Đổi thay trên quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng

Năm nay là kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876-1/10/2026). Đây là dịp quan trọng để ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và tinh thần yêu nước sáng ngời của bậc chí sĩ cách mạng, đồng thời là động lực thúc đẩy xã Thạnh Bình phấn đấu, phát huy các phong trào thi đua cơ sở và phát triển kinh tế-xã hội trên chính mảnh đất quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Phát huy giá trị di sản

Theo thống kê, hiện nay trên địa bàn xã Thạnh Bình có 2 di tích quốc gia là Làng cổ Lộc Yên và Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng; 7 di tích, danh thắng cấp tỉnh, gồm: mộ danh nhân Lê Vĩnh Khanh; mộ danh nhân Lê Vĩnh Huy; Công Binh xưởng QB 150; nhà cổ Nguyễn Huỳnh Anh; nơi thành lập chi bộ Thạnh Bình - Chi bộ Đảng đầu tiên; danh thắng Lò Thung và danh thắng Hang Dơi. Ngoài ra, Thạnh Bình còn có 8 di tích chưa xếp hạng đã đưa vào danh mục kiểm kê di tích.

Ngoài ra, Thạnh Bình còn sở hữu Làng Lộc Yên đang sở hữu hệ thống 20 nhà cổ, trong đó 8 ngôi nhà có niên đại hơn 100 năm; giếng cổ, bờ đá, ngõ đá, hệ thống sông suối, không gian vườn cây đặc sản, các loại hình văn hóa dân gian như: dân ca, bài chòi, múa sinh tiền, các nghề truyền thống, sinh hoạt cộng đồng làng quê và văn hóa đồng bào Cor… Đây không chỉ là tài sản quý giá về lịch sử, văn hóa và kiến trúc mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch bền vững.

Đặc biệt, Di tích quốc gia Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng là một “địa chỉ đỏ” nằm trong một khu vườn rộng mang đậm nét đặc trưng của nhà ở vùng trung du xứ Quảng. Ngôi nhà do thân sinh cụ Huỳnh xây dựng từ năm 1869, hiện đang là nơi lưu giữ nhiều hình ảnh, tư liệu và kỷ vật quý giá về cuộc đời, sự nghiệp của nhà chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ 20.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng tên thật là Huỳnh Văn Thước, sinh ngày 1/10/1876 tại làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam trước đây, nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Cụ Huỳnh Thúc Kháng sớm nổi danh là một đại khoa trẻ tuổi, được xếp đầu trong 3 người hay chữ đất Quảng Nam là Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp và Phạm Liệu.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng đỗ Giải nguyên năm Canh Tý (1900) và đỗ Tam giáp Tiến sĩ Hội nguyên, năm Giáp Thìn (1904) tại trường thi Thừa Thiên, nhưng không ra làm quan mà tham gia phong trào yêu nước và bị thực dân Pháp đày đi Côn Lôn (Côn Đảo) 13 năm.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, cụ Huỳnh đã ở độ tuổi 70 nhưng nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ Huỳnh tham gia Chính phủ Liên hiệp, giữ chức Bộ trưởng Nội vụ. Trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm Pháp, cụ Huỳnh được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trước khi lên đường, Chủ tịch Hồ Chí Minh cầm tay và gửi gắm, nhắn nhủ cụ Huỳnh với một câu nói “Dĩ bất biến ứng vạn biến”. Cụ cũng từng giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, gọi tắt là Liên Việt. Cuối năm 1946, cụ là đặc phái viên của Chính phủ vào làm việc tại Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung Bộ đóng tại Nghĩa Hành tỉnh Quảng Ngãi. Ngày 21/4/1947, cụ Huỳnh Thúc Kháng qua đời do lâm bệnh nặng.

Với những giá trị di sản hiện có, xã Thạnh Bình đã ban hành nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ xã về khai thác, đầu tư, tôn tạo, phát huy các di tích, các danh thắng gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã giai đoạn 2026-2030. Theo đó, địa phương sẽ phát triển du lịch theo hướng du lịch cộng đồng, sinh thái, văn hóa trải nghiệm, xanh và bền vững trên cơ sở khai thác hiệu quả giá trị các di tích lịch sử văn hóa và danh thắng tự nhiên, cảnh quan sinh thái, văn hóa đá, lao động sản xuất, đời sống và văn hóa đồng bào Cor. Từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương; tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân; góp phần phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng nông thôn mới nâng cao và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.

Phấn đấu đến năm 2030, thu hút khoảng 50 nghìn-60 nghìn lượt khách mỗi năm. Trong đó, khách quốc tế chiếm 10%; Thu nhập từ du lịch đạt 10 tỷ đồng/năm, tạo việc làm mới cho 150-200 lao động. Có ít nhất 4-5 homestay với 20-25 phòng, 200 chỗ lưu trú, 7-8 loại hình dịch vụ du lịch khác. Từng bước nâng tỷ trọng dịch vụ du lịch trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Bình Trần Ngọc Tài cho biết, để đạt được những mục tiêu đó, xã huy động mọi nguồn lực để tập trung trùng tu, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, danh thắng, không gian truyền thống trên địa bàn xã theo hướng bền vững, giữ nguyên bản sắc và cảnh quan tự nhiên. Ưu tiên trùng tu các công trình xuống cấp như nhà cổ, giếng cổ, bờ đá, ngõ đá và các điểm di tích, danh thắng có giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu.

“Việc phát triển du lịch cũng là giải pháp quan trọng vừa tạo sinh kế tại chỗ cho người dân, vừa hạn chế tình trạng lao động trẻ rời quê. Đồng thời phấn đấu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng hình ảnh “Thạnh Bình-miền quê hạnh phúc” và là điểm đến du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái đặc trưng của khu vực phía tây nam thành phố Đà Nẵng. Đó cũng là cách để đền đáp, sự tự hào và phát huy được những giá trị trên quê hương của cụ Huỳnh Thúc Kháng”, đồng chí Trần Ngọc Tài chia sẻ.

Xây dựng quê hương phát triển

Xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Tiên An, Tiên Lộc, Tiên Lập và Tiên Cảnh của huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam (cũ). Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, diện mạo nông thôn mới của xã Thạnh Bình ngày càng khởi sắc. Trường học, trạm y tế, hệ thống thủy lợi, đường giao thông, điện chiếu sáng, công trình văn hóa thể thao... được đầu tư xây dựng khang trang, từng bước đồng bộ và khớp nối tạo tính liên vùng.

Trong 8 tháng của năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn xã đạt hơn 17/31 tỷ đồng, bằng 53,98% dự toán giao. Tổng chi ngân sách nhà nước đạt hơn 141/258 tỷ đồng, bằng 54,82%, trong đó chi đầu tư phát triển hơn 19/47 tỷ đồng, đạt 40,37%; chi thường xuyên hơn 122/211 tỷ đồng, đạt 58,08%.

Tính đến ngày 15/9/2026, xã Thạnh Bình đã giải ngân vốn đầu tư công của năm 2026 đạt hơn 27/44 tỷ đồng, đạt 61,91%. Trong đó, nguồn vốn giao năm 2026 đạt hơn 23/37 tỷ đồng, đạt 63,56%; nguồn vốn kéo dài đạt gần 4/7 tỷ đồng, đạt 53,49%.

Đã thực hiện và giải ngân được hơn 1,5/2 tỷ đồng nguồn kinh phí khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đạt 75,8%; nguồn vốn đầu tư công giải ngân 150/150 triệu đồng, đạt 100%. Triển khai các kế hoạch hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số, xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

Hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp tục mang lại hiệu quả tích cực, thể hiện được là “bộ mặt” và là cầu nối trực tiếp thể hiện bản chất “chính quyền phục vụ” của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chỉ tính riêng từ ngày 19/7/2026 đến ngày 19/8/2026, trung tâm xã đã tiếp nhận 719 hồ sơ. Trong đó, hồ sơ tiếp nhận trực tuyến là 683 hồ sơ, tỷ lệ 100%; hồ sơ tiếp nhận mới có 683 hồ sơ; hồ sơ từ kỳ trước chuyển qua có 36 hồ sơ. Đã giải quyết, trả kết quả được 664 hồ sơ. Trong đó, hồ sơ giải quyết trước và đúng hạn có 662 hồ sơ, tỷ lệ 99,7%, hồ sơ giải quyết quá hạn có 2 hồ sơ, tỷ lệ 0,3%; hồ sơ đang giải quyết, trong hạn có 55 hồ sơ. Hướng dẫn công dân nộp hồ sơ trực tuyến cho 683 lượt công dân. Số hóa hồ sơ đạt 100%.

Đặc biệt, vừa qua, Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình đã tổ chức thành công Hội làng Lộc Yên-Thạnh Bình lần thứ V năm 2026 với chủ đề “Lộc Yên - Miền quê hạnh phúc”. Đây là một trong bốn ngôi làng cổ hiện nay trên cả nước. Hội làng đã diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực độc đáo đã thu hút đông đảo người dân, du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm.

Chị Lê Hà Phương, du khách đến từ thành phố Hà Nội chia sẻ, bản thân chị Phương may mắn được đi tham quan, du lịch đến nhiều nơi, trong đó có ba làng cổ của nước ta, gồm: Làng cổ Đường Lâm, Làng cổ Phước Tích và Làng cổ Đông Hòa Hiệp. Tuy nhiên khi đến với Làng cổ Lộc Yên và đúng vào dịp diễn ra hội làng đã để lại rất nhiều ấn tượng.

“Qua tìm hiểu trên internet thấy Lộc Yên rất đẹp nhưng được đến đây và chứng kiến trực tiếp thì mới thấy được hết vẻ đẹp của làng cổ này. Không gian ở đây rất xanh, trong lành, ẩm thực ngon và độc đáo… Đặc biệt là cách mà người dân địa phương xếp đá tạo thành các hàng rào dẫn vào nhà. Thật sự với bản thân tôi, đây là trải nghiệm khó quên về làng quê, phong cảnh, con người... hiếm nơi nào có được”, chị Phương chia sẻ.

Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, công tác quốc phòng-an ninh trên địa bàn được giữ vững. Năm 2026, địa phương đã phối hợp tổ chức bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho 43 người thuộc đối tượng 4; triệu tập 2 người thuộc đối tượng 3 tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Tổ chức ra quân thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn xã.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình Dương Đức Lin chia sẻ, với một vùng đất được xem là đặc trưng của khu vực miền núi trung du xứ Quảng, xã Thạnh Bình hiện đang tập trung xây dựng Đề án phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại giai đoạn 2025-2030 và triển khai Chương trình OCOP. Qua đó phát huy thế mạnh của kinh tế vườn, kinh tế trang trại, chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng rừng, đồng thời từng bước hình thành nhiều vùng sản xuất cây ăn trái gắn với đó là các hoạt động du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm.

“Từ những di sản mà cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại, ngày nay, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Thạnh Bình nói riêng, nhân dân các xã trước đây của huyện Tiên Phước nói chung đang ra sức thi đua, phấn đấu học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức để xây dựng quê ngày càng vững mạnh, toàn diện và trở thành vùng năng động của khu vực phía tây nam của thành phố Đà Nẵng”, đồng chí Dương Đức Lin nói.