Vướng giải phóng mặt bằng
Năm 2026, dự án đê chắn cát, giảm sóng và nạo vét thông luồng vào khu neo đậu tránh bão cảng cá Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh) được tỉnh tiếp tục bố trí 10 tỷ đồng để thi công hạng mục nạo vét thông luồng vào khu neo đậu và các công trình phụ trợ. Tuy nhiên, do không có vị trí lưu chứa chất nạo vét, với khối lượng khoảng 497 nghìn m³ cho nên nhà thầu không thể triển khai thi công. Điều này đồng nghĩa với việc 10 tỷ đồng vẫn chờ giải ngân.
Đáng lo ngại, dự án đường Hoàng Sa-Dốc Sỏi được xác định là công trình giao thông trọng điểm, có tổng mức đầu tư 3.500 tỷ đồng tuy tỷ lệ mặt bằng bàn giao đạt 86,2%, nhưng mặt bằng chưa liền lạc hoàn toàn, một số đoạn chưa có đường công vụ tiếp cận, ảnh hưởng việc tổ chức thi công. Đến nay, lũy kế giá trị xây dựng chỉ đạt 40,3% giá trị xây lắp hợp đồng; tỷ lệ giải ngân đạt 63,5%, chậm so với kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Theo Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Văn Trọng, đến đầu tháng 9, toàn tỉnh giải ngân khoảng 3.061 tỷ đồng, bằng 39,6% kế hoạch vốn sau tiết kiệm 5% ngân sách địa phương. Nếu loại trừ phần vốn 297 tỷ đồng mới được Thủ tướng giao thì tỷ lệ giải ngân của tỉnh sau tiết kiệm là 41,2%, thấp hơn tỷ lệ giải ngân bình quân chung cả nước 51,9%, xếp thứ 31/34 tỉnh, thành phố.
Lý giải nguyên nhân tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp, theo ông Nguyễn Văn Trọng, công tác giải phóng mặt bằng vẫn là vướng mắc lớn. Cùng với đó, nguồn cung một số loại vật liệu xây dựng, nhất là cát, đá và vật liệu đất đắp có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu thi công, ảnh hưởng tiến độ thực hiện các dự án.
“Nhiều chủ đầu tư và các địa phương vẫn còn thiếu quyết liệt tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, giải ngân vốn đầu tư công. Việc lập kế hoạch của các chủ đầu tư chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai”, ông Trọng nhìn nhận.
Thực hiện quyết liệt ba mũi đột phá
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm yêu cầu các chủ đầu tư nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Trọng tâm là xây dựng kế hoạch, tiến độ cụ thể đến từng dự án, gói thầu; tháo gỡ các khó khăn về khai thác, cung ứng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường; bảo đảm nguồn cung cho các dự án đầu tư công, với phương châm “nguồn cung thông suốt, hạ tầng tăng tốc”, "vướng mắc ở đâu, gỡ ngay ở đó"; quản lý chặt tiến độ từng công trình, gói thầu, kiểm tra thường xuyên và kiên quyết thay thế nhà thầu không đáp ứng yêu cầu.
Để thực hiện mục tiêu đề ra, tỉnh phát động chiến dịch “100 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công” với tinh thần quyết tâm cao, hành động quyết liệt. Trọng tâm là ba mũi đột phá: Bồi thường, giải phóng mặt bằng; tái định cư và thi công. Về mặt bằng, các xã, phường, đặc khu phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, ban quản lý dự án trong thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng; tăng cường đối thoại, vận động người dân bàn giao mặt bằng kịp thời phục vụ thi công công trình.
Đối với tái định cư, tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng yếu, phải đi trước một bước; chủ động bố trí các khu đất có vị trí thuận lợi, điều kiện tốt trong quy hoạch để phục vụ tái định cư, bảo đảm người dân có nơi ở mới tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ. Về thi công, các chủ đầu tư đôn đốc nhà thầu tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, tranh thủ từng ngày, từng giờ để đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn công trình.
"Cùng với đó, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương, chủ đầu tư phải thay đổi tư duy, cách nghĩ, cách làm, quyết liệt khắc phục tình trạng trì trệ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; có giải pháp, biện pháp khắc phục những hạn chế, yếu kém, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, không để xảy ra tình trạng có tiền mà không tiêu được", đồng chí Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh.
