Bình luận quốc tế

Đối phó nguy cơ suy thoái toàn cầu

Tổng Thư ký Liên hợp quốc A.Guterres cảnh báo, một cuộc suy thoái toàn cầu “là điều gần như chắc chắn” và những hành động ứng phó ở cấp quốc gia riêng lẻ hiện nay nhằm chống đại dịch Covid-19 “sẽ không thể đối phó được với quy mô toàn cầu và mức độ phức tạp của cuộc khủng hoảng”. Ngay lúc này, các nhà lãnh đạo thế giới cần đoàn kết để cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất đối phó đại dịch.

Phát biểu tại cuộc họp báo trực tuyến ở trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) tại New York, Mỹ, Tổng Thư ký LHQ A.Guterres nhấn mạnh: “Đây là lúc cần có hành động theo chính sách phối hợp, quyết liệt và sáng tạo từ những nền kinh tế hàng đầu thế giới… Chúng ta đang ở trong một tình huống chưa có tiền lệ và các quy tắc thông thường không còn phát huy tác dụng”. Ông Guterres nhận định: “Một cuộc suy thoái toàn cầu - có lẽ ở quy mô kỷ lục - là một điều gần như chắc chắn”. Người đứng đầu LHQ cho biết, ông hy vọng cuộc họp khẩn của Nhóm các nước phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vào tuần tới sẽ là dịp để các nước đưa ra được những giải pháp hữu hiệu đối với dịch Covid-19.

Tổng Thư ký LHQ A.Guterres kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy đoàn kết để cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất đối phó đại dịch. Ông khẳng định, việc giải quyết cuộc khủng hoảng y tế hiện nay là mối quan tâm hàng đầu của LHQ. Ưu tiên thứ hai là giải quyết những ảnh hưởng của dịch đối với xã hội và phục hồi nền kinh tế toàn cầu.

Các nhà kinh tế của Ngân hàng Trung ương Đức cũng dự báo một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu nghiêm trọng sẽ xảy ra trong nửa đầu năm 2020, trong đó kinh tế của khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) giảm mạnh trong quý II năm 2020 ở mức 24%. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) C.Lagarde bày tỏ lo ngại đại dịch Covid-19 sẽ gây ra sự suy giảm đáng kể trong hoạt động kinh tế của Eurozone. Theo bà Lagarde, các chính sách công không thể ngăn chặn được tình trạng này.

Bà Lagarde khẳng định, ECB sẽ làm tất cả những gì cần thiết trong khả năng để giảm bớt tác động đối với nền kinh tế, giúp Eurozone vượt qua cuộc khủng hoảng này. Theo đó, ECB đã công bố một chương trình khẩn cấp mang tên “Chương trình thu mua khẩn cấp trong đại dịch” (PEPP) trị giá 750 tỷ ơ-rô (800 tỷ USD) nhằm đối phó đại dịch Covid-19. Chương trình PEPP được ban hành chưa đầy một tuần sau gói kích thích kinh tế trị giá 120 tỷ ơ-rô nhằm hỗ trợ nền kinh tế châu Âu.

Tại Mỹ, giới chuyên gia kinh tế nước này cảnh báo, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp của người dân Mỹ có thể lên tới con số kỷ lục là 1,5 triệu hoặc nhiều hơn vào tuần tới trong bối cảnh các nhà hàng, quán bar và các khách sạn tại nhiều bang trên toàn nước Mỹ cho nhân viên nghỉ việc hàng loạt. Thậm chí, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ có thể lên tới ít nhất là 1,5 triệu ngay trong tuần này.

Trước tình trạng “mây đen” bao phủ nền kinh tế Mỹ, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ M.McConnell ngày 19-3 đã đề xuất gói cứu trợ khẩn cấp trị giá 1.000 tỷ USD nhằm ngăn chặn nguy cơ bất ổn kinh tế do tác động của đại dịch Covid-19. Theo đó, dự luật cứu trợ khẩn cấp đưa ra “hành động quyết liệt đối với bốn ưu tiên chính vô cùng cấp bách và cần thiết”. Bốn ưu tiên này gồm, trực tiếp hỗ trợ tài chính cho người dân Mỹ, nhanh chóng cứu trợ các doanh nghiệp nhỏ và người lao động, thực hiện các bước đi quan trọng để ổn định nền kinh tế và bảo vệ việc làm, tăng cường hỗ trợ dành cho các nhân viên y tế ở tuyến đầu và những người bệnh mắc Covid-19. Đây là dự luật hỗ trợ thứ ba và là dự luật có số tiền lớn nhất của Chính phủ Mỹ nhằm đối phó dịch Covid-19. Hai gói hỗ trợ trước đó trị giá lần lượt là 8,3 tỷ USD và 104 tỷ USD.

Việc ECB cũng như Quốc hội và Chính phủ Mỹ đưa ra những chương trình và gói cứu trợ khẩn cấp trị giá gần 2.000 tỷ USD nêu trên nhằm đối phó đại dịch Covid-19, đã nhận được sự đánh giá tích cực từ các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia vì họ cho rằng, đây là động thái chứng tỏ quyết tâm của châu Âu cũng như của Chính phủ Mỹ hành động ở cấp độ khu vực và quốc gia để đối phó cuộc khủng hoảng này.

Trong bối cảnh hiện nay, các chuyên gia cho rằng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức tài chính quốc tế khác cần đóng vai trò chính trong việc hỗ trợ các nước, nhất là những nước đang phát triển trong việc đối phó đại dịch Covid-19 cũng như trong công cuộc phục hồi kinh tế thế giới sắp tới. Mặt khác, ngay lúc này các nước cần bãi bỏ những rào cản thương mại cũng như sớm thiết lập lại các chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo tính toán mới nhất của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), dịch Covid-19 khiến người lao động toàn cầu thiệt hại khoảng 3,4 nghìn tỷ USD tiền thu nhập từ nay đến cuối năm. Chính vì vậy, IMF và WB cần giúp các chính phủ tập trung hỗ trợ những người lao động thu nhập thấp thuộc nhóm dễ tổn thương, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như thực hiện các giải pháp để bảo đảm an sinh xã hội, giảm phá sản và thất nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.