Du lịch xanh vì sự phát triển bền vững

Phát triển du lịch xanh là xu hướng tất yếu, tạo lợi thế cạnh tranh. Với thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên và bề dày di sản, Hà Nội đang nỗ lực đưa du lịch xanh trở thành thương hiệu. Tuy nhiên, hiện vẫn còn không ít “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để có thể đưa du lịch xanh trở thành lực hút mới với khách du lịch.

Thứ Hai, ngày 29/06/2026 - 20:51

Khách du lịch tham quan đồi chè ở xã Yên Bài - một sản phẩm du lịch xanh hấp dẫn của Hà Nội.

Hà Nội có nhiều vùng núi non trùng điệp tại khu vực phía tây, với trung tâm là núi Ba Vì; phía bắc như vùng Sóc Sơn hay dãy núi Viên Nam tiếp giáp tỉnh Phú Thọ. Bên cạnh đó, vùng nông thôn rộng lớn với cảnh quan thiên nhiên đặc sắc là tiềm năng to lớn để phát triển du lịch xanh, nhất là các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm sinh thái, du lịch nông nghiệp... Một trong những địa phương đã tận dụng tốt lợi thế này để phát triển du lịch xanh là xã Suối Hai. Xã hiện có các khu du lịch trọng điểm như: Hồ Suối Hai, Vườn quốc gia Ba Vì, Ao Vua... Với định hướng “Nông nghiệp sạch - du lịch xanh”, Suối Hai từng bước trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí lớn của Thủ đô. Gần xã Suối Hai có xã Yên Bài với các khu du lịch như: Thiên Sơn-Suối Ngà, Khoang Xanh-Suối Tiên, khu nghỉ dưỡng Tản Đà... là điểm đến quen thuộc của người dân Thủ đô cũng như khách quốc tế. Ngoài ra, các xã Đa Phúc, Sóc Sơn, Hương Sơn, Quốc Oai... cũng tận dụng lợi thế cảnh quan thiên nhiên để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch nông nghiệp. Khách tham quan có thể nghỉ ngơi, tham gia các hoạt động trải nghiệm như cấy lúa, bắt cá, hái chè, thưởng thức ẩm thực, văn nghệ truyền thống... trong các tour khép kín.

Các không gian xanh là “chủ lực” trong xây dựng thương hiệu du lịch xanh. Song, du lịch xanh còn được hiểu theo nghĩa rộng hơn, đó là ứng xử “xanh” trong hoạt động du lịch, điển hình như các tour du lịch đạp xe, tour xe máy điện, tour không thuốc lá... Trong hoạt động của một tour du lịch, yếu tố “xanh” còn nằm ở việc hạn chế chất thải nhựa, sản phẩm dùng một lần; hạn chế phát thải ra môi trường... Từ cách tiếp cận này, du lịch xanh là phương thức phát triển du lịch thân thiện với môi trường, bảo đảm nguyên tắc: Sử dụng hiệu quả tài nguyên tự nhiên; hạn chế đến mức thấp nhất tác động tiêu cực của hoạt động du lịch; ưu tiên phát triển các sản phẩm sinh thái. Những yếu tố này hiện được khách du lịch quốc tế hết sức quan tâm, góp phần tăng sức cạnh tranh. Hà Nội đã triển khai không ít hoạt động du lịch xanh theo hướng này như các tour xe đạp, khuyến khích hạn chế rác thải nhựa, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường... Song, đây cũng là “điểm nghẽn” của du lịch xanh Thủ đô. Bà Lê Ngọc Nhã Uyên (Công ty Nomia Travel) nêu thí dụ: Dịch vụ tour xe đạp là một sản phẩm du lịch thân thiện môi trường nhưng chưa thu hút được đông đảo du khách. Nguyên nhân là do hạn chế của hạ tầng, sản phẩm du lịch đạp xe chưa được kết nối với các sản phẩm du lịch khác. Hiện du lịch xanh của Hà Nội còn khá manh mún, chưa tạo thành thương hiệu mạnh, giàu sức hút như du lịch di sản, du lịch làng nghề.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch (Hiệp hội Du lịch Việt Nam) nhận định, Hà Nội có tiềm năng lớn để phát triển du lịch xanh. Tuy nhiên, phát triển du lịch xanh là hành trình phức tạp, liên quan đến lợi ích kinh tế, chi phí đầu tư và thay đổi thói quen. Do đó, cần thay đổi cách nhìn nhận, doanh nghiệp cần nhận thức rõ đầu tư xanh là chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp có thể thực hiện từ các giải pháp đơn giản như tiết kiệm điện, nước, giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn, xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với cộng đồng, làng nghề và nông nghiệp. Những bước đi này vừa phù hợp với điều kiện thực tế, vừa tạo nền tảng cho việc mở rộng đầu tư trong tương lai.

Để phát triển du lịch xanh phù hợp với điều kiện Hà Nội, nhiều chuyên gia cho rằng, Hà Nội cần kết hợp giữa du lịch xanh với các loại hình du lịch di sản để tạo lợi thế riêng, nhất là không gian làng quê. Ngay tại khu vực nội đô, việc kết hợp du lịch xanh với di sản đô thị cũng tạo nên sức hút, ấn tượng tốt đẹp với khách du lịch về phát triển bền vững.

Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho biết, về quy hoạch, các khu vực giàu tiềm năng sinh thái như Ba Vì, Hương Sơn, Sóc Sơn... được kết nối với hệ thống di sản và hành lang xanh, tạo nên mạng lưới du lịch bền vững. Đối với vấn đề môi trường, thành phố đang hướng tới thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong du lịch. Các cơ sở lưu trú, điểm đến được khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu rác thải; hệ thống thu gom, xử lý rác thải tại các khu du lịch tiếp tục được hoàn thiện. Với các giải pháp này, những “điểm nghẽn” hiện nay sẽ dần được tháo gỡ, từng bước đưa du lịch xanh trở thành động lực phát triển bền vững của Hà Nội.

GIANG NAM

Phát triển du lịch xanh bền vững Tiềm năng du lịch sinh thái Hà Nội Thách thức và điểm nghẽn du lịch xanh Ứng xử thân thiện môi trường trong du lịch Kết hợp du lịch xanh với di sản và làng quê