Đề Ngữ văn đưa ra câu hỏi thiết thực với giới trẻ

Với yêu cầu trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc tôn trọng cá tính, đề Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2024 được các giáo viên đánh giá là đã đưa ra câu hỏi thiết thực, tạo hứng thú với học trò, những người chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa trưởng thành, nơi các em phải thể hiện năng lực và bản lĩnh cá nhân, thể hiện cá tính riêng của mình trong hành trình tới thành công.
Thí sinh tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 (Ảnh: THÀNH ĐẠT)
Thí sinh tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Đề thi Ngữ văn chính thức của kỳ thi năm nay bám sát cấu trúc của đề thi tham khảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Theo TS Trịnh Thu Tuyết, giáo viên Ngữ văn, Hệ thống giáo dục HOCMAI, Phần I. Đọc hiểu (3 điểm) gồm 4 câu hỏi phân loại theo các mức độ nhận thức. Hai câu đầu (câu 1 và 2) đều là câu hỏi dừng ở mức độ nhận biết về một chi tiết đã hiện hữu trong nội dung văn bản, là dạng câu hỏi giúp các em có thể dễ dàng đạt mức điểm tối đa.

Câu 3 là câu hỏi yêu cầu học sinh vận dụng vốn hiểu biết về kiến thức tiếng Việt, về văn chương, nghệ thuật và cuộc sống để diễn giải được giá trị biểu đạt và biểu cảm của phép so sánh liên tưởng giữa dòng chảy của con sông với lịch sử sáng tạo nghệ thuật trong đoạn trích. Khi có vốn hiểu biết nhất định về thiên nhiên, cuộc sống, văn chương…, thí sinh hoàn toàn có thể phân tích và chỉ ra sự tiếp nối, kế thừa, thay đổi từ dòng chảy của con sông tới lịch sử sáng tạo nghệ thuật khi những khúc sông sau tiếp nối nhịp chảy, phù sa, sắc nước từ những khúc sông trước những lại vươn mình tới những bến bờ mà khúc sông trước chỉ mới ước ao, hoặc thậm chí chưa từng nghĩ tới - đây là câu hỏi cần có sự sâu sắc của tư duy và trải nghiệm.

Câu hỏi số 4 là câu vận dụng cao, yêu cầu thí sinh rút ra bài học về lối sống cho bản thân từ suy ngẫm của tác giả trong đoạn trích: “Nếu tách rời từng giọt nước ra khỏi sự thống nhất của đại dương thì chúng ta chỉ nhìn thấy những giọt nước nhỏ bé, đơn độc và dần dần biến mất”. Thí sinh sẽ không khó khi tìm thấy thông điệp, bài học cho lối sống của bản thân mình, đó là bài học về sự tồn tại có ý nghĩa khi gắn kết giữa cá nhân với cộng đồng.

"Đây là câu hỏi có khả năng phân loại học sinh tương đối tốt khi hướng trả lời, cách lập luận phụ thuộc nhiều vào tư duy và bản lĩnh độc lập, tự chủ của học sinh. Nhìn chung, các câu hỏi đọc hiểu vừa sức với học sinh, bảo đảm đúng các mức độ nhận thức, có ý nghĩa thực tế" - TS Trịnh Thu Tuyết nhận xét.

Phần II – Làm văn (7,0 điểm) giữ nguyên cấu trúc quen thuộc, gồm 2 phần: Viết đoạn văn nghị luận xã hội (2,0 điểm) và bài nghị luận văn học (5,0 điểm).

Câu 1 (2,0 điểm): Câu lệnh đã cung cấp đầy đủ và chính xác các yêu cầu cụ thể để thí sinh có thể viết một đoạn văn với dung lượng khoảng 200 chữ về một khía cạnh của vấn đề rút ra từ đoạn trích của phần đọc hiểu.

Yêu cầu của câu viết đoạn văn nghị luận xã hội ít nhiều có thể tạo bất ngờ và hứng thú cho thí sinh khi làm bài, khi yêu cầu các em luận bàn về “ý nghĩa của sự tôn trọng cá tính” - vấn đề tôn trọng sự khác biệt, tôn trọng cá tính và tư duy độc lập lâu nay vẫn thường được đề cao trong các bài giảng hoặc đề tài thảo luận, nhưng thực tế, đó vẫn là sự bức bối của không ít người trong thực tế cuộc sống hằng ngày.

Có thể thấy đây là câu hỏi không mới nhưng khá thiết thực, tạo hứng thú với những học trò đang chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa mới, nơi các em phải thể hiện năng lực và bản lĩnh cá nhân, thể hiện cá tính riêng của mình trong hành trình tới với thành công.

Câu 2 (5,0 điểm): Với mô hình câu nghị luận văn học hoàn toàn không thay đổi so với đề thi từ năm 2017 đến nay về thể loại, dung lượng ngữ liệu nghị luận, các yêu cầu nghị luận…, thí sinh có thể được rút kinh nghiệm rất nhiều từ những kỳ thi năm trước, nên không bất ngờ, rất quen thuộc với thí sinh.

Thí sinh có thể phân tích đồng thời sự kết hợp giữa cảm xúc và suy tư của Nguyễn Khoa Điềm trong đoạn thơ ngay trong quá trình cảm nhận các giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, hoặc tách thành hai luận điểm mạch lạc như yêu cầu của đề. Kiến thức và kỹ năng phân tích, cảm nhận, đánh giá… trong câu nghị luận văn học không hề khó với học trò, sau khi các em đã có cả một chặng đường học tập, ôn và luyện.

Nhìn chung, theo giáo viên, đề thi Ngữ văn bảo đảm đúng các yêu cầu về nội dung, hình thức của một đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

“Bắt đầu từ năm sau, theo cách học và thi của Chương trình Giáo dục 2018, với các ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, hy vọng đề thi Ngữ văn trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2025 sẽ đem lại nhiều hứng thú, thách thức và cơ hội cho các thí sinh yêu văn chương, ham hiểu biết, khám phá, có tư duy độc lập, không thích đi theo lối mòn” - TS Trịnh Thu Tuyết bày tỏ.

Có thể bạn quan tâm

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân. (Ảnh: TUẤN ANH)

Đại học Kinh tế quốc dân công bố kết quả tuyển thẳng hệ đại học chính quy năm 2026

Đại học Kinh tế quốc dân vừa công bố kết quả trúng tuyển diện tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển và dự bị đại học vào đại học chính quy năm 2026. Trong số này có 311 thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và thí sinh đạt giải nhất Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia được tuyển thẳng. 

Học sinh Việt Nam ghi dấu ấn tại sân chơi Robotics khu vực

Học sinh Việt Nam ghi dấu ấn tại sân chơi Robotics khu vực

Đoàn học sinh Việt Nam vừa chính thức khép lại hành trình chinh phục ROBOG Asia Cup 2026 tại Hồng Kông (Trung Quốc) với những thành tích đầy ấn tượng khi có 3 đội tuyển đến từ Trường Chu Văn An (Thái Nguyên) xuất sắc tiến vào vòng Tứ kết, cùng 3 đại diện khác được vinh danh ở nhóm giải cao (First Prize).

Trường trung học phổ thông chuyên Đại học Sư phạm, thuộc Trường đại học Sư phạm Hà Nội.

Trường chuyên Đại học Sư phạm hạ điểm chuẩn, tuyển bổ sung vào lớp 10

Trường trung học phổ thông chuyên Đại học Sư phạm, thuộc Trường đại học Sư phạm Hà Nội vừa hạ điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, tuyển bổ sung học sinh vào các lớp chuyên Toán, chuyên Tin (thi bằng Toán), chuyên Tiếng Anh, chuyên Địa lý (1) và công bố điểm chuẩn lớp chuyên Địa lý theo phương án 2. 

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai phát biểu khai mạc.

Thảo luận mô hình, cơ chế và chính sách triển khai cấp trung học nghề

Chiều 25/6, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thảo khoa học "Định hướng xây dựng và phát triển giáo dục trung học nghề ở Việt Nam hiện nay", thảo luận mô hình, cơ chế và chính sách triển khai cấp trung học nghề theo Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Lãnh đạo Bộ Công an tặng bằng khen cho tập thể, cá nhân tại buổi lễ.

Thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân III tại Cần Thơ

Ngày 25/6, tại phường Phú Lợi (thành phố Cần Thơ), Bộ Công an tổ chức Lễ công bố thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân III. Tham dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an; Đồng Văn Thanh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

[Ảnh] Các nhà trường tổ chức gặp gỡ, giới thiệu mô hình giảng dạy cho học sinh trúng tuyển lớp 10

Trước khi các học sinh trúng tuyển vào lớp 10 trường công lập thực hiện việc xác nhận nhập học, nhiều nhà trường đã tổ chức các buổi gặp gỡ nhằm giới thiệu mô hình giảng dạy, cung cấp thông tin tổ hợp môn học, giải đáp những câu hỏi về công tác tuyển sinh của nhà trường cho học sinh và phụ huynh.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Bộ đội vận chuyển vật tư xây dựng vào công trình.

Đếm ngược 38 ngày dựng trường nơi biên giới

Hơn 450 người thợ đang đếm ngược từng ngày. Đợt cao điểm 40 ngày đã trôi qua hai ngày, chỉ còn lại 38 ngày phía trước. Người quản công đứng giữa công trường xây dựng trường liên cấp ở xã A Lưới 4, thành phố Huế, nhắc nhóm thợ trẻ tranh thủ nghỉ uống nước sau những giờ phơi mình dưới cái nắng cháy da.

“Tiếp sức đến trường” học bổng khởi hành từ những người làm báo

“Tiếp sức đến trường” học bổng khởi hành từ những người làm báo

Từ trước đến nay, đã có bao nhiêu cô cậu trò giỏi nhà nghèo phải gác lại mộng sinh viên? Tôi không thể biết hết, cho đến một ngày tôi gặp Nguyễn Thanh Lập, cậu học trò nghèo xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị hai năm liền đậu rất cao Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh nhưng vẫn không thể nhập học vì nhà quá nghèo.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.