Bình luận quốc tế

Đối phó nguy cơ suy thoái toàn cầu

Tổng Thư ký Liên hợp quốc A.Guterres cảnh báo, một cuộc suy thoái toàn cầu “là điều gần như chắc chắn” và những hành động ứng phó ở cấp quốc gia riêng lẻ hiện nay nhằm chống đại dịch Covid-19 “sẽ không thể đối phó được với quy mô toàn cầu và mức độ phức tạp của cuộc khủng hoảng”. Ngay lúc này, các nhà lãnh đạo thế giới cần đoàn kết để cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất đối phó đại dịch.

Phát biểu tại cuộc họp báo trực tuyến ở trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) tại New York, Mỹ, Tổng Thư ký LHQ A.Guterres nhấn mạnh: “Đây là lúc cần có hành động theo chính sách phối hợp, quyết liệt và sáng tạo từ những nền kinh tế hàng đầu thế giới… Chúng ta đang ở trong một tình huống chưa có tiền lệ và các quy tắc thông thường không còn phát huy tác dụng”. Ông Guterres nhận định: “Một cuộc suy thoái toàn cầu - có lẽ ở quy mô kỷ lục - là một điều gần như chắc chắn”. Người đứng đầu LHQ cho biết, ông hy vọng cuộc họp khẩn của Nhóm các nước phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vào tuần tới sẽ là dịp để các nước đưa ra được những giải pháp hữu hiệu đối với dịch Covid-19.

Tổng Thư ký LHQ A.Guterres kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy đoàn kết để cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất đối phó đại dịch. Ông khẳng định, việc giải quyết cuộc khủng hoảng y tế hiện nay là mối quan tâm hàng đầu của LHQ. Ưu tiên thứ hai là giải quyết những ảnh hưởng của dịch đối với xã hội và phục hồi nền kinh tế toàn cầu.

Các nhà kinh tế của Ngân hàng Trung ương Đức cũng dự báo một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu nghiêm trọng sẽ xảy ra trong nửa đầu năm 2020, trong đó kinh tế của khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) giảm mạnh trong quý II năm 2020 ở mức 24%. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) C.Lagarde bày tỏ lo ngại đại dịch Covid-19 sẽ gây ra sự suy giảm đáng kể trong hoạt động kinh tế của Eurozone. Theo bà Lagarde, các chính sách công không thể ngăn chặn được tình trạng này.

Bà Lagarde khẳng định, ECB sẽ làm tất cả những gì cần thiết trong khả năng để giảm bớt tác động đối với nền kinh tế, giúp Eurozone vượt qua cuộc khủng hoảng này. Theo đó, ECB đã công bố một chương trình khẩn cấp mang tên “Chương trình thu mua khẩn cấp trong đại dịch” (PEPP) trị giá 750 tỷ ơ-rô (800 tỷ USD) nhằm đối phó đại dịch Covid-19. Chương trình PEPP được ban hành chưa đầy một tuần sau gói kích thích kinh tế trị giá 120 tỷ ơ-rô nhằm hỗ trợ nền kinh tế châu Âu.

Tại Mỹ, giới chuyên gia kinh tế nước này cảnh báo, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp của người dân Mỹ có thể lên tới con số kỷ lục là 1,5 triệu hoặc nhiều hơn vào tuần tới trong bối cảnh các nhà hàng, quán bar và các khách sạn tại nhiều bang trên toàn nước Mỹ cho nhân viên nghỉ việc hàng loạt. Thậm chí, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ có thể lên tới ít nhất là 1,5 triệu ngay trong tuần này.

Trước tình trạng “mây đen” bao phủ nền kinh tế Mỹ, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ M.McConnell ngày 19-3 đã đề xuất gói cứu trợ khẩn cấp trị giá 1.000 tỷ USD nhằm ngăn chặn nguy cơ bất ổn kinh tế do tác động của đại dịch Covid-19. Theo đó, dự luật cứu trợ khẩn cấp đưa ra “hành động quyết liệt đối với bốn ưu tiên chính vô cùng cấp bách và cần thiết”. Bốn ưu tiên này gồm, trực tiếp hỗ trợ tài chính cho người dân Mỹ, nhanh chóng cứu trợ các doanh nghiệp nhỏ và người lao động, thực hiện các bước đi quan trọng để ổn định nền kinh tế và bảo vệ việc làm, tăng cường hỗ trợ dành cho các nhân viên y tế ở tuyến đầu và những người bệnh mắc Covid-19. Đây là dự luật hỗ trợ thứ ba và là dự luật có số tiền lớn nhất của Chính phủ Mỹ nhằm đối phó dịch Covid-19. Hai gói hỗ trợ trước đó trị giá lần lượt là 8,3 tỷ USD và 104 tỷ USD.

Việc ECB cũng như Quốc hội và Chính phủ Mỹ đưa ra những chương trình và gói cứu trợ khẩn cấp trị giá gần 2.000 tỷ USD nêu trên nhằm đối phó đại dịch Covid-19, đã nhận được sự đánh giá tích cực từ các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia vì họ cho rằng, đây là động thái chứng tỏ quyết tâm của châu Âu cũng như của Chính phủ Mỹ hành động ở cấp độ khu vực và quốc gia để đối phó cuộc khủng hoảng này.

Trong bối cảnh hiện nay, các chuyên gia cho rằng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức tài chính quốc tế khác cần đóng vai trò chính trong việc hỗ trợ các nước, nhất là những nước đang phát triển trong việc đối phó đại dịch Covid-19 cũng như trong công cuộc phục hồi kinh tế thế giới sắp tới. Mặt khác, ngay lúc này các nước cần bãi bỏ những rào cản thương mại cũng như sớm thiết lập lại các chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo tính toán mới nhất của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), dịch Covid-19 khiến người lao động toàn cầu thiệt hại khoảng 3,4 nghìn tỷ USD tiền thu nhập từ nay đến cuối năm. Chính vì vậy, IMF và WB cần giúp các chính phủ tập trung hỗ trợ những người lao động thu nhập thấp thuộc nhóm dễ tổn thương, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như thực hiện các giải pháp để bảo đảm an sinh xã hội, giảm phá sản và thất nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.