Động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội nhìn từ quy hoạch

Không nằm ngoài xu thế chung, các thách thức đặt ra đối với tăng trưởng của thành phố Hà Nội, đó là các động lực cũ tới hạn, vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu đang buộc thành phố phải tìm những động lực tăng trưởng để phát triển một cách bền vững.
Sản xuất bảng mạch điện tử tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Meiko Việt Nam, Khu công nghiệp Thạch Thất, Hà Nội.
Sản xuất bảng mạch điện tử tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Meiko Việt Nam, Khu công nghiệp Thạch Thất, Hà Nội.

Theo đề xuất của đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, thành phố đề ra mục tiêu trở thành Thủ đô văn hóa, văn minh, hiện đại, kết nối toàn cầu, phát triển hài hòa, hòa bình, thịnh vượng. Những mục tiêu này sẽ dẫn dắt và xác định các trụ cột ưu tiên cho Hà Nội. Và những ý tưởng đột phá, xuyên suốt các trụ cột chiến lược sẽ giúp Hà Nội hiện thực hóa tham vọng.

Xác định động lực tăng trưởng mới

Nhiều câu hỏi đã được đặt ra cho động lực tăng trưởng của Hà Nội trong thời gian tới, liệu bất động sản có tiếp tục là nguồn lực cho Hà Nội, lĩnh vực công nghiệp đang khá thuận lợi nhưng cũng tới hạn. Để thu hút đầu tư và việc làm chất lượng cao, đồ án quy hoạch chung xác định tạo lập khu vực riêng dành cho công nghệ xanh, thu hút các nhà lãnh đạo toàn cầu trong giới học thuật, công nghiệp và khu vực tư nhân đến ươm tạo các công nghệ. Định vị Hà Nội là điểm đến kinh doanh của Việt Nam bằng cách nắm bắt và tăng trưởng theo cấp số nhân thị phần toàn cầu của các công ty đa quốc gia. Trong chuỗi giá trị, Hà Nội sẽ tham gia vào một số lĩnh vực, như sản xuất chip bán dẫn và chủ yếu ở công đoạn thiết kế.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, đại diện Liên danh tư vấn quy hoạch Thủ đô chỉ ra những vấn đề Hà Nội cần khắc phục để đạt được những mục tiêu đề ra. Hiện tại thành phố chưa đáp ứng yêu cầu tiên phong, đi đầu trong đổi mới kinh tế. Kinh tế tri thức và kinh tế đô thị phát triển còn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của Thủ đô. Việc khai thác các nguồn lực, nhất là nguồn lực đất đai, nhân lực chất lượng cao, khoa học-công nghệ và các tập đoàn kinh tế lớn chưa hiệu quả. Trên địa bàn chưa có nhiều các dự án đầu tư có hàm lượng khoa học-kỹ thuật và công nghệ cao.

Nhìn nhận những hạn chế để khắc phục, tại đồ án Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đang được triển khai cùng đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, định hướng không gian công nghiệp chỉ rõ: Khu vực phía tây thành phố ưu tiên đầu tư công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo... Khu vực phía bắc cũng có quỹ đất cho phát triển công nghiệp điện tử, công nghiệp bán dẫn, cơ khí chế tạo.

Khuyến nghị về cơ chế, chính sách thực hiện quy hoạch, đồ án quy hoạch chỉ ra rằng, thành phố nên có chính sách đặc thù về thuế, phí, tiền thuê đất và hạ tầng đối với hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và trao đổi khoa học-công nghệ. Khuyến khích nghiên cứu gắn với các mô hình sản xuất khoa học-công nghệ cao và các cơ sở nghiên cứu chuyên sâu bằng chính sách đầu tư theo hình thức đầu tư mạo hiểm.

Cần chính sách đột phá cho nhân lực

So với các địa phương trên cả nước thì Hà Nội có lợi thế rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhiều chuyên gia cho rằng, điểm đột phá để Hà Nội khẳng định vị thế đó là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hà Nội có tài nguyên con người rất lớn khi trên địa bàn có tới 80% số trường đại học, viện nghiên cứu của cả nước; 82% số phòng thí nghiệm quốc gia; 65% tổng số giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và tiến sĩ khoa học; là nơi quy tụ của đội ngũ nhân lực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học).

Về nhân lực để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong sản xuất chip, không chỉ riêng với Hà Nội, cải thiện hệ thống giáo dục, nâng cao trình độ chuyên môn của nguồn nhân lực để nắm bắt công nghệ và vươn lên trong chuỗi cung ứng là vấn đề lớn của quốc gia. Hiện tại, Việt Nam mới chỉ tham gia ở mảng lắp ráp, thử nghiệm và đóng gói. So với mảng thiết kế và sản xuất chip, đây là những mảng có tỷ lệ lợi nhuận thấp nhất.

Để vươn tới những mục tiêu đầy tham vọng, định hướng phát triển trọng tâm của đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đã xác định phát triển hạ tầng kinh tế số, xã hội số là một trong những điều kiện để hỗ trợ triển khai thành công các ý tưởng đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội. Thành phố xác định xây dựng chính quyền số làm cơ sở để huy động nguồn lực nhân tài cho Hà Nội. Bên cạnh đó, nâng cao năng lực số của các doanh nghiệp trong nước và khuyến khích ứng dụng công nghệ số.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức, Chủ tịch Hội đồng Trường - Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong sản xuất chip có rất nhiều thách thức. Về nhân lực, nhu cầu cần 50.000 kỹ sư nhưng hiện tại thành phố chỉ có khoảng 5.000 kỹ sư, mỗi năm đào tạo thêm được khoảng 500 kỹ sư. Về chất lượng, chỉ có một số trường đại học hàng đầu đáp ứng được về chương trình đào tạo, có khả năng tiếp cận tốt. Về chính sách đầu tư, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức cho rằng, ngay chính sách đầu tư cho đào tạo nhân lực, nghiên cứu cũng phải thay đổi. Cần phải có chính sách đặc thù, bởi nếu tiếp tục thực hiện phân bổ ngân sách như bình thường thì không thể đáp ứng được yêu cầu về tiến độ. Đây là những vấn đề đặt ra và cũng là gợi ý cho Hà Nội trong việc quy hoạch, xác định nguồn lực, xây dựng chính sách thu hút nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho những ngành, lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới ■

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.