Sau giai đoạn phục hồi mạnh mẽ năm 2024-2025, du lịch nước ta bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng lại đang chịu tác động từ những xung đột địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới làm cho chi phí năng lượng leo thang.
Từ giữa tháng 3/2026, nhiều hãng hàng không đồng loạt đưa thông báo điều chỉnh thuế và phụ phí nhiên liệu, vận tải đường bộ cũng tăng giá.
Trong khi đó, mức phí vận chuyển thường chiếm tới 35-40% tổng chi phí hành trình, dẫn đến giá tour không thể duy trì như cũ.
Chưa kể, giá xăng dầu thường xuyên biến động khiến nhiều đối tác vận chuyển không muốn chốt giá cố định, gây bị động cho đơn vị du lịch trong xây dựng giá tour chào bán.
Trước áp lực này, các hãng lữ hành buộc phải nhanh chóng tái cơ cấu hệ thống tour, tuyến theo hướng tăng tỷ lệ các hành trình gần, ngắn ngày để giảm sức ép về chi phí vận chuyển.
Với những tour khách hàng đã chốt hợp đồng trước đó, nhiều đơn vị vẫn cố gắng triển khai theo mức giá cũ, chấp nhận biên lợi nhuận thấp, thậm chí lỗ để giữ uy tín, bởi nếu tăng giá có thể dẫn đến tình trạng khách hủy tour hoặc vẫn đi nhưng tâm lý không thoải mái.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng áp dụng phương án dồn, ghép các đoàn khách lẻ để tối ưu hóa số khách trên mỗi chuyến xe, từ đó giảm chi phí vận chuyển bình quân trên đầu người. Sự nhích lên về giá đầu vào du lịch đang tạo ra những tác động tới thị trường dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5.
Theo ông Nguyễn Văn Tài, Giám đốc Công ty Vietsense Travel, giá tour dịp lễ năm nay không chỉ tăng từ 10-15% như cùng kỳ các năm trước mà còn phải gánh thêm một phần phụ phí của giá cước vận chuyển tăng.
Do đó, thay vì lựa chọn những tour đường bay xa và cao cấp như mọi năm, du khách quan tâm nhiều hơn đến các tour nội địa đường bộ có chi phí tiết kiệm hơn, với các điểm đến hút khách như: Ninh Bình, Sầm Sơn, Hạ Long, Sa Pa, Mộc Châu, Điện Biên, Tuyên Quang…
Du khách năm nay cũng thường yêu cầu bóc tách đơn giá chi tiết của từng dịch vụ như thực đơn bữa ăn, phòng khách sạn, xe vận chuyển… để dễ kiểm soát, so sánh giá và minh bạch chất lượng dịch vụ.
Tại Vietsense Travel, đối với phần chi phí tăng do giá xăng dầu, công ty áp dụng phương án chia sẻ với khách hàng theo tỷ lệ 60/40, tức chịu 60% chi phí phụ thu giá xăng dầu tăng.
Bên cạnh nỗi lo đội giá tour, ông Tài cho biết, lúc này, các công ty lữ hành còn phải đối mặt tình trạng hủy chuyến do các hãng hàng không cắt giảm chuyến bay.
Để thích ứng với tình hình, dịp nghỉ lễ và cao điểm du lịch hè năm nay, đơn vị này tăng cường thêm cả về số tour và số lượng dịch vụ các tuyến du lịch đường bộ đông bắc-tây bắc, các điểm nghỉ dưỡng biển đảo, nhất là ở khu vực miền bắc và bắc trung Bộ.
Thị trường du lịch outbound dịp nghỉ lễ tới cũng chứng kiến sự dịch chuyển rõ nét. Du khách chủ yếu lựa chọn các tour ngắn ngày đến các quốc gia gần có thủ tục đơn giản, mức độ an toàn cao, ít biến động về chi phí như: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia…
Ông Nguyễn Công Hoan, Tổng Giám đốc Flamingo Redtours cho biết, trước tình trạng giá vé máy bay thay đổi mạnh theo ngày, hãng lữ hành này đã tìm mọi cách để tối ưu hóa chi phí trên cơ sở vẫn bảo đảm quyền lợi của du khách và chất lượng dịch vụ.
Bên cạnh cân đối lại việc lựa chọn các đường bay có mức phí phù hợp, công ty cũng điều chỉnh phương thức vận chuyển và lịch trình, tính toán để chuyển một số chặng nội địa từ di chuyển bằng máy bay sang tàu hỏa, hướng du khách lựa chọn hành trình vào ngày thường thay vì cuối tuần, hoặc đi sớm, về muộn hơn để giảm nhiệt chi phí.
Bên cạnh đó, công ty đàm phán với các nhà cung cấp dịch vụ tại điểm đến như cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan… để thuyết phục họ xây dựng mức giá tốt hơn, từ đó bù đắp cho phần tăng lên của chi phí vận chuyển giúp duy trì giá tour ở mức hợp lý.
Theo ghi nhận từ các hãng lữ hành, dù chịu tác động từ việc tăng giá nhiên liệu, kéo theo sự dịch chuyển về lựa chọn điểm đến, nhưng thị trường du lịch 30/4, 1/5 năm nay vẫn khá sôi động.
Ngay từ sau Tết, nhất là từ đầu tháng 3, hoạt động mua bán dịch vụ du lịch nóng dần lên. Hàng loạt các địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Đà Nẵng… liên tục công bố những sự kiện, hoạt động đặc sắc dịp này để hút khách du lịch.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc Công ty du lịch AZA nhận định, số lượng du khách dịp nghỉ lễ năm nay có thể không giảm vì nhu cầu du lịch vẫn đang rất cao, nhưng doanh thu và lợi nhuận của các công ty du lịch sẽ giảm do khách thắt chặt chi tiêu và chi phí vận hành (xăng dầu, nhân công, nguyên vật liệu…) tăng.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh xung đột địa chính trị trên thế giới vẫn phức tạp, ngành du lịch cần ứng phó kịp thời để duy trì đà tăng trưởng.
Trước hết là cần tái cấu trúc dòng khách theo hướng gần hơn, ngắn hơn, tập trung thu hút mạnh các thị trường ASEAN, Đông Bắc Á, Ấn Độ, Australia - những khu vực có mức độ phục hồi nhanh và chịu tác động ít hơn về chi phí nhiên liệu so với các hành trình dài.
Đây là giai đoạn đòi hỏi các doanh nghiệp du lịch, nhất là lữ hành cần chủ động nâng cao khả năng quản trị chi phí và dự báo thị trường chuẩn xác.
Thay vì đưa ra mức giá cố định, các doanh nghiệp nên áp dụng cơ chế giá động theo thời điểm đặt dịch vụ, đồng thời minh bạch cấu phần giá, tách riêng chi phí vận chuyển để dễ điều chỉnh, thuyết phục khách…
Bên cạnh đó, giải pháp quan trọng là cần đẩy mạnh liên kết giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch để cùng gánh áp lực cũng như cộng dồn nguồn lực của các bên, từ đó xây dựng các gói sản phẩm tích hợp có chi phí hợp lý, chất lượng bảo đảm, đủ sức kích cầu thị trường.
Chính khả năng thích ứng linh hoạt trên cơ sở cùng chia sẻ rủi ro và lợi ích sẽ là “chìa khóa” để du lịch Việt giữ nhịp thị trường cũng như tăng khả năng đề kháng của ngành trước nhiều biến động.
