El Nino và kịch bản ứng phó

Nắng nóng có thể đến sớm và gay gắt hơn năm 2022 do thời tiết có xu hướng nghiêng về pha nóng trong những tháng mùa hè năm nay, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định.
Nhiệt độ vào giai đoạn giữa cuối tháng 3 năm nay có thể cao hơn từ 0,5 -1 độ C so với trung bình nhiều năm.
Nhiệt độ vào giai đoạn giữa cuối tháng 3 năm nay có thể cao hơn từ 0,5 -1 độ C so với trung bình nhiều năm.

Nắng nóng xuất hiện từ tháng 3

Đang là mùa xuân, theo dự báo, Hà Nội và các tỉnh, thành phố thuộc khu vực đồng bằng Bắc Bộ thời gian tới vẫn có khả năng ảnh hưởng các đợt không khí lạnh và không khí lạnh tăng cường. Tuy nhiên, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng La Nina (pha lạnh) duy trì đến hết mùa xuân (với xác suất khoảng 50-60%), sau đó có xu hướng chuyển dần sang trạng thái trung tính vào những tháng mùa hè (với xác suất khoảng 65-75%). Những tháng cuối năm 2023, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINIO3.4 có xu hướng tăng dần và trạng thái ENSO có khả năng nghiêng về pha nóng. Không loại trừ khả năng hiện tượng El Nino (pha nóng) sẽ quay trở lại vào các tháng cuối năm 2023.

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, sự chuyển pha từ La Nina sang El Nino trong mùa hè năm nay sẽ chi phối và tác động đến thời tiết nước ta. Nắng nóng năm nay có khả năng đến sớm và gay gắt hơn so với năm 2022. Trong đó, nắng nóng có khả năng xuất hiện ở khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và Nam Bộ ngay trong tháng này. Sau đó gia tăng về cường độ và lan dần sang khu vực Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ vào các tháng 4 và 5. Cao điểm của nắng nóng năm nay ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ tập trung từ tháng 6 đến tháng 8, cường độ nắng nóng có khả năng gay gắt hơn so với cùng thời kỳ năm 2022. Dự báo nền nhiệt trên cả nước thời kỳ này có thể cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5 độ C.

Tại Hà Nội, Đài Khí tượng thủy văn khu vực đồng bằng Bắc Bộ cũng đưa ra dự báo, mùa hè năm nay, vùng Thủ đô có thể xuất hiện sáu đến tám đợt nắng nóng, tập trung trong khoảng từ đầu tháng 6 đến nửa đầu tháng 8, trong đó có khoảng hai đến ba đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt.

Còn theo ông Lê Đình Quyết, Phó Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, mùa nắng nóng ở Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Nam Bộ năm nay đến sớm và kết thúc muộn hơn so với mọi năm. Cụ thể, tháng 3/2023, dự báo nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn mọi năm, khả năng xuất hiện một vài đợt nắng nóng diện rộng ở khu vực Đông Nam Bộ và ven biên giới Tây Nam với nhiệt độ cao nhất 35-38 độ C. Dự báo trong tháng 4, nhiệt độ trung bình cao hơn trung bình nhiều năm, nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất 36-39 độ C, có nơi như Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương... nắng nóng hơn 39 độ C.

Cần có kịch bản ứng phó hạn hán

Nhiều nhà khoa học và chuyên gia khí tượng thủy văn cũng vừa đưa ra cảnh báo, mùa hè năm nay sẽ có nắng nóng hơn các năm gần đây. TS Nguyễn Ngọc Huy - chuyên gia thời tiết và biến đổi khí hậu, dẫn theo số liệu từ 12 mô hình khí hậu của ba trung tâm dự báo uy tín thế giới (GFS, ECMWF, CMC) cho hay, nhiệt độ vào giai đoạn giữa cuối tháng 3 năm nay có thể cao hơn từ 0,5 -1 độ C so trung bình nhiều năm. "Như vậy, sẽ có sự thay đổi nhiệt độ từ lạnh và mát sang nắng nóng một cách khá đột ngột kể từ giữa tháng 3. Sự thay đổi này nếu tình cờ xảy ra tại một điểm chênh lệch nhiệt độ ở các tầng khí quyển khác nhau có thể gây mưa rào cục bộ hoặc mưa đá ở phạm vi hẹp. Dù nhiệt được dự báo có cao hơn trung bình nhiều năm nhưng tháng 3 chưa phải là tháng cao điểm của nắng nóng. Tháng cao điểm sẽ vào khoảng tháng 5, 6, và 7", TS Ngọc Huy nói.

Theo TS Ngọc Huy, dữ liệu cập nhật cho thấy El Nino sẽ chiếm ưu thế từ tháng 5 năm nay. Khả năng nước ta phải đối diện với hạn hán và nắng nóng. Theo ông, điểm lạ ở các đợt không khí lạnh gần đây là chỉ gây mưa ở phía đông bắc và vùng ven biển, ít gây mưa ở phía tây. Trong khi phía tây là vùng thượng nguồn bổ sung lượng nước lớn cho các hồ thủy điện, trong đó có hai hồ thủy điện lớn là Sơn La và Hòa Bình, đồng nghĩa với việc nguồn nước bổ sung cho hồ chứa ít đi. Ở khu vực Bắc Trung Bộ cũng vậy, mưa chủ yếu ở vùng ven biển nên các hồ chứa ít được bổ sung nước, bao gồm cả hồ thủy điện và hồ thủy lợi. Nếu mực nước các hồ tụt thì sẽ ảnh hưởng đến công suất phát điện và giảm sản lượng điện. Nguy cơ thiếu điện cục bộ ở phía bắc trong mùa hè tới đây khá cao do sản lượng điện giảm và nhu cầu về điện gia tăng do nắng nóng.

Hiện tại ENSO (giai đoạn trung tính) đang chiếm ưu thế nhưng chỉ kéo dài trong khoảng từ nay đến giữa tháng 5. Từ cuối tháng 5 trở đi El Nino khả năng cao chiếm ưu thế dẫn đến thời tiết nắng nóng và khô hạn (thậm chí El Nino có thể kéo dài qua năm 2024). "Ảnh hưởng của El Nino khiến các con sông cạn dần nước, nước ngầm bị tụt giảm, trong khi nắng nóng và gió khô nóng chiếm ưu thế. Nếu La Nina ảnh hưởng chỉ trong thời gian có mưa lụt thì El Nino thường ảnh hưởng kéo dài và âm ỉ. Xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long và các thành phố ven biển sẽ trở nên trầm trọng. Tây Nguyên cũng sẽ khô hạn và kéo theo nhiều hệ lụy. Thiếu nước cho sinh hoạt, thiếu nước cho thủy điện và cho nông nghiệp, nhu cầu tiêu thụ điện gia tăng", vị chuyên gia thời tiết phân tích.

Trước những nguy cơ được dự báo như vậy, ngay từ bây giờ, người dân cần chuẩn bị các kế hoạch tiết kiệm, bảo tồn nguồn nước, chủ động về thời vụ. Các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình cấp nước sạch, duy tu toàn bộ hệ thống cống, trạm bơm nhằm phục vụ công tác phòng, chống hạn hán. Sẵn sàng lập kế hoạch ứng phó những kịch bản khí hậu cực đoan với cấp độ nắng nóng tăng dần có thể xảy ra do hiện tượng ấm lên toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Một dự án nhà ở xã hội trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) được bố trí trong khu đất khá chật hẹp. Ảnh: ĐĂNG PHI

Vẫn còn khoảng trống chính sách về nhà ở xã hội

Theo thống kê, cả nước đang có hơn 800 dự án nhà ở xã hội. Hiện nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng được lượng cầu quá lớn và gia tăng hằng năm. Thực tế này đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới mẻ trong xây dựng, thực thi chính sách an sinh xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh ngập cục bộ một số tuyến đường do triều cường. Ảnh: Hồng Đạt

Lời giải cho bài toán thoát ngập đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Những trận mưa lớn kết hợp triều cường vừa qua gây ngập úng nhiều khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Dự báo, các đợt triều trong tháng 10, 11 còn có thể cao hơn, đặt ra những thách thức trong công tác chống ngập của thành phố.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Nhiều gia đình lúng túng tìm mua sách giáo khoa cho con. Ảnh: Bích Huệ

Cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa

Ngày 25/9 là thời điểm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027. Không đứng ở đó, ngành giáo dục sẽ phải cải cách mạnh hơn nữa để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa làm khó việc dạy và học như những ngày qua.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. Ảnh: Thành Đạt

Chủ động giữ nguồn nước trước El Nino 2026-2027

Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Báo cáo số 237/BC-TNN ngày 4/9/2026, đánh giá bước đầu nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, và đề xuất những giải pháp ứng phó nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước trong các tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.

Trên thực tế, ngoài các giờ giảng dạy trên lớp, giáo viên còn thường xuyên tham gia các khóa đào tạo để nâng cao năng lực chuyên môn.

Giảm tải giúp giáo viên toàn tâm dạy học

Rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ sổ sách và thủ tục hành chính là chỉ đạo mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khai giảng năm học mới. Hướng đi này nhằm giúp giáo viên có thể toàn tâm, toàn ý cho công tác dạy học và chuyên môn.

Số tiền người dân phải chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao là trở ngại lớn trong tiếp cận y tế đối với người cao tuổi . Ảnh: Thành Đạt

Tìm giải pháp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân

Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam ngày càng tăng, cùng với đó là phạm vi quyền lợi được mở rộng. Tuy nhiên, tiền người dân tự chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao, vì thế mở rộng nguồn lực cho bảo hiểm y tế không chỉ là bài toán cân đối quỹ, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ tài chính cho hàng triệu người bệnh.

Tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải cần được duy trì thường xuyên, liên tục. Ảnh: Lê Khánh

Cần cơ chế chủ động kiểm soát phương tiện giao thông

Theo kế hoạch, từ ngày 26/8 đến 25/9, lực lượng Cảnh sát giao thông trên toàn quốc tổ chức tổng kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với phương tiện kinh doanh vận tải. Tính đến nay đã có hàng nghìn trường hợp vi phạm được phát hiện, xử lý.

Nỗ lực kết nối, giới thiệu việc làm cho thanh niên. Nguồn: Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

Tăng hiệu quả kết nối, giới thiệu việc làm

Để giải quyết tình trạng số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động còn ở mức cao, các cơ quan chức năng cần chuyển từ giải pháp kết nối, giới thiệu việc làm đơn thuần sang chủ động điều tiết cung ứng thông tin cho thị trường lao động.

Một buổi kiểm tra bếp ăn của Trường tiểu học Thăng Long, Hà Nội, với sự tham gia của đại diện cán bộ phường, hội phụ huynh học sinh và Ban giám hiệu nhà trường.

Môt bữa ăn, nhiều tầng trách nhiệm

Trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương đang chuẩn hóa lại quy trình tổ chức bữa ăn học đường, từ lựa chọn nhà cung cấp, xây dựng thực đơn đến công khai thông tin và tăng sự tham gia giám sát của phụ huynh, nhằm đáp ứng yêu cầu kép: An toàn thực phẩm và dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi.

Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh kêu gọi tàu thuyền về nơi tránh trú bão số 4.

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Ảnh hưởng của cơn bão số 4 (bão Narra) và hoàn lưu sau bão đã gây mưa lớn diện rộng tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, dẫn đến ngập lụt cục bộ và sạt lở đất nhiều nơi, các địa phương đang căng mình ứng phó.

Người dân miền Tây lao đao vì hạn-mặn.

Sẵn sàng ứng phó hạn - mặn theo kịch bản rủi ro rất cao

Ngày 18/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có công văn đề nghị các tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tổ chức triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn do ảnh hưởng của El Nino 2026-2027. Theo đó, Bộ đề nghị các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch ứng phó theo kịch bản rủi ro rất cao.

Dãy nhà siêu mỏng hai mặt tiền trên phố Định Công (Hà Nội) có vị trí đắc địa cho kinh doanh, nhưng cũng ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Nhà “siêu mỏng, siêu méo” và bài toán phát triển đô thị

Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông. Thay vì được thu hồi, hợp thửa hoặc xử lý dứt điểm, một số diện tích vẫn được chỉnh trang thành nhà “siêu mỏng, siêu méo”, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, vừa làm ảnh hưởng đến mỹ quan và diện mạo đô thị.