Rút ngắn thời gian thông cảng
Cát Lái là cảng có lượng hàng xuất, nhập khẩu lớn nhất nước, chiếm 80% lượng hàng xuất, nhập khẩu qua khu vực phía nam với sản lượng container qua cảng này khoảng 6,5 triệu teur/năm. Từ năm 2023 đến nay, tình hình thế giới diễn biến phức tạp do giao tranh giữa các nước, xung đột Biển Đỏ khiến thời gian vận chuyển hàng hóa từ châu Âu, Mỹ về cảng Cát Lái kéo dài 6-8 ngày, chi phí vận tải lại tăng lên rất cao, dẫn tới lượng hàng hóa và kim ngạch nhập khẩu hàng hóa giảm, ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm thu ngân sách nhà nước. Gần đây, lượng hàng xuất khẩu qua cảng Cát Lái lại có tín hiệu tăng so với trước.
Nắm bắt tình hình nêu trên, Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh nhanh chóng chỉ đạo các đơn vị trên địa bàn thành phố, nhất là Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn khu vực 1 (quản lý khu vực cảng Cát Lái) tiếp tục triển khai quyết liệt công tác cải cách thủ tục hành chính để giảm thời gian thông quan hàng hóa, giảm bớt chi phí lưu container, lưu bãi chờ đợi.
Để rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua cảng Cát Lái, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 xác định không chỉ tạo đột phá trong một khâu, một mảng mà phải toàn bộ hệ thống, từ bộ phận tiếp nhận thông tin đến khâu phân loại, xử lý thông tin. Các khâu này phải liên thông, liên kết với nhau để nhanh chóng cùng nhau giải quyết hàng hóa.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 Tống Lê Dân cho biết: Trung bình mỗi ngày chi cục làm thủ tục thông quan khoảng 1.000 tờ khai xuất khẩu, trong đó có 700-800 tờ khai luồng xanh (chiếm 70-80%), tờ khai luồng đỏ chỉ chiếm 1,5%-3%, còn lại là luồng vàng. Ông Tống Lê Dân khẳng định: “Với tỷ lệ luồng xanh lớn như vậy, phần lớn hàng hóa xuất khẩu được thông quan nhanh không phải thông qua khâu kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa. Doanh nghiệp xuất khẩu có thể ở bất cứ đâu có máy tính kết nối internet thực hiện khai báo hải quan điện tử, sau đó đưa vào cảng, chuyển lên tàu xuất đi các nước”.
Hiện tại, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 tiếp tục triển khai Đề án tạo thuận lợi thương mại “Thủ tục hải quan trong hoạt động logistics và chống ùn tắc tại cảng Cát Lái”. Đây được xem là một trong những chương trình đột phá của Hải quan thành phố nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Đề án mang lại rất nhiều lợi ích cho hơn 200 doanh nghiệp tham gia vì được ưu tiên làm thủ tục hải quan tại khu vực riêng, hàng hóa được thông quan ngay tại cầu cảng đã góp phần giảm rất nhiều thời gian làm thủ tục và tiết kiệm đến mức thấp nhất các chi phí phát sinh như chi phí lưu cont bãi, gắp container…
Hiện đại hóa hải quan điện tử
Để xử lý khối lượng công việc rất lớn, Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh đã chú trọng công tác hiện đại hóa, đẩy mạnh triển khai các ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, cũng như nghiệp vụ nhằm hỗ trợ công tác đặc thù của đơn vị.
Nổi bật nhất, Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh phát triển và ứng dụng hiệu quả Hệ thống quản trị tập trung HCAS giúp tối ưu hóa công tác quản lý hành chính nội bộ, từ việc tiếp nhận và xử lý văn bản đi đến, giao việc, phân công nhiệm vụ, cũng như các công tác văn phòng khác đã đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong hoạt động quản trị. Đặc biệt, HCAS còn hỗ trợ nghiệp vụ trong nhiều lĩnh vực như: chính sách mặt hàng, phân tích phân loại, quản lý rủi ro, mang hàng về bảo quản, báo cáo quyết toán, theo dõi trạng thái tờ khai tại các khâu trong quy trình nghiệp vụ…
Đến nay, công tác cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đạt kết quả đột phá là nhờ triển khai ứng dụng hệ thống thông quan hàng hóa tự động VNACCS/VCIS; hệ thống VASSCM và các chương trình vệ tinh hỗ trợ hoạt động nghiệp vụ như: thanh toán điện tử (E-Payment), kiểm tra C/O điện tử, hệ thống giấy phép chuyên ngành một cửa quốc gia và các chương trình quản lý gắn kết với cảng như kiểm tra Emanifet, kiểm tra vị trí container…
Ông Tống Lê Dân cho rằng: “Đây được coi là những chương trình hệ thống xương sống trong công tác thực hiện khai báo thủ tục điện tử của doanh nghiệp và kiểm tra thông quan của chi cục, do đó, chúng tôi tập trung quản lý hệ thống một cách khoa học và bài bản với đội ngũ nhân lực công nghệ thông tin chuyên sâu, được đào tạo chính quy và thực hiện hỗ trợ 24 giờ tất cả các ngày trong tuần để bảo đảm được hệ thống thực hiện một cách đồng bộ, không ách tắc”.
Ghi nhận những kết quả nổi bật trong cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng nhất trong toàn ngành hải quan về kết quả cải cách hành chính. Hải quan thành phố cũng được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá số điểm cao nhất về công tác cải cách hành chính.
Phân tích, đánh giá thêm về kết quả đạt được, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Hữu Nghiệp, cho biết: Để dẫn đầu ngành về các chỉ số cải cách hành chính, cùng với công tác hiện đại hóa hải quan điện tử, Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh đặt ưu tiên công tác đối thoại với doanh nghiệp lên hàng đầu nhằm tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách quản lý xuất nhập khẩu, thủ tục hải quan. Thông qua đối thoại, Hải quan thành phố lắng nghe, nắm bắt nhanh những thông tin bổ ích phục vụ công tác cải cách hành chính, đồng thời nâng cao tinh thần thái độ phục vụ của cán bộ, công chức hải quan khi thi hành công vụ.
Ông Nguyễn Hữu Nghiệp nhấn mạnh: Với quan điểm luôn coi doanh nghiệp là những người bạn, là đối tác để đồng hành, cùng nhau phát triển, Hải quan thành phố chủ động ký quy chế phối hợp các hiệp hội ngành nghề. Trong đó, Hải quan cam kết tập huấn cho cộng đồng doanh nghiệp để giới thiệu những chính sách, pháp luật hải quan; xây dựng kênh thông tin giữa doanh nghiệp và hải quan. Đồng thời, thông qua đối thoại, cơ quan hải quan mong muốn doanh nghiệp có những đóng góp, đề xuất trong việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung các luật trong lĩnh vực hải quan nhằm bảo đảm tính khả thi, sự công bằng, minh bạch, dễ hiểu khi ban hành.
