Động lực để hợp tác xã nông nghiệp phát triển bền vững

Nguồn vốn dành cho phát triển chuỗi liên kết sản xuất được cho là “chìa khóa” để người nông dân, hợp tác xã chủ động phát triển nông nghiệp theo hướng chuyên sâu, bền vững. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách khi hợp tác xã và người nông dân tiếp cận nguồn vốn này.

Sản xuất lúa theo mô hình liên kết 1 triệu ha lúa chất lượng cao vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Sản xuất lúa theo mô hình liên kết 1 triệu ha lúa chất lượng cao vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Giữa những cánh đồng lúa trải dài trên vùng đất nắng gió tỉnh Tây Ninh, chuỗi liên kết sản xuất lúa chất lượng cao của hợp tác xã Thương mại Dịch vụ nông nghiệp Cây Trôm ở xã Khánh Hưng đã mở ra hướng đi mới đầy tiềm năng cho người nông dân. Đây là một trong số ít tổ chức kinh tế tập thể của Tây Ninh tham gia đề án nhận hỗ trợ theo chủ trương Nghị định số 98/2018/NĐ-CP ngày 5/7/2018 của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp (Nghị định 98).

Việc xây dựng chuỗi liên kết sản xuất hiệu quả, bền vững giúp các thành viên tiết kiệm chi phí đầu tư, tăng thu nhập từ 13-30% so với trước khi tham gia hợp tác xã. Dù đạt được những kết quả tích cực, nhưng Giám đốc hợp tác xã Bùi Văn Tuấn cho biết, hiện tất cả các đơn vị thực hiện Nghị định 98 đều vướng quy định về vốn đối ứng trong đầu tư cơ sở hạ tầng.

Cụ thể, với hợp tác xã vốn đối ứng lên đến 70%, trong khi ngân sách nhà nước hỗ trợ khoảng 30%. Đối với một hợp tác xã nông nghiệp thì 70% là một gánh nặng, khó có thể đáp ứng; cho nên đến 99% hợp tác xã bỏ hạng mục hạ tầng ra khỏi đề án cũng như kế hoạch dự án liên kết.

Hợp tác xã Nông nghiệp Rạch Lọp xã Hùng Hòa, tỉnh Vĩnh Long cũng gặp nhiều rào cản khi cố gắng tiếp cận các gói hỗ trợ liên kết của nghị định. Giám đốc hợp tác xã Huỳnh Đăng Khoa cho biết: “Chính sách nhìn chung thuận lợi, nhưng mức hỗ trợ hạ tầng chỉ 30% khiến hợp tác xã khó đủ năng lực tài chính để dẫn dắt liên kết. Cơ chế hỗ trợ sau đầu tư cũng khó tiếp cận khi ít hợp tác xã có khả năng ứng vốn trước. Thiếu vốn là nguyên nhân làm đứt gãy chuỗi liên kết”.

Ghi nhận từ thực tiễn sản xuất, Nghị định 98 yêu cầu các hợp tác xã, tổ hợp tác muốn nhận hỗ trợ phải xây dựng phương án cụ thể, bao gồm kế hoạch sản xuất, hợp đồng liên kết, dự toán kinh phí và cam kết đối ứng vốn. Đây là yêu cầu cần thiết để bảo đảm hiệu quả đầu tư, nhưng lại trở thành thách thức đối với những hợp tác xã sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ. Các điều kiện như quy mô sản xuất lớn, liên kết chặt và hợp đồng bao tiêu dài hạn cũng là rào cản lớn trong tiếp cận hỗ trợ.

Ngoài ra, thị trường bấp bênh, tiêu chuẩn kỹ thuật cao khiến chuỗi liên kết thiếu bền vững. Chi phí chứng nhận, đóng gói, truy xuất nguồn gốc cao trong khi giá nông sản biến động; hạ tầng sau thu hoạch và logistics chưa đồng bộ làm giảm sức cạnh tranh. Thủ tục hành chính còn rườm rà khiến hợp tác xã mất nhiều thời gian, khó tập trung vào sản xuất.

Từ góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Trần Minh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn cho rằng, Nghị định 98 bộc lộ nhiều điểm hạn chế nên cần phải sửa đổi, bổ sung. Hiện, chúng ta đang tập trung hỗ trợ sản xuất là chủ yếu chứ không tập trung cho thị trường, liên kết, về tiêu chuẩn chất lượng, sản xuất bền vững, về tiếp cận các nguồn vốn xanh hoặc khuyến khích các tác nhân khác tham gia chuỗi, kể cả doanh nghiệp và thương lái...

Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh cho biết, đơn vị đang tham mưu cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung nội dung Nghị định 98 để phù hợp với giai đoạn phát triển mới. Hy vọng rằng, sau khi sửa đổi thì khả năng liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, nông dân với hợp tác xã, doanh nghiệp được bền vững hơn. Năng lực quản trị của các chuỗi giá trị sẽ tăng lên, thúc đẩy sản xuất xanh, sản xuất số trong chuỗi giá trị.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam, các thị trường lớn đều yêu cầu truy xuất nguồn gốc, vì vậy việc xây dựng vùng nguyên liệu bài bản là nền tảng của chuỗi liên kết. Để chuỗi liên kết phát triển bền vững, yếu tố then chốt vẫn là nguồn vốn: Cần quy hoạch rõ cây, con chủ lực gắn với vùng nguyên liệu, từ đó tạo cơ sở thu hút doanh nghiệp đầu tư và hình thành các liên kết sản xuất ổn định.

Trong bối cảnh mới, việc sửa đổi Nghị định 98 không chỉ là điều chỉnh chính sách, mà là bước đi cần thiết để khơi thông liên kết, thu hút nguồn lực và định hình một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Quốc hội thảo luận tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Tăng trưởng hai con số phải đến từ thực chất

Theo các đại biểu Quốc hội, mục tiêu tăng trưởng hai con số phải dựa trên nền tảng thực chất. Do đó, cần đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế, đặc biệt là phân cấp, phân quyền hiệu quả cho địa phương; đồng thời giải phóng các nguồn lực, nhất là đất đai và đầu tư tư nhân, tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn...

Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) nêu ý kiến trong phiên thảo luận ở hội trường sáng 21/4. (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu Quốc hội quan ngại khi phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ

Lo ngại khi phần lớn tín dụng bị "giam" trong bất động sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực, đại biểu Quốc hội đề nghị quy định đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp.

“Tuần lễ sản phẩm Hà Tĩnh tại Thủ đô” diễn ra từ 23-26/4/2026 tại 62 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Các đặc sản được kích cầu tiêu thụ trong Tuần lễ sản phẩm Hà Tĩnh tại Thủ đô

Trong khuôn khổ Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 5, “Tuần lễ sản phẩm Hà Tĩnh tại Thủ đô” diễn ra từ 23-26/4/2026 tại Hà Nội, nhiều đặc sản tiêu biểu của địa phương được giới thiệu tới người tiêu dùng Hà Nội, góp phần khẳng định chất lượng, bản sắc và tiềm năng phát triển của hàng Việt trên thị trường trong nước.

Người tiêu dùng tìm hiểu, mua sắm các sản phẩm OCOP, đặc sản làng nghề tại chương trình.

Quảng bá sản phẩm gắn với Lễ hội Chùa Thầy năm 2026

Tối 20/4, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Quốc Oai tổ chức Khai hội Chùa Thầy và khai mạc Tuần lễ văn hóa, du lịch, Không gian quảng bá sản phẩm đặc sản làng nghề gắn kết lễ hội năm 2026 tại khu vực sân đỗ xe Chùa Thầy, xã Quốc Oai, Hà Nội.

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/4: VN-Index tăng gần 20 điểm, tiếp tục hướng đến vùng giá 1.850 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/4: VN-Index tăng gần 20 điểm, tiếp tục hướng đến vùng giá 1.850 điểm

Kết phiên giao dịch ngày 20/4, VN-Index tăng 19,94 điểm (+1,10%) lên mức 1.837,11 điểm, tiếp tục hướng đến vùng giá 1.850 điểm. Độ rộng trên HoSE khá cân bằng với 154 mã tăng giá, 147 mã giảm giá và 80 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường giảm phiên thứ 2 liên tiếp với khối lượng giao dịch giảm 8,0% so phiên trước.

Đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) phát biểu tại hội trường, (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu Quốc hội cảnh báo lãng phí từ các dự án kém hiệu quả

Chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) lưu ý, nếu tiết kiệm chi thường xuyên nhưng lại dồn nguồn lực vào các dự án kém hiệu quả, chậm triển khai, hoặc không phát huy được công năng sau đầu tư, thì đó là sự lãng phí lớn hơn.

Giá nhiên liệu và giá vật liệu xây dựng tăng mạnh gây tác động lớn tới các dự án xây dựng cầu, đường bộ.

Áp lực lớn từ biến động giá nhiên liệu, vật tư tới dự án xây dựng-giao thông

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã tạo áp lực đáng kể lên giá dầu thô thế giới, kéo theo biến động mạnh của thị trường trong nước. Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, giá dầu diesel tăng khoảng 70%, trong khi giá nhựa đường tăng hơn 31,7% so với cuối tháng 2.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường về tình hình kinh tế-xã hội chiều 20/4. (Ảnh: DUY LINH)

Cần giải pháp "hạ nhiệt" mặt bằng giá bất động sản đang "leo thang" bất hợp lý

Nêu ý kiến thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ hơn giải pháp "hạ nhiệt" mặt bằng giá bất động sản đang leo thang bất hợp lý, nhất là cách thức xử lý hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường với thực tế nhiều địa phương còn có xu hướng trông vào nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất.

Điểm giao dịch của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Lâm Đồng.

Giữ vững mạch chảy tín dụng chính sách

Ngay từ khi thành lập năm 2003 đến nay, nguồn vốn tín dụng chính sách do Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Lâm Đồng (mới) được hợp nhất từ các chi nhánh và phòng giao dịch thuộc 3 tỉnh cũ Đắk Nông, Lâm Đồng, Bình Thuận đã luôn giữ vững mạch chảy thông suốt và triển khai giải ngân kịp thời đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Các đơn vị, nhà thầu triển khai thi công dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành.

Cơ chế nào chia sẻ rủi ro biến động giá cho các dự án hạ tầng giao thông?

Trước tình trạng "bão giá" nhiên vật liệu thời gian qua, cộng đồng doanh nghiệp đầu tư-xây dựng hạ tầng cho rằng, vấn đề không chỉ dừng ở việc xử lý phát sinh trong giai đoạn đỉnh giá, sâu xa hơn là sớm hoàn thiện cơ chế chia sẻ rủi ro dài hạn giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đủ khả năng ứng phó trong suốt vòng đời dự án.