Giám sát toàn diện chuỗi sản xuất và xuất khẩu sầu riêng

Những năm gần đây, sầu riêng đã trở thành một trong những ngành hàng có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ nhất của Việt Nam.

Cơ sở thu mua đóng gói sầu riêng xuất khẩu trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh CÔNG LÝ)
Cơ sở thu mua đóng gói sầu riêng xuất khẩu trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh CÔNG LÝ)

Tuy nhiên, từ cuối năm 2024 đến nay, mặt hàng này liên tiếp đối mặt với thách thức lớn, từ nhu cầu thị trường sụt giảm, sự cạnh tranh quyết liệt từ Thái Lan, Malaysia... đến việc kiểm soát an toàn thực phẩm; sử dụng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói…, đòi hỏi có giải pháp căn cơ để phát triển bền vững.

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 71/CĐ-TTg về một số nhiệm vụ thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu sầu riêng bền vững nhằm rà soát, điều chỉnh kế hoạch phát triển vùng trồng sầu riêng theo hướng tập trung, quy mô lớn, thuận lợi cho áp dụng cơ giới hóa, công nghệ cao, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, bảo vệ thương hiệu nông sản quốc gia.

Sản lượng tăng "nóng", xuất khẩu giảm sâu

Ông Huỳnh Tấn Đạt - Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Từ năm 2015-2024, diện tích sầu riêng tăng nhanh từ 32.000 ha lên hơn 178.000 ha. Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tiền Giang, Đắk Nông là các tỉnh có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước. Riêng Đắk Lắk, diện tích sầu riêng đã đạt 388.000 ha, chiếm 21,7% diện tích sầu riêng của cả nước.

Tốc độ tăng sản lượng sầu riêng khoảng 126.000 tấn/năm. Năm 2024, sản lượng sầu riêng đạt hơn 1,5 triệu tấn. Giá trị xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam tăng nhanh sau khi ký nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả sầu riêng xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc vào tháng 7/2022.

Theo đó, năm 2022 kim ngạch đạt hơn 277 triệu USD, năm 2023 đạt hơn 2 tỷ USD; năm 2024 đạt hơn 3 tỷ USD. Thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam là Trung Quốc, chiếm 97,2% trong năm 2024. Tuy nhiên từ cuối năm 2024 đến nay, sự biến động từ thị trường Trung Quốc đã khiến hoạt động xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam “chao đảo”.

Bốn tháng đầu năm 2025, Việt Nam vẫn là thị trường cung cấp sầu riêng lớn thứ hai cho Trung Quốc nhưng có sự sụt giảm mạnh tới 71,3% về lượng và 74% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2024, chỉ đạt 12.924 tấn với kim ngạch 58,7 triệu USD.

Theo Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nguyên nhân một phần là do nhu cầu nhập khẩu sầu riêng quý I/2025 của Trung Quốc giảm 46,5% về lượng và 48,1% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2024, chỉ đạt 39.459 tấn, với kim ngạch 208 triệu USD.

Ngoài nhu cầu giảm, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc còn bị ảnh hưởng lớn bởi yêu cầu kiểm tra chất lượng từ phía Trung Quốc khi từ đầu năm 2025, quốc gia này yêu cầu các lô hàng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam phải có kết quả kiểm nghiệm chất cadimi và chất cấm auramine O (hay còn gọi là chất vàng ô) trên sầu riêng.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nafoods Group cho rằng, thời gian tới, Trung Quốc vẫn là thị trường trọng điểm của sầu riêng Việt Nam, do đó cần cải thiện quy trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản và chế biến sâu để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm; kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật để bảo đảm an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu nhà nhập khẩu.

Ngoài ra, nên có cơ chế hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào hệ thống kiểm tra, kiểm định chất lượng sản phẩm để công tác này được thuận tiện, nhanh chóng.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý và quy trình kiểm soát chuỗi

Là một trong những địa phương sản xuất sầu riêng lớn nhất cả nước, tỉnh Đắk Lắk hiện có 268 mã số vùng trồng với diện tích 7.500 ha và 39 cơ sở đóng gói được cấp phép xuất khẩu.

Ông Nguyễn Thiên Văn - Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk cho rằng, tỷ lệ vùng trồng và cơ sở đóng gói được cấp mã số xuất khẩu của Đắk Lắk cũng như trên cả nước còn thấp; ứng dụng khoa học-công nghệ trong sản xuất còn hạn chế dẫn đến chất lượng sầu riêng chưa đồng đều; các vi phạm về an toàn thực phẩm và gian lận trong sử dụng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã ảnh hưởng đến thương hiệu sản phẩm...

“Cần hoàn thiện cơ sở pháp lý, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục xuất khẩu cho sầu riêng để đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Bên cạnh đó, thành lập các trung tâm kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, trung tâm kiểm dịch thực vật và cơ sở chiếu xạ tại tỉnh Đắk Lắk để giám sát, kiểm soát dư lượng các hoạt chất, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu. Tiến tới nghiên cứu, xây dựng đề án phát triển sầu riêng chất lượng cao gắn với xây dựng thương hiệu quốc gia, trong đó tỉnh Đắk Lắk là địa phương làm điểm để nhân rộng mô hình...”, ông Văn kiến nghị.

Về các phòng kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc, theo Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, tính đến ngày 26/4/2025, đã có 16 phòng kiểm nghiệm cadimi và 9 phòng kiểm nghiệm chất vàng ô đã được Trung Quốc chấp thuận.

Thời gian tới, Cục sẽ tiếp tục rà soát, tiếp nhận hồ sơ đăng ký, đánh giá chỉ định phòng kiểm nghiệm; rà soát hoạt động lấy mẫu của các đơn vị trực thuộc bảo đảm thống nhất trên nguyên tắc sử dụng cao nhất nguồn lực của toàn hệ thống nhằm tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp, giảm thời gian và chi phí kiểm nghiệm.

Trước các thách thức đang đặt ra đối với phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy nhấn mạnh, Bộ và các cơ quan chuyên ngành đã tích cực hành động, xây dựng quy trình, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, nhằm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiêm ngặt từ phía Trung Quốc.

Đồng thời làm việc trực tiếp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, giải quyết các vấn đề còn vướng mắc như quy trình kiểm tra, thông quan, kiểm soát mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, qua đó khơi thông hoạt động xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam.

Về định hướng dài hạn, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho rằng, khi xác định sầu riêng là sản phẩm chiến lược quốc gia thì phải có sự đầu tư thỏa đáng thông qua việc nghiên cứu bài bản để hình thành chuỗi ngành hàng sầu riêng bền vững, từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ đến xây dựng thương hiệu quốc gia.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ngày 21/5/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc tiếp tục phê duyệt thêm 829 mã số vùng trồng, 131 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng Việt Nam được phép xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc. Cục khuyến cáo các doanh nghiệp và hợp tác xã duy trì nghiêm túc quy trình sản xuất, đóng gói và kiểm dịch theo đúng quy định đã đăng ký với Trung Quốc.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.