Đột phá trong đàm phán giữa Anh và Liên minh châu Âu

Anh và Liên minh châu Âu (EU) vừa ra tuyên bố chung về một thỏa thuận mà theo đó EU có quyền tiếp cận hệ thống dữ liệu của Anh liên quan các giao dịch thương mại qua Biển Ireland. Sau nhiều tháng đàm phán bế tắc, thỏa thuận mới này được xem là bước đột phá quan trọng trong nỗ lực giải quyết các tranh chấp thương mại liên quan vấn đề Bắc Ireland sau khi Anh rời EU.
Một chiếc ô-tô lái qua một tấm biển về Brexit tại Ravensdale, Bắc Ireland, ngày 21/6/2022. (Ảnh: REUTERS)
Một chiếc ô-tô lái qua một tấm biển về Brexit tại Ravensdale, Bắc Ireland, ngày 21/6/2022. (Ảnh: REUTERS)

Truyền thông châu Âu mô tả cuộc hội đàm ngày 9/1 giữa Bộ trưởng Ngoại giao Anh James Cleverly và Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic đã diễn ra trong bầu không khí thân mật và mang tính xây dựng.

Bộ trưởng Cleverly nhấn mạnh tiến bộ đạt được trong việc chia sẻ dữ liệu đánh dấu bước tích cực trong các cuộc đàm phán về Nghị định thư Bắc Ireland, trong khi ông Sefcovic khẳng định bước đột phá này là cơ sở mới cho các cuộc đàm phán giữa Anh và EU.

Hồi tháng 10/2022, sau nhiều tháng gián đoạn, Anh và EU đã nối lại đàm phán nhằm tìm giải pháp tháo gỡ bất đồng liên quan Nghị định thư Bắc Ireland. Bầu không khí chung quanh các cuộc thảo luận đã thay đổi đáng kể, nhất là từ khi Thủ tướng Anh Boris Johnson, người đã đàm phán về Nghị định thư Bắc Ireland vào năm 2019, rời nhiệm sở vào tháng 9/2022. Một quan chức EU nhận xét, hai bên đã bước vào một giai đoạn mới và dường như đều có thiện chí thật sự để giải quyết vấn đề.

Nghị định thư Bắc Ireland, vốn là một phần quan trọng của thỏa thuận thương mại giữa Anh và EU giai đoạn sau khi Anh rời Liên minh Cờ xanh, còn gọi là Brexit. Theo đó, vùng lãnh thổ Bắc Ireland của Anh tiếp tục tuân thủ các quy định của thị trường chung châu Âu nhằm tránh phải thiết lập "biên giới cứng" với Cộng hòa Ireland, một thành viên của EU. Ðể bảo đảm hàng hóa từ các vùng của Anh đến Bắc Ireland đáp ứng các tiêu chuẩn EU, hai bên nhất trí thực hiện kiểm soát hàng hóa trước khi vào vùng này.

Nghị định thư Bắc Ireland, vốn là một phần quan trọng của thỏa thuận thương mại giữa Anh và EU giai đoạn sau khi Anh rời Liên minh Cờ xanh, còn gọi là Brexit.

Tuy nhiên, với lý do các hoạt động kiểm soát khiến lưu thông hàng hóa từ phần còn lại của Anh đến Bắc Ireland bị đình trệ nghiêm trọng, Chính phủ Anh dưới thời Thủ tướng Boris Johnson đã dành nhiều nỗ lực để sửa đổi Nghị định thư Bắc Ireland.

Trong khi đó, phía EU khẳng định lập trường mọi động thái đơn phương đều vi phạm luật pháp quốc tế. Brussels thậm chí cảnh báo về hành động pháp lý hoặc biện pháp áp thuế nhằm vào Anh, nếu Luân Ðôn cố tình sửa đổi thỏa thuận. EU nhiều lần phàn nàn về việc thiếu quyền truy cập vào hệ thống dữ liệu của Anh và không được cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa đến Bắc Ireland qua biên giới Biển Ireland theo thỏa thuận đã ký.

Bất đồng quan điểm trong thực thi Nghị định thư cũng gây nên bế tắc chính trị kéo dài tại vùng lãnh thổ Bắc Ireland. Bắc Ireland đã không có chính quyền hoạt động kể từ tháng 2/2022 sau khi đảng Hợp nhất Dân chủ (DUP), vốn ủng hộ vùng này nằm trong Vương quốc Anh, quyết định không tham gia mô hình chia sẻ quyền lực tại khu vực để phản đối Nghị định thư Bắc Ireland. DUP cho rằng, việc thực thi Nghị định thư đã chia cắt vùng lãnh thổ này với phần còn lại của Vương quốc Anh.

Trong chuyến thăm đầu tiên tới vùng Bắc Ireland sau khi trở thành người đứng đầu Chính phủ Anh, Thủ tướng Rishi Sunak đã gặp các đại diện của năm đảng phái chính trị lớn nhất vùng Bắc Ireland để cố gắng tháo gỡ bế tắc chính trị tại đây. Chính phủ Anh đã quyết định lùi cuộc bầu cử nhằm khôi phục hoạt động của chính quyền vùng Bắc Ireland, vốn được lên kế hoạch tổ chức trong tháng 12/2022 và ấn định ngày 19/1 tới là hạn chót để thành lập chính quyền tại Bắc Ireland.

Bộ trưởng Ngoại giao Ðức Annalena Baerbock bình luận rằng, tranh cãi về việc thực hiện Nghị định thư Bắc Ireland có thể được ví như "gót chân Achilles" trong quan hệ giữa EU và Anh. Bộ trưởng Ngoại giao Ðức cho rằng, tìm giải pháp thực tế cho vấn đề Nghị định thư Bắc Ireland trên cơ sở các thỏa thuận hiện có là trách nhiệm chung của cả EU và Anh. Thỏa thuận mang tính đột phá về chia sẻ dữ liệu mở ra hy vọng mới cho vấn đề Bắc Ireland, nhất là trong bối cảnh cả nền kinh tế Anh lẫn EU đều đứng trước thử thách khó lường trong năm 2023 ■

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.