Ba động lực tăng trưởng chính gồm: Tăng cường quan hệ kinh tế với Liên minh châu Âu (EU), thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển đồng đều vùng miền trên cả nước.
Nền kinh tế Anh đang ở giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, cố gắng thoát khỏi sự trì trệ của thập kỷ trước để khẳng định lại vai trò một cường quốc kinh tế toàn cầu. Quốc gia này tiếp tục duy trì vị trí là nền kinh tế lớn thứ 6 thế giới và lớn thứ 2 tại châu Âu. Sau giai đoạn suy thoái vào cuối năm 2023 và đầu năm 2024, kinh tế Anh đang có dấu hiệu phục hồi ổn định hơn, giữ lợi thế là trung tâm tài chính hàng đầu thế giới và là hệ sinh thái công nghệ lớn thứ 3 toàn cầu.
Dù có những điểm sáng, nền kinh tế Anh vẫn đối mặt các vấn đề đã bắt rễ sâu lâu nay như năng suất lao động thấp khiến tăng trưởng dài hạn bị hạn chế, khủng hoảng chi phí sinh hoạt do giá cả hàng hóa và năng lượng leo thang, và hệ quả của Brexit - việc rời khỏi thị trường chung EU vẫn tiếp tục gây ra các rào cản thương mại và thiếu hụt lao động trong một số ngành như xây dựng và dịch vụ.
“Con thuyền” kinh tế Anh cũng gặp phải những “cơn gió ngược” rất lớn từ bên ngoài, không chỉ mang tính kinh tế thuần túy mà còn đan xen yếu tố địa chính trị phức tạp.
Sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ và thuế quan là mối đe dọa trực tiếp đối với một nền kinh tế mở như Anh. Bất kỳ sự gia tăng thuế quan nào từ phía Mỹ đối với EU cũng có thể làm giảm đáng kể kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ. Các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc đối với các kim loại hiếm và chíp bán dẫn đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng công nghệ cao của Anh.
Anh vẫn là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng, khiến nền kinh tế hết sức nhạy cảm với các điểm nóng thế giới như xung đột tại Trung Đông. Căng thẳng Mỹ-Iran leo thang có thể đẩy giá dầu và khí đốt lên cao bất cứ lúc nào, làm đảo lộn nỗ lực của Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%. Sự đứt gãy chuỗi cung ứng do xung đột còn khiến giá phân bón và nguyên liệu đầu vào nông nghiệp tăng, gây áp lực lên giá thực phẩm trong nước.
Chiến lược kinh tế mới của Anh hiện nay gắn liền với chương trình nghị sự của Chính phủ Công đảng do Thủ tướng Keir Starmer dẫn dắt, với trọng tâm là khái niệm “Securonomics” (Kinh tế học an ninh) tập trung vào ổn định, đầu tư và cải cách với vai trò chủ động của Nhà nước nhằm ứng phó các cú sốc toàn cầu. Mục tiêu cốt lõi là chấm dứt sự bất ổn sau 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ và đưa Anh trở thành nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong nhóm G7.
Chính phủ Công đảng ưu tiên hàng đầu vào sự ổn định để thu hút các nhà đầu tư quốc tế. Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves cam kết tuân thủ các quy tắc tài chính nghiêm ngặt để kiểm soát lạm phát và nợ công. Chính phủ cũng đưa ra chiến lược công nghiệp hiện đại tập trung vào 8 lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao gồm: AI, lượng tử, sản xuất xe điện, năng lượng gió, dịch vụ chuyên nghiệp, tài chính, sản xuất tiên tiến và khoa học đời sống.
Chính phủ Anh “đặt cược” vào AI với gói ngân sách 2,5 tỷ bảng vừa công bố, đặt mục tiêu đưa Anh trở thành trung tâm AI toàn cầu, dự kiến tạo ra hơn 100.000 việc làm và thúc đẩy đầu tư hàng trăm tỷ bảng trong 20 năm tới.
Một bước đi táo bạo trong chiến lược kinh tế mới là phi tập trung hóa với việc trao quyền quản lý thuế cho các địa phương. Các thị trưởng vùng sẽ được giữ lại một phần thuế thu nhập và thuế kinh doanh quốc gia để đầu tư trực tiếp vào hạ tầng địa phương. Chính phủ cũng sẽ triển khai Quỹ Đầu tư thành phố trị giá 2,3 tỷ bảng, tăng gấp đôi nguồn vốn cho Hành lang tăng trưởng Oxford-Cambridge lên 800 triệu bảng…
Về quan hệ với EU, London đang thực hiện điều chỉnh hậu Brexit với chiến lược “xây dựng lại cầu nối”, xích lại gần EU. Chính phủ Anh sẵn sàng điều chỉnh các quy định theo tiêu chuẩn EU trong những lĩnh vực có lợi cho thương mại để giảm bớt rào cản xuất khẩu.
Chiến lược “Kinh tế học an ninh” chú trọng ổn định, phát huy nội lực vốn có và “bán anh em xa mua láng giềng gần”, được nhiều chuyên gia nhận định là hợp lý, có thể giúp nền kinh tế Xứ sở Sương mù vượt qua giai đoạn đầy thách thức hiện nay.
