Huế mở đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Vẫn còn nhiều hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính

Là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, từng chịu nhiều mất mát, hy sinh trong các cuộc kháng chiến, Huế hiện là nơi an nghỉ của hàng chục nghìn Anh hùng liệt sĩ. Trên địa bàn có nhiều nghĩa trang liệt sĩ quy mô lớn như Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Huế, Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Điền, Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Trà, Nghĩa trang Liệt sĩ Phú Vang cùng nhiều công trình ghi công liệt sĩ tại các địa phương. Hiện, toàn thành phố đang còn 39 nghĩa trang liệt sĩ của 20 xã, phường với 7.093 phần mộ liệt sĩ cần được lấy mẫu để giám định AND.

Tại tỉnh Thừa Thiên Huế trước đây, nay là thành phố Huế trực thuộc Trung ương, địa bàn từng là chiến trường ác liệt trong nhiều cuộc kháng chiến, số lượng liệt sĩ hy sinh rất lớn. Dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng vẫn còn nhiều hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Không ít gia đình vẫn đau đáu mong chờ một ngày tìm được thông tin chính xác về người thân đã ngã xuống nơi chiến trường, cũng như mang nặng nỗi đau khi chưa biết chính xác nơi an nghỉ của người thân hoặc chưa thể xác nhận danh tính hài cốt được quy tập.

Những năm qua, cùng với cả nước, thành phố Huế đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Các lực lượng chức năng, đặc biệt là Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 192 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, đã không quản khó khăn, thường xuyên tổ chức khảo sát, tìm kiếm tại các địa bàn trong nước cũng như trên đất bạn Lào.

Từ khi thành lập đến nay, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 192 đã tìm kiếm, cất bốc và đưa về nước hàng nghìn hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào, góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh, đồng thời khẳng định trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã cống hiến tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Tại lễ truy điệu và an táng các hài cốt liệt sĩ, chuyên gia hy sinh tại Lào về nơi an nghỉ cuối cùng vừa được thành phố Huế tổ chức mới đây, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Mạnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 thành phố Huế cho biết: Hơn 50 năm trôi qua, có những thanh niên mãi mãi tuổi 20 đã về với đất mẹ, về với núi sông khi không một người thân bên cạnh, không một nén nhang, không một lời trăn trối, thậm chí không còn hình hài nguyên vẹn do sự ác liệt của chiến tranh. “Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã hy sinh tại Lào là việc làm thiêng liêng, đầy tình nghĩa. Đây thực sự là mệnh lệnh từ trái tim, là trọng trách để đền đáp công ơn to lớn của các liệt sĩ”, đồng chí Mạnh bày tỏ.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Mạnh thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Ban Chỉ đạo 515 thành phố đang quyết liệt chỉ đạo các cấp, các ngành đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và triển khai lấy mẫu để giám định ADN đối với các mộ chưa xác định được thông tin. Hành trình này sẽ tiếp tục bằng tất cả sự thành kính vì những người mẹ “ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ”, vì người vợ ngóng chồng, con ngóng cha.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc xác định danh tính liệt sĩ vẫn gặp nhiều trở ngại. Hồ sơ lưu trữ bị thất lạc, thông tin chưa đầy đủ, nhiều thân nhân trực hệ đã qua đời hoặc tuổi cao sức yếu khiến quá trình đối chiếu thông tin gặp không ít khó khăn. Trong bối cảnh đó, ứng dụng công nghệ ADN được xem là giải pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc hiện đang được Chính phủ và các bộ, ngành đẩy mạnh triển khai. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã hy sinh, đồng thời đáp ứng nguyện vọng chính đáng của hàng triệu thân nhân liệt sĩ trên cả nước.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Ủy ban nhân dân thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch số 337/KH-UBND về triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên địa bàn thành phố. Hoạt động này góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN trong thời gian tới.

Phấn đấu thu nhận mẫu ADN đạt 70% số thân nhân liệt sĩ

Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu khảo sát, xác minh và cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; phấn đấu thu nhận mẫu ADN đạt tối thiểu 70% số thân nhân đã được cập nhật trên hệ thống. Đây là mục tiêu mang tính thách thức nhưng hết sức cần thiết nhằm đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các gia đình liệt sĩ trên địa bàn.

Đợt cao điểm được triển khai từ nay đến hết ngày 25/7/2026, trong đó thời gian thu nhận mẫu sinh phẩm ADN tập trung diễn ra từ ngày 9/7 đến ngày 11/7 trên phạm vi toàn thành phố. Đối tượng được thu nhận mẫu là thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin, ưu tiên những người có quan hệ huyết thống gần nhất theo dòng mẹ nhằm bảo đảm độ chính xác trong giám định ADN.

Đối với liệt sĩ nam, thứ tự ưu tiên gồm mẹ đẻ, bà ngoại ruột, anh chị em cùng mẹ và các thân nhân khác theo dòng mẹ. Đối với liệt sĩ nữ, ưu tiên mẹ đẻ, con đẻ, cháu ngoại cùng các thân nhân gần gũi khác.

Thành phố Huế xác định, đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường tuyên truyền, rà soát, xác minh thông tin, hỗ trợ các gia đình liệt sĩ hoàn thiện hồ sơ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để việc lấy mẫu được thực hiện nhanh chóng, chính xác.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Mạnh, việc xây dựng ngân hàng dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ là nhằm phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ hiệu quả công tác quản lý Nhà nước trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cũng đã xác định việc kết hợp giữa công tác quy tập hài cốt liệt sĩ với ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại là hướng đi tất yếu. Những mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận hôm nay sẽ tạo cơ sở quan trọng để đối chiếu, nhận dạng trong tương lai, mở ra cơ hội giúp nhiều gia đình tìm lại được người thân sau hàng chục năm mong mỏi.

Để bảo đảm chất lượng thực hiện, các lực lượng công an, quân sự, thương binh và xã hội cùng chính quyền địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ trong từng khâu từ rà soát, lập danh sách, hướng dẫn thủ tục đến tổ chức lấy mẫu và cập nhật dữ liệu. Kết quả thực hiện sẽ được thường xuyên theo dõi, đánh giá; những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sẽ được biểu dương, khen thưởng kịp thời.

Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay có thể trở thành chiếc cầu nối giúp nhiều gia đình sau hàng chục năm mong mỏi tìm được thông tin chính xác về người thân của mình. Đó là hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, bồi đắp truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm tri ân của các thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Hơn cả một nhiệm vụ chuyên môn, đợt cao điểm lần này thể hiện trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đối với các anh hùng liệt sĩ. Đó cũng là sự tiếp nối truyền thống nghĩa tình, góp phần xoa dịu những mất mát do chiến tranh để lại, đồng thời khẳng định quyết tâm của địa phương trong hành trình tri ân những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.