Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh lý tai mũi họng ngày càng gia tăng cả ở trẻ em lẫn người lớn. Một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này là do biến đổi thời tiết, nhất là giai đoạn giao mùa, tình trạng ô nhiễm không khí với bụi mịn gia tăng và ảnh hưởng kéo dài của các dịch bệnh làm suy giảm sức đề kháng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: “Những yếu tố này không chỉ làm tăng các bệnh về mũi họng, xoang, tai giữa mà còn khiến các rối loạn nghe trở nên phổ biến hơn”. Trong đó, nghe kém do tổn thương thần kinh ở trẻ em là vấn đề đáng lo ngại, với tỷ lệ khoảng 1-2 trẻ trên 1.000 trẻ sinh ra. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ bị chậm nói, chậm phát triển trí tuệ và khó hòa nhập xã hội. Chính từ thực tế này, yêu cầu đổi mới phương thức điều trị, ứng dụng mạnh mẽ khoa học-công nghệ trở thành hướng đi tất yếu.
Cấy ốc tai điện tử được xem là một trong những thành tựu nổi bật của y học hiện đại trong điều trị điếc nặng và điếc sâu. Không giống máy trợ thính chỉ khuếch đại âm thanh, ốc tai điện tử giúp chuyển âm thanh thành tín hiệu điện, kích thích trực tiếp dây thần kinh thính giác tạo cơ hội nghe lại cho người bệnh.
Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh đã cấy được 800 ốc tai điện tử. Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư Minh, thành công của ca mổ không chỉ phụ thuộc vào thiết bị hiện đại mà còn nằm ở khâu đánh giá trước phẫu thuật.
“Muốn phẫu thuật an toàn, hiệu quả, chúng tôi phải hiểu rất rõ cấu trúc tai của từng bệnh nhân và hình ảnh CT Scan xương thái dương là yếu tố không thể thiếu”, ông chia sẻ.
Một trong những thách thức lớn của phẫu thuật cấy ốc tai điện tử là việc tiếp cận chính xác vị trí đặt điện cực trong ốc tai. Để làm được điều đó, phẫu thuật viên phải mở ngách mặt và bộc lộ được màng cửa sổ tròn-một cấu trúc nhỏ nhưng có ý nghĩa quyết định.
Từ thực tiễn phẫu thuật, các bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện nghiên cứu khảo sát hình ảnh CT Scan vùng ngách mặt nhằm tìm ra những yếu tố giúp tiên lượng trước mức độ khó khăn của ca mổ. Kết quả cho thấy, một số đặc điểm giải phẫu có mối liên quan chặt chẽ đến khả năng bộc lộ màng cửa sổ tròn.
Phó Giáo sư Minh cho biết: “Chúng tôi xác định có chín chỉ số để đánh giá toàn diện mối liên quan trong phẫu thuật ngách mặt, trong đó, ba chỉ số quan trọng nhất là độ rộng ngách mặt, khoảng cách giữa các dây thần kinh và khoảng cách từ dây thần kinh mặt đến màng cửa sổ tròn. Dựa vào đó, bác sĩ có thể tiên lượng trước mức độ khó hay dễ của phẫu thuật”.
Điểm đáng chú ý là tất cả các thông số này đều có thể đo đạc chính xác trên CT Scan trước mổ. Nhờ vậy, phẫu thuật viên chủ động xây dựng kế hoạch tổng hợp cho từng bệnh nhân, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả điều trị.
Từ câu chuyện chuyển đổi số này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, nếu phần mềm có thể tự động phân tích các chỉ số này, kết hợp với kinh nghiệm lâm sàng, hoàn toàn có thể xây dựng mô hình dự báo khả năng bộc lộ màng cửa sổ tròn trước mổ. Nếu khả thi, Sở Y tế sẵn sàng đặt hàng bệnh viện triển khai, bởi đây là ý tưởng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo rất có giá trị”, ông Dũng nhấn mạnh.
Định hướng này cho thấy, công nghệ không thay thế bác sĩ mà hỗ trợ bác sĩ ra quyết định chính xác hơn, nhanh hơn và an toàn hơn.
