Giáo dục STEM khơi dậy khả năng sáng tạo

Trang bị cho người học những kiến thức, kỹ năng cần thiết liên quan khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đang trở thành xu hướng giáo dục ở nhiều nước trên thế giới. Trong bối cảnh nước ta đang đổi mới chương trình giáo dục phổ thông thì việc vận dụng, học hỏi mô hình tích hợp các môn học nêu trên (STEM) được xem là chìa khóa khơi dậy khả năng vận dụng và sáng tạo cho người học.

Có mặt tại ngày hội Robothon quốc gia năm 2017, chúng tôi thấy các em học sinh vô cùng hào hứng khi được tiếp cận với một phương thức giáo dục mới, giáo dục STEM. Học sinh có thể tự thiết kế, chế tạo các rô-bốt đa dạng, cánh tay máy cầm nâng các vật và hiểu được nguyên lý hoạt động của các sản phẩm. Ðây là phương pháp giáo dục mới đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng, qua đó trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học cho học sinh. Các kiến thức, kỹ năng được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau, giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành, tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày như: thiết kế đèn thông minh trong nhà, hệ thống tưới cây tự động… Qua tìm hiểu được biết, học sinh được cung cấp một bộ dụng cụ cơ bản, trong đó có một bảng mạch là "trái tim" hoạt động của các sản phẩm. Ðể chế tạo sản phẩm, học sinh buộc phải tìm hiểu về cơ chế hoạt động, lập trình chức năng của sản phẩm. Thông qua việc chủ động lập trình các sản phẩm, học sinh được đào tạo từ cơ bản đến nâng cao kiến thức về lập trình và chế tạo, giúp các em phát triển năng lực tư duy, công nghệ, làm sản phẩm cá nhân và theo nhóm. Em Nguyễn Gia Linh, học sinh lớp 8A4, Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, phương thức học mới này giúp em cảm thấy tự tin, tập trung hơn các bài giảng ở trên lớp. Học sinh có thể phát triển những khả năng của mình, nhất là theo đuổi ước mơ làm những công việc liên quan đến rô-bốt. Nhiều phụ huynh học sinh khi được hỏi cho biết, những học sinh tham gia khóa học STEM đều rất thích những thứ liên quan đến công nghệ, các con tăng khả năng sáng tạo để hoàn thành những công việc về lắp ráp.

Sau một thời gian triển khai giáo dục STEM tại Việt Nam theo hình thức hợp tác công - tư, lãnh đạo Công ty DTT Eduspec cho rằng, những học sinh theo học theo cách tiếp cận giáo dục STEM đều có ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn; khả năng sáng tạo, tư duy logic; hiệu suất học tập và làm việc tăng. Giáo dục STEM vận dụng phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Các môn học của STEM là lồng ghép được các bài học khoa học vào những hoạt động thực tiễn, cho nên, học sinh rất hào hứng. Với học sinh phổ thông, việc theo học các môn học STEM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động, thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích các em có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau.

Phó Vụ trưởng Giáo dục Tiểu học (Bộ Giáo dục và Ðào tạo) Tạ Ngọc Trí cho rằng, giáo dục STEM là một trong những xu hướng mà các trường học cần quan tâm để có thể phát triển năng lực, phẩm chất học sinh. Các khóa học về STEM giúp các em có tư duy lập trình, có khả năng vận hành và lắp ráp rô-bốt, nhờ đó học sinh có những kiến thức khoa học ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Để thúc đẩy giáo dục STEM, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó, có những giải pháp và nhiệm vụ thực hiện giáo dục STEM. Nhiều chuyên gia cho rằng, giáo dục STEM là định hướng cần tiếp cận bởi thế mạnh trong việc hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho người học, tạo phong cách học tập sáng tạo. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh còn có hạn chế về trình độ và năng lực của đội ngũ giáo viên; cơ sở vật chất của các nhà trường; điều kiện kinh tế - xã hội của các địa phương… thì việc triển khai đồng bộ giáo dục STEM lại không hề đơn giản. Các môn học công nghệ liên quan đến rô-bốt cần đầu tư trang, thiết bị đắt tiền, nếu triển khai đại trà cũng không phải làm ngay được. Mặt khác, tại các trường học, chưa có giáo viên STEM mà chỉ có giáo viên về tin học hoặc những giáo viên về khoa học tự nhiên. Ðể có giáo viên tại trường hoặc hình thành các câu lạc bộ về giáo dục STEM cần có thời gian chuẩn bị kỹ càng.

Có thể bạn quan tâm

Giờ học của học sinh Trường phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Nhiều nhiệm vụ năm học đáp ứng yêu cầu

Năm học 2025-2026 chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ khép lại. Trong giai đoạn nước rút, toàn ngành giáo dục tiếp tục nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt chú trọng tăng cường các điều kiện bảo đảm về cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ nhà giáo và đổi mới phương pháp dạy học.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.