Giải pháp mới để châu Phi tiến bước

Với chủ đề “Đồng sáng tạo giải pháp mới: Cùng châu Phi tiến bước”, Hội nghị quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi cấp Bộ trưởng (Hội nghị Bộ trưởng TICAD) vừa diễn ra tại thủ đô của Nhật Bản, tập trung thảo luận về hợp tác giữa hai bên vì thịnh vượng, hòa bình và ổn định của châu Phi. Hội nghị nhấn mạnh, hợp tác quốc tế và hợp tác châu Phi-Nhật Bản là nhân tố quan trọng, giúp châu Phi giải quyết những thách thức đang phải đối mặt.
Các đại biểu dự Hội nghị quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi cấp Bộ trưởng chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: myanmaritv
Các đại biểu dự Hội nghị quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi cấp Bộ trưởng chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: myanmaritv

Hội nghị Bộ trưởng TICAD diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh địa chiến lược ngày càng rõ nét và mối quan hệ hợp tác giữa Nhật Bản và các nước châu Phi ngày càng phát triển sâu rộng. Châu Phi trở thành đối tác quan trọng đối với Tokyo.

Dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Yoko Kamikawa, hội nghị đã thu hút sự tham dự của bộ trưởng 47 quốc gia châu Phi cùng đại diện của các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức xã hội. Đây là hội nghị quan trọng nhằm chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi lần thứ 9 (TICAD-9) dự kiến được tổ chức tại thành phố Yokohama vào tháng 8/2025.

Khuôn khổ TICAD được tổ chức cấp thượng đỉnh lần đầu vào năm 1993 theo sáng kiến của Chính phủ Nhật Bản với mục tiêu hỗ trợ sự phát triển bền vững, ổn định và thịnh vượng của khu vực châu Phi. Giới nghiên cứu nhận định, TICAD là minh chứng tiêu biểu cho chính sách ngoại giao châu Phi của Nhật Bản kể từ năm 1993.

Trải qua tám kỳ hội nghị, sự gắn kết, vai trò và tầm ảnh hưởng của Nhật Bản với châu Phi ngày càng được củng cố, gia tăng và mở rộng. Tại TICAD-6 tổ chức tại Nairobi, Kenya tháng 8/2016 (lần đầu được tổ chức bên ngoài Nhật Bản), Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tuyên bố, Nhật Bản “có trách nhiệm thúc đẩy sự hợp lưu của Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, châu Á và châu Phi trở thành nơi coi trọng tự do, pháp quyền và nền kinh tế thị trường, không bị cưỡng bức và giúp châu Phi trở nên thịnh vượng”.

Khuôn khổ TICAD được tổ chức cấp thượng đỉnh lần đầu vào năm 1993 theo sáng kiến của Chính phủ Nhật Bản với mục tiêu hỗ trợ sự phát triển bền vững, ổn định và thịnh vượng của khu vực châu Phi. Giới nghiên cứu nhận định, TICAD là minh chứng tiêu biểu cho chính sách ngoại giao châu Phi của Nhật Bản kể từ năm 1993.

Đến TICAD-8 tại Tunisia vào tháng 8/2022, Thủ tướng Kishida Fumio cho biết, Nhật Bản cam kết viện trợ 30 tỷ USD cho châu Phi trong giai đoạn 2022-2025, tập trung đầu tư đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy tăng trưởng có chất lượng. Cam kết của Thủ tướng Kishida cho thấy quyết tâm duy trì, mở rộng hơn tầm ảnh hưởng của Nhật Bản tại khu vực châu Phi.

Sự đóng góp của Nhật Bản trong sự phát triển chung của châu Phi được đánh giá cao, góp phần quan trọng giúp Lục địa Đen giải quyết các vấn đề phải đối mặt, như thiếu nguồn vốn phát triển, hạn chế về cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, giáo dục, y tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trao quyền cho phụ nữ…

Thông qua cơ chế TICAD, Nhật Bản đã có hơn 30 năm đồng hành cùng các quốc gia châu Phi trong việc hỗ trợ khu vực này tự lực vươn lên, cũng như đóng vai trò kết nối giữa châu Phi với cộng đồng quốc tế. Trên cơ sở những kết quả hợp tác tích cực được tích lũy, các cuộc thảo luận tại hội nghị lần này hướng tới một hình ảnh mới cho tương lai châu Phi phát triển năng động hơn với tư cách là một trung tâm tăng trưởng toàn cầu và sẽ được phản ánh đầy đủ tại TICAD-9 vào năm tới.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng kết nối chủ đề này với Hội nghị thượng đỉnh Tương lai của Liên hợp quốc và Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vào năm tới, khi Nam Phi đảm nhiệm vai trò chủ tịch. Nhật Bản muốn hỗ trợ các nước châu Phi tìm kiếm các giải pháp mới để giải quyết những thách thức mà Lục địa Đen đang phải đối mặt. Từ định hướng ba trụ cột chính là giải quyết thách thức hướng tới tương lai, thanh niên và phụ nữ, nền tảng kết nối và tri thức, các phiên thảo luận tập trung vào ba lĩnh vực chính là xã hội-kinh tế, hòa bình và ổn định.

Hơn ba thập niên qua, TICAD đã phát triển thành diễn đàn đa phương toàn cầu dưới sự dẫn dắt của Nhật Bản, huy động và duy trì hỗ trợ quốc tế cho châu Phi. Thúc đẩy TICAD là một phần trong chính sách ngoại giao cân bằng của Nhật Bản, không chỉ hỗ trợ nhân đạo, an ninh con người, đồng hành với châu Phi trong phát triển, mà còn giúp hiện thực hóa mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng của Nhật Bản tại châu lục này, trong bối cảnh nhiều cường quốc trên thế giới coi châu Phi là điểm đến đầu tư, hợp tác giàu tiềm năng.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.