Động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội nhìn từ quy hoạch

Không nằm ngoài xu thế chung, các thách thức đặt ra đối với tăng trưởng của thành phố Hà Nội, đó là các động lực cũ tới hạn, vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu đang buộc thành phố phải tìm những động lực tăng trưởng để phát triển một cách bền vững.
Sản xuất bảng mạch điện tử tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Meiko Việt Nam, Khu công nghiệp Thạch Thất, Hà Nội.
Sản xuất bảng mạch điện tử tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Meiko Việt Nam, Khu công nghiệp Thạch Thất, Hà Nội.

Theo đề xuất của đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, thành phố đề ra mục tiêu trở thành Thủ đô văn hóa, văn minh, hiện đại, kết nối toàn cầu, phát triển hài hòa, hòa bình, thịnh vượng. Những mục tiêu này sẽ dẫn dắt và xác định các trụ cột ưu tiên cho Hà Nội. Và những ý tưởng đột phá, xuyên suốt các trụ cột chiến lược sẽ giúp Hà Nội hiện thực hóa tham vọng.

Xác định động lực tăng trưởng mới

Nhiều câu hỏi đã được đặt ra cho động lực tăng trưởng của Hà Nội trong thời gian tới, liệu bất động sản có tiếp tục là nguồn lực cho Hà Nội, lĩnh vực công nghiệp đang khá thuận lợi nhưng cũng tới hạn. Để thu hút đầu tư và việc làm chất lượng cao, đồ án quy hoạch chung xác định tạo lập khu vực riêng dành cho công nghệ xanh, thu hút các nhà lãnh đạo toàn cầu trong giới học thuật, công nghiệp và khu vực tư nhân đến ươm tạo các công nghệ. Định vị Hà Nội là điểm đến kinh doanh của Việt Nam bằng cách nắm bắt và tăng trưởng theo cấp số nhân thị phần toàn cầu của các công ty đa quốc gia. Trong chuỗi giá trị, Hà Nội sẽ tham gia vào một số lĩnh vực, như sản xuất chip bán dẫn và chủ yếu ở công đoạn thiết kế.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, đại diện Liên danh tư vấn quy hoạch Thủ đô chỉ ra những vấn đề Hà Nội cần khắc phục để đạt được những mục tiêu đề ra. Hiện tại thành phố chưa đáp ứng yêu cầu tiên phong, đi đầu trong đổi mới kinh tế. Kinh tế tri thức và kinh tế đô thị phát triển còn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của Thủ đô. Việc khai thác các nguồn lực, nhất là nguồn lực đất đai, nhân lực chất lượng cao, khoa học-công nghệ và các tập đoàn kinh tế lớn chưa hiệu quả. Trên địa bàn chưa có nhiều các dự án đầu tư có hàm lượng khoa học-kỹ thuật và công nghệ cao.

Nhìn nhận những hạn chế để khắc phục, tại đồ án Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đang được triển khai cùng đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, định hướng không gian công nghiệp chỉ rõ: Khu vực phía tây thành phố ưu tiên đầu tư công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo... Khu vực phía bắc cũng có quỹ đất cho phát triển công nghiệp điện tử, công nghiệp bán dẫn, cơ khí chế tạo.

Khuyến nghị về cơ chế, chính sách thực hiện quy hoạch, đồ án quy hoạch chỉ ra rằng, thành phố nên có chính sách đặc thù về thuế, phí, tiền thuê đất và hạ tầng đối với hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và trao đổi khoa học-công nghệ. Khuyến khích nghiên cứu gắn với các mô hình sản xuất khoa học-công nghệ cao và các cơ sở nghiên cứu chuyên sâu bằng chính sách đầu tư theo hình thức đầu tư mạo hiểm.

Cần chính sách đột phá cho nhân lực

So với các địa phương trên cả nước thì Hà Nội có lợi thế rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhiều chuyên gia cho rằng, điểm đột phá để Hà Nội khẳng định vị thế đó là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hà Nội có tài nguyên con người rất lớn khi trên địa bàn có tới 80% số trường đại học, viện nghiên cứu của cả nước; 82% số phòng thí nghiệm quốc gia; 65% tổng số giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và tiến sĩ khoa học; là nơi quy tụ của đội ngũ nhân lực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học).

Về nhân lực để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong sản xuất chip, không chỉ riêng với Hà Nội, cải thiện hệ thống giáo dục, nâng cao trình độ chuyên môn của nguồn nhân lực để nắm bắt công nghệ và vươn lên trong chuỗi cung ứng là vấn đề lớn của quốc gia. Hiện tại, Việt Nam mới chỉ tham gia ở mảng lắp ráp, thử nghiệm và đóng gói. So với mảng thiết kế và sản xuất chip, đây là những mảng có tỷ lệ lợi nhuận thấp nhất.

Để vươn tới những mục tiêu đầy tham vọng, định hướng phát triển trọng tâm của đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đã xác định phát triển hạ tầng kinh tế số, xã hội số là một trong những điều kiện để hỗ trợ triển khai thành công các ý tưởng đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội. Thành phố xác định xây dựng chính quyền số làm cơ sở để huy động nguồn lực nhân tài cho Hà Nội. Bên cạnh đó, nâng cao năng lực số của các doanh nghiệp trong nước và khuyến khích ứng dụng công nghệ số.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức, Chủ tịch Hội đồng Trường - Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong sản xuất chip có rất nhiều thách thức. Về nhân lực, nhu cầu cần 50.000 kỹ sư nhưng hiện tại thành phố chỉ có khoảng 5.000 kỹ sư, mỗi năm đào tạo thêm được khoảng 500 kỹ sư. Về chất lượng, chỉ có một số trường đại học hàng đầu đáp ứng được về chương trình đào tạo, có khả năng tiếp cận tốt. Về chính sách đầu tư, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức cho rằng, ngay chính sách đầu tư cho đào tạo nhân lực, nghiên cứu cũng phải thay đổi. Cần phải có chính sách đặc thù, bởi nếu tiếp tục thực hiện phân bổ ngân sách như bình thường thì không thể đáp ứng được yêu cầu về tiến độ. Đây là những vấn đề đặt ra và cũng là gợi ý cho Hà Nội trong việc quy hoạch, xác định nguồn lực, xây dựng chính sách thu hút nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho những ngành, lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới ■

Có thể bạn quan tâm

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.

Tăng tính thiết kế cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Khâu thiết kế sản phẩm vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Để cải thiện chất lượng, Hà Nội tổ chức các cuộc thi thiết kế mẫu mã, góp phần thúc đẩy nghệ nhân đổi mới, bám sát xu hướng công nghiệp văn hóa và nhu cầu thị trường.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường tiểu học Thiên Đức, xã Phù Đổng (Ảnh THÁI QUANG)

Cho những đêm hội trăng rằm thêm vui

Những ngày này, từ phố phường đến các miền quê Hà Nội, không khí Trung thu đang rộn ràng khắp nơi. Tiếng trống hội, tiếng múa lân hòa cùng sắc đèn ông sao... tạo nên một mùa trăng đầy sắc màu. Sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền các cấp đã góp phần mang đến cho thiếu nhi những đêm hội trăng rằm vui tươi và ý nghĩa.

Trung tâm Văn hóa, nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm rực rỡ với những loại đèn Trung thu xưa được phục dựng.

Sức sống mới của Trung thu xưa

Ở Hà Nội, có một địa chỉ chất Trung thu xưa luôn “đậm đặc” nhất, đó là phố cổ Hà Nội. Những không gian văn hóa tại đây sinh động với đèn lồng, đèn ông sao, con giống dân gian, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, đồ chơi linh vật xưa... Đặc biệt hơn, những nét đẹp Trung thu được hồi sinh cùng giới trẻ.