Doanh nghiệp logistics trước cuộc đua xanh hóa

Các doanh nghiệp ngành logistics Việt Nam đang phải đối mặt với sự biến động của kinh tế toàn cầu từ việc đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí vận tải tăng đến những rào cản về thuế carbon và tiêu chuẩn Môi trường, Xã hội, Quản trị (ESG) của Liên minh châu Âu (EU).

Bốc xếp hàng hóa tại cảng Hải Phòng. (Ảnh: TRẤN QUỐC)
Bốc xếp hàng hóa tại cảng Hải Phòng. (Ảnh: TRẤN QUỐC)

Đây vừa là thách thức, cũng là thời cơ cho các doanh nghiệp ngành này chuyển đổi xanh để bứt phá, tái định vị trong cuộc đua phát triển bền vững toàn cầu.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu nêu trên, các doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước thông qua các chính sách phát triển hạ tầng bền vững, tài chính xanh, quản trị phát thải...

Cơ hội và thách thức

Ngành vận tải, đặc biệt là vận tải biển hiện đang là nguồn phát thải cao trong lĩnh vực logistics do mức tiêu thụ nhiên liệu lớn, cho nên áp lực xanh hóa với ngành đã rất rõ ràng. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đặt yêu cầu phải chuyển đổi sang nhiên liệu ít phát thải, ít gây tác động đến môi trường, hướng tới mục tiêu giảm phát thải ròng về mức 0 vào năm 2050. Đây được xem là cơ hội để Việt Nam có thể đón đầu xây dựng mô hình logistics xanh và bền vững. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), tốc độ tăng trưởng logistics Việt Nam đạt 16%/năm, năm 2023 Việt Nam đã đứng thứ 43 trong xếp hạng chỉ số hiệu quả logistics và thuộc nhóm 5 nước dẫn đầu ASEAN.

Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Trần Thanh Hải cho rằng, logistics xanh thông qua đầu tư phương tiện vận tải tiết kiệm nhiên liệu, dùng container thông minh, tối ưu hóa lộ trình và số hóa quản lý kho bãi không chỉ hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí dài hạn trước bối cảnh giá dầu và chi phí vận tải biến động khó lường. Ngoài ra, đây cũng là tiêu chuẩn mới của các thị trường xuất khẩu, nhất là khi EU đã triển khai cơ chế CBAM áp thuế hàng hóa có phát thải cao. Do đó, khi các doanh nghiệp ngành logistics Việt Nam sở hữu các chứng chỉ xanh cũng chính là đang tạo ra lợi thế riêng cho mình trong thị trường cạnh tranh đầy khốc liệt hiện nay.

Thực tế ngành logistics Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển khi Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đầu tư, mở rộng xây dựng hạ tầng cơ bản, đặc biệt là giao thông nhằm giúp doanh nghiệp vận tải tiết kiệm thời gian, chi phí vận chuyển. Cùng với đó, với quy mô thị trường bán lẻ trên các nền tảng thương mại điện tử đang ngày càng bùng nổ (đạt 25 tỷ USD vào năm 2024, tăng 20% so với năm trước) sẽ là động lực phát triển, là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp logistics tận dụng. Tuy nhiên, hành trình xanh hóa logistics tại Việt Nam không hề dễ dàng khi nhận thức, thói quen và hạ tầng chưa thực sự đáp ứng tốt cho sự phát triển của phương tiện "vận chuyển xanh".

Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Phúc Khang Lưu Thị Thanh Mẫu chỉ ra rằng, cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đang đặt doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ trước áp lực lớn trong việc xanh hóa chuỗi cung ứng. Hiện chi phí đầu tư công nghệ xanh, phương tiện vận tải tiết kiệm năng lượng hay hệ thống quản trị phát thải đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi phần lớn doanh nghiệp thiếu nguồn lực và chuyên môn cần thiết trong việc lựa chọn công nghệ phù hợp với tài chính và khả năng tích hợp. Cùng với đó, việc thiếu đội ngũ chuyên gia có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng triển khai thực tế cũng khiến ứng dụng công nghệ xanh gặp trở ngại.

Cần sự phối hợp từ nhiều bên

Rõ ràng, mọi lĩnh vực mới đều đối mặt với khó khăn, thách thức, nhưng chuyển đổi xanh giờ đây không chỉ là xu hướng mà trở thành yêu cầu bắt buộc để phát triển kinh tế bền vững. Do đó, thay vì chùn bước trước khó khăn, các doanh nghiệp cần tìm ra lộ trình phù hợp để thích nghi và tiến xa. Chủ tịch Macstar Group Trần Tiến Dũng cho biết, từ năm 2023 Macstar Group đã đầu tư tàu lớn, thành lập nhóm vận tải thủy nội địa và ven biển, thử nghiệm kết nối tuyến Hải Phòng-Ninh Bình bằng tàu thủy để lưu thông.

Điều này không chỉ giúp Macstar Group tiết kiệm chi phí, giảm một nửa thời gian và tăng sức chở đáng kể, mà còn góp phần xây dựng hình ảnh "xanh" trong mắt đối tác toàn cầu. Macstar Group đang tiếp tục hợp tác với các đối tác nghiên cứu tàu chở lớn hơn, sử dụng nhiên liệu thân thiện môi trường như pin năng lượng mặt trời, hydrogen xanh nhằm tiết kiệm chi phí logistics hơn, giảm phát thải carbon ra môi trường. Tuy nhiên, để ứng dụng hiệu quả, doanh nghiệp rất cần hỗ trợ từ Nhà nước về tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn áp dụng công nghệ mới...

Phó Chủ tịch Ủy ban Vận tải và Logistics thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Koen Soenens cho rằng, tại Việt Nam, hạ tầng logistics chưa đồng bộ, chính sách thiếu nhất quán và quy định chưa rõ ràng đang cản trở quá trình chuyển đổi xanh. Vì vậy, rất cần sự phối hợp, chung tay giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các bên liên quan để cùng nhau tạo ra một hệ sinh thái logistics bền vững. Áp lực từ xu hướng xanh hóa toàn cầu sẽ là động lực quan trọng để Việt Nam xây dựng hệ thống logistics hiện đại, bền vững, tạo nền tảng cho kinh tế xanh.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Phạm Tấn Công nhấn mạnh, phát triển logistics xanh trở thành lợi thế quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam đi nhanh hơn, vượt lên trong chiến lược phát triển bền vững toàn cầu. Đây còn là con đường sống còn, giúp doanh nghiệp logistics Việt Nam có thể nâng cao sức cạnh tranh và tạo sức bật trong sự biến động bất định của nền kinh tế toàn cầu. Tin rằng, với sự đồng hành của Nhà nước từ các chính sách, tài chính và công nghệ xanh, doanh nghiệp ngành logistics Việt Nam có thể vượt qua thách thức, biến áp lực thành cơ hội để tái định vị giá trị và nâng cao sức cạnh tranh, khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế thế giới.

Có thể thấy, cốt lõi của logistics xanh là xây dựng được một mô hình logistics tích hợp đa phương thức, đi đôi với hành lang chính sách và tài chính bền vững. Do đó, để thúc đẩy logistics xanh, Nhà nước cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo, ban hành các chính sách, định hướng hiệu quả. Khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi sang vận tải đường thủy, đường sắt để tận dụng năng lực lớn; tối ưu hóa quy trình bằng việc tăng quy mô vận tải, giảm chạy rỗng và phát triển kho, cảng thông minh. Doanh nghiệp cũng cần phối hợp cơ quan quản lý để thực hiện lộ trình giảm phát thải, đầu tư công nghệ và năng lượng sạch; tiếp tục xây dựng chiến lược phát triển bền vững, nâng cấp kho bãi, đầu tư thiết bị hiện đại và ưu tiên phương tiện vận tải thân thiện môi trường như xe sử dụng điện tái tạo, hydrogen hoặc LNG...

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.