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt trong mùa hè và nguy cơ mưa lớn, ngập lụt từ tháng 8 đến tháng 9, Ban Chỉ đạo đã ưu tiên triển khai trước tại các nghĩa trang nằm ở khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Mỗi kết quả đối sánh ADN thành công sẽ là một niềm vui, một sự đoàn tụ đặc biệt giữa quá khứ và hiện tại; là sự an ủi đối với những gia đình đã chờ đợi hàng chục năm để tìm kiếm thông tin về người thân đã hy sinh. Hơn thế nữa, hành trình xác định danh tính liệt sĩ còn góp phần làm đầy đủ hơn những trang sử hào hùng của dân tộc, khẳng định trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Từ những phần mộ chưa mang tên tuổi hôm nay đến những kết quả giám định trong tương lai là cả một quá trình bền bỉ, tận tâm của các cấp, các ngành và lực lượng chức năng. Nhưng trên hết, đó là hành trình của lòng biết ơn và trách nhiệm. Mỗi mẫu ADN được thu thập là thêm một cơ hội để những người con ưu tú của dân tộc được gọi đúng tên mình, để thân nhân các gia đình liệt sĩ vơi bớt nỗi đau chờ đợi và để đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tiếp tục được bồi đắp, lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội hôm nay.
