Sau một năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh bước đầu đạt được những kết quả tích cực, tạo tiền đề quan trọng phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian tới.
TIỀN ĐỀ ĐỂ ĐỘT PHÁ
Việc quán triệt, triển khai nghị quyết được thành phố thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và bài bản. Qua đó, bảo đảm 100% số cán bộ, đảng viên được tiếp cận đầy đủ nội dung nghị quyết, tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức, tư duy và từng bước hình thành văn hóa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị và xã hội. Đáng chú ý, năm 2025, thành phố đã đưa vào hoạt động Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh, tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu cả nước về đổi mới sáng tạo. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được củng cố với 55 trung tâm, vườn ươm công lập và tư nhân…
Hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học, công nghệ phát triển với 143 doanh nghiệp (chiếm khoảng 20% cả nước). Thành phố khởi động Quỹ đầu tư mạo hiểm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với vốn cam kết 150 tỷ đồng. Tỷ lệ nội địa hóa đạt 80-85% đối với UAV (phương tiện bay không người lái) và 30- 45% đối với robot (hướng tới 55- 70% vào năm 2030). Lĩnh vực khoa học, công nghệ thu hút gần 1,8 tỷ USD, chiếm 22% tổng vốn FDI năm 2025. Thành phố thu hút các dự án công nghệ cao với hơn 4,5 tỷ USD, như: G42 UAE (2 tỷ USD), Viettel (Data Center 140MW), CMC (250 triệu USD), SAP Labs (150 triệu EUR), cùng các tập đoàn NVIDIA, AMD, Intel.
Về phát triển hạ tầng số và đô thị thông minh (Smart City), mạng 5G phủ sóng đạt 70%. Thành phố cũng triển khai đô thị thông minh theo hướng thực chất, chuyển sang giai đoạn vận hành dựa trên dữ liệu, phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW; đồng thời, hoàn thiện Đề án phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026-2030. Các mô hình đô thị thông minh chuyên ngành mang lại hiệu quả rõ nét, như: Trung tâm giám sát, điều hành thông minh Thành phố Hồ Chí Minh (giai đoạn 1) phục vụ 168 phường, xã, đặc khu; hơn 1.000 camera AI tại 216 nút giao, giúp tăng vận tốc lưu thông 10-15%; hơn 99% số bệnh viện triển khai bệnh án điện tử; các ứng dụng SOS an ninh, Help 114 rút ngắn thời gian xử lý tin báo xuống 1 đến 2 phút...
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Lâm Đình Thắng cho biết: Trọng tâm của năm 2026 là phải có sản phẩm cụ thể, lấy khu vực doanh nghiệp làm trung tâm và thương mại hóa sản phẩm. Năm nay, thành phố bố trí 12.705 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ trong dự toán chi ngân sách năm, chiếm 4,16%. Năm 2026 được thành phố xác định là năm tăng tốc, triển khai đồng bộ các giải pháp để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo ra các sản phẩm cụ thể, đo lường được, đóng góp trực tiếp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ - ĐỘNG LỰC CHO TĂNG TRƯỞNG
Tuy đạt được những kết quả quan trọng, nhưng hiện nay Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn gặp một số hạn chế cần được khắc phục. Cụ thể, hạ tầng công nghệ thông tin tại trung tâm phục vụ hành chính công các cấp sau sắp xếp mới chỉ đáp ứng mức thiết yếu, nhiều hệ thống vẫn trưng dụng từ cơ quan cũ, thiếu ổn định và khả năng mở rộng. Việc kết nối, khai thác các hệ thống thông tin chuyên ngành của một số bộ, ngành (đăng ký doanh nghiệp, hộ tịch, VNeID…) chưa ổn định, thường xuyên phát sinh lỗi kỹ thuật, ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính. Công tác kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu với một số cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống chuyên ngành triển khai còn thiếu đồng bộ...
Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin sau sắp xếp tổ chức bộ máy chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Một số cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống chuyên ngành còn thiếu hướng dẫn kỹ thuật, quy trình kết nối, chia sẻ dữ liệu. Quy định, hướng dẫn về số hóa hồ sơ, đặc biệt là số hóa kết quả chứng thực giữa các cơ quan trung ương chưa thống nhất, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện và đánh giá. Công tác đào tạo, bố trí và thu hút nhân lực công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại cấp cơ sở còn gặp nhiều khó khăn, nhất là sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo ông Thắng, để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực trực tiếp cho mục tiêu tăng trưởng GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn) hai con số, Sở Khoa học và Công nghệ đề ra ba nhiệm vụ theo định hướng Trung ương giao, đó là: Hình thành sàn giao dịch công nghệ nhằm kết nối nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp với viện-trường; hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế (trong đó có triển khai thí điểm chính sách cho vay bằng tài sản trí tuệ); hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm. Ngoài ra, sở nhấn mạnh đến hai nhiệm vụ là triển khai Đề án thí điểm Thương mại hóa sản phẩm từ kết quả nghiên cứu và Sandbox (cơ chế thử nghiệm) quản lý tài sản số, tiền số tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP) cho biết: Đến nay, SHTP đã trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo không chỉ của thành phố mà cho cả Vùng kinh tế trọng điểm phía nam. SHTP đã hình thành hệ sinh thái công nghệ cao năng động, thu hút nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu. Đến năm 2030, SHTP phấn đấu trở thành Trung tâm Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc tế với giá trị sản xuất 30 tỷ USD. Đến năm 2045, SHTP trở thành Trung tâm Công nghệ cao toàn cầu, là hạt nhân đô thị sáng tạo phía đông Thành phố Hồ Chí Minh. SHTP quyết tâm phát huy vai trò hạt nhân để triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Qua đó, góp phần quan trọng xây dựng thành phố trở thành trung tâm lớn về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực.
