Đào tạo nguồn diễn viên trẻ cho nghệ thuật truyền thống

Nguồn nhân lực cho các bộ môn nghệ thuật truyền thống hiện nay đang gặp không ít khó khăn. Hiện nay, cùng với việc tuyển dụng, các nhà hát đẩy mạnh hợp tác trong đào tạo, mở các khóa tập huấn với các chuyên gia, nhằm đào tạo và nuôi dưỡng nguồn diễn viên trẻ để họ có thể yên tâm gắn bó và cống hiến.
Hai Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền, Huỳnh Thị Minh Hải biểu diễn vở tuồng “Thị Kính - Thị Mầu” của cố giáo sư Hoàng Châu Ký.
Hai Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền, Huỳnh Thị Minh Hải biểu diễn vở tuồng “Thị Kính - Thị Mầu” của cố giáo sư Hoàng Châu Ký.

Hợp tác vùng trong đào tạo

Đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp phục vụ trực tiếp cho những thế mạnh về nghệ thuật truyền thống của các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, trong đó có nhiều di sản được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như Nhã nhạc Cung đình Huế, Nghệ thuật Tuồng (Nghệ thuật hát Bội Bình Định); Nghệ thuật Tuồng xứ Quảng ở Đà Nẵng; Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam… thật sự là trọng trách rất lớn đối với các địa phương.

Trong rất nhiều khó khăn của hoạt động nghệ thuật biểu diễn hiện nay, nguồn diễn viên trẻ được đào tạo bài bản ngày càng hiếm và ít đi. Thậm chí, nhiều chuyên ngành đào tạo diễn viên các bộ môn nghệ thuật truyền thống tại các trường đại học, cao đẳng trong khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ đã phải chấp nhận đóng mã ngành, hoặc “đỏ mắt” tìm sinh viên sau mỗi mùa tuyển sinh.

Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của các nhà hát, đoàn ca múa nhạc mà còn là lực cản rất lớn đối với sự phát triển của nghệ thuật biểu diễn. Vừa qua, trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết: Việc phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống là câu chuyện không đơn giản. Thời gian tới, cần tập trung đào tạo năng khiếu, tiếp tục phát triển loại hình này theo hướng nghệ thuật đỉnh cao, ban hành chính sách riêng, trong đó không nên thực hiện tự chủ để loại hình này được phát triển.

Cấp Trung ương sẽ thực hiện công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng có tính chất đỉnh cao. Còn về phía địa phương, khuyến khích phát triển các loại hình theo hướng tập trung có chính sách cho nghệ nhân, bởi họ chính là những người giữ hồn, giữ lửa cho loại hình này.

Theo đánh giá của ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Các hội liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố Đà Nẵng, việc gắn kết với các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trên lĩnh vực văn học nghệ thuật của các tỉnh tiểu vùng Trung Trung Bộ cần ưu tiên hướng tới hai trung tâm Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tương tự như ưu tiên hướng tới Huế trong kết nối nội bộ tiểu vùng. Đà Nẵng cần tập trung đưa người đi đào tạo bậc đại học và sau đại học bằng ngân sách thành phố để trở thành nhạc sĩ sáng tác, giảng viên/giáo viên dạy âm nhạc; để trở thành họa sĩ, nhà điêu khắc và giảng viên/giáo viên dạy mỹ thuật.

Thành phố Đà Nẵng hiện có hai đơn vị gồm Nhà hát Trưng Vương và Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Để nâng cao năng lực chuyên môn cho các nghệ sĩ, diễn viên, Nhà hát Trưng Vương tổ chức hai khóa học cùng chuyên gia Thái Lan với chương trình nghệ thuật Phá kén với kỳ vọng không ngừng phát triển kỹ năng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đối với nghệ sĩ, diễn viên. Đúc rút thêm nhiều kinh nghiệm thực tiễn, áp dụng các kỹ năng, kỹ xảo nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ hình thể bằng cảm thụ từ trái tim và khát vọng cống hiến cho nghệ thuật.

Nuôi dưỡng tài năng trẻ

Các diễn viên Nhà hát Trưng Vương trong tiết mục múa “Trăng nhà Chồ” đạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc - 2024 (đợt II).
Các diễn viên Nhà hát Trưng Vương trong tiết mục múa “Trăng nhà Chồ” đạt

Huy chương Vàng tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc - 2024 (đợt II).

Tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc năm 2024 vừa qua, các nghệ sĩ, diễn viên trẻ của Nhà hát Trưng Vương Đà Nẵng mang về nhiều giải thưởng, trong đó có hai Huy chương vàng. Chủ nhân của phần thưởng cao quý này là hai diễn viên trẻ Nguyễn Thị Thùy Trang và Phan Văn Thịnh cùng các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Trưng Vương.

Nguyễn Thị Thùy Trang, 24 tuổi, tốt nghiệp chuyên ngành Diễn viên múa năm 2021 tại Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Đà Nẵng. Đầu quân cho Nhà hát Trưng Vương Đà Nẵng với nỗ lực không ngừng nghỉ, nữ diễn viên trẻ đã chinh phục được những bước đầu đầy thách thức đối với ngành múa. Trang chia sẻ: “Tham gia liên hoan giành hai Huy chương vàng đợt này, em rất hạnh phúc, vinh dự.

Đây là một cơ hội lớn, một dấu ấn và một bước ngoặt mới đánh dấu sự thành công của bản thân trên con đường hoạt động nghệ thuật mà em theo đuổi, phát triển trong suốt cuộc đời. Phía sau đó là sự hỗ trợ từ tập thể lãnh đạo, diễn viên nhà hát như một nguồn sức mạnh để em vượt qua mọi trở ngại, khó khăn, tự tin bước tiếp”.

Diễn viên trẻ Phan Văn Thịnh, 25 tuổi, tốt nghiệp chuyên ngành Biểu diễn múa dân gian dân tộc năm 2019 tại Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Đà Nẵng. Thịnh cho biết, rất hạnh phúc và may mắn khi có cơ duyên đến với Nhà hát Trưng Vương, bước vào con đường hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, được tiếp xúc với các nghệ sĩ tài năng để trao đổi kiến thức và kỹ năng để phát triển trên con đường nghệ thuật.

Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc năm 2024 đã trao cho Thịnh cơ hội rất lớn để thể hiện những kỹ năng tốt nhất của mình trong suốt khoảng thời gian học tập và rèn luyện vừa qua. Những ngày luyện tập miệt mài không kể thời gian, những vết thương trên cơ thể khi thể hiện các động tác mạnh, đều không làm người diễn viên trẻ chùn bước. Chọn gắn bó với nghệ thuật truyền thống của dân tộc, Thịnh muốn luôn hướng về phía trước, luôn rèn luyện thể chất và tinh thần, vượt qua chính mình.

“Làm nghệ thuật phải có cảm xúc, nếu không có cảm xúc thì sẽ khó có thể truyền tải được các vai diễn đến với công chúng. Vì vậy, cần có những sự đãi ngộ, hỗ trợ phù hợp để diễn viên trẻ yên tâm, sống được với nghề. Đó mới thật sự là điều kiện quyết định sự hưng thịnh của nghệ thuật truyền thống trong dòng chảy hôm nay”, Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền-Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Công nhân Công ty TNHH Ngọc Chung Coir hoàn thiện sản phẩm dây thừng trang trí trước khi xuất xưởng. (Ảnh MỸ HÀ)

Trăn trở nghề sản xuất xơ dừa

Không chỉ nổi tiếng về những món đặc sản gắn liền với dừa, rừng dừa Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn (cũ) được đánh giá như “thiên đường dừa thứ hai” của Việt Nam.

Đình làng Lựu Bảo đầy trang nghiêm.

Dấu xưa Lựu Bảo

Qua bao nhiêu năm tháng, ngôi làng Lựu Bảo thuộc phường Kim Long, thành phố Huế vẫn chứa đựng vẻ đẹp nên thơ. Tứ bề gió thổi mây che, làng xưa tựa như nàng thiếu nữ soi bóng xuống dòng sông Bạch Yến trong xanh. Chuyện làng, chuyện sông không thể tách rời là vậy.

Công nhân Hợp tác xã chiếu cói Hoài Châu Bắc hoàn thiện một công đoạn làm ra chiếc chiếu thành phẩm. (Ảnh MỸ HÀ)

Làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Dệt chiếu cói là nghề truyền thống lâu đời ở xã Hoài Châu Bắc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai).

Nhiều du khách trẻ thích thú khi check-in tại Tháp Pô Klong Garai.

Giữ gìn Bảo vật quốc gia, góp phần thúc đẩy du lịch

Khánh Hòa là vùng đất giao thoa văn hóa với sự chung sống của 36 dân tộc anh em, trong đó nổi bật là văn hóa Chăm và Raglai, thể hiện qua hệ thống đền tháp cổ kính, các lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán giàu bản sắc.

Hòn Vọng Phu trong không gian đô thị ở Thanh Hóa.

Nỗ lực bảo tồn hòn Vọng Phu cùng cụm di tích An Hoạch

Hòn Vọng Phu trên đỉnh núi An Hoạch (núi Nhồi) ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cùng những “Vọng Phu thạch” hiện hữu trên nhiều miền đất đã gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước cùng đạo lý, nhận thức thẩm mỹ của dân tộc.

Bãi Làng - khu vực trung tâm Cù Lao Chàm.

Cù Lao Chàm - Viên ngọc thô đang được "mài giũa"

Mùa du lịch năm 2025, cụm đảo gần bờ của thành phố Đà Nẵng là Cù Lao Chàm đón hơn 269.000 du khách. So với năm 2024 và những năm trước đó, con số này cho thấy sự tăng trưởng và là một lời khẳng định: Những tiềm năng du lịch mạnh mẽ của “viên ngọc thô” xứ Quảng đang dần được cụ thể hóa, khai thác một cách hiệu quả và đúng hướng.

Cô gái Chăm trong Lễ hội Katê tại Khánh Hòa.

Thúc đẩy liên kết vùng du lịch trọng điểm

Những năm gần đây, hành trình du lịch nối dài giữa “biển xanh” Khánh Hòa và “đại ngàn” Đắk Lắk đã trở thành xu hướng mới. Sự dịch chuyển đó thể hiện nhu cầu khám phá nhiều hơn của du khách, đồng thời tạo cơ hội hình thành các tour, tuyến liên vùng mang dấu ấn riêng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Du khách trải nghiệm làm đồ gốm khi tới thăm làng Thanh Hà.

Độc đáo làng gốm hơn 500 năm tuổi

Tại lễ trao giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025 vừa qua, làng gốm Thanh Hà là đại diện của thành phố Đà Nẵng được vinh danh tại hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”.

Ông Lê Văn Nghĩa kiểm tra chất lượng sản phẩm rượu cần.

Bảo tồn và phát triển nghề truyền thống

Giữ được hương vị nồng say của rượu cần truyền thống sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho bà con Cơ Tu. Đó là cách làm kinh tế hiệu quả của ông Lê Văn Nghĩa và một số hộ dân ở thôn Phú Túc, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Người dân và du khách nghe hát bài chòi ở Hội An.

Cân bằng giữa phát triển và gìn giữ ở Hội An

Sau khi mở rộng địa giới thành phố Đà Nẵng, Hội An (cũ) nay gồm ba phường: Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và một xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm) tiếp tục giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển du lịch-văn hóa của thành phố.

Thu gom lưới bẫy bắt chim yến trái phép. (Ảnh CTV)

Cần có giải pháp bảo vệ chim yến

Những năm gần đây, nạn săn bắt chim yến trái phép diễn ra tràn lan ở nhiều địa phương trên cả nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của quần thể chim yến ở nước ta.

Đảo Lý Sơn, hạt nhân du lịch biển, đảo của tỉnh Quảng Ngãi.

Tìm hướng phát triển bền vững du lịch biển, đảo Quảng Ngãi

Du lịch biển, đảo Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng trở thành trụ cột phát triển kinh tế- xã hội quan trọng. Tỉnh cần tạo ra sức mạnh tổng hợp, cân bằng lợi ích kinh tế-xã hội và môi trường để du lịch biển, đảo Quảng Ngãi phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và khẳng định vị thế trong khu vực.

Võ cổ truyền đã và đang được triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để phát triển một cách bài bản, bền vững

Bảo tồn và lan tỏa võ cổ truyền

Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn là một hệ giá trị sống động, có khả năng thích ứng và phát triển trong thời đại mới. Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, văn hóa truyền thống không thể chỉ lưu giữ trong bảo tàng hay lễ hội mà phải được đưa vào đời sống, đến với thế hệ trẻ.

Hội thi Ẩm thực Yến sào Khánh Hòa.

Độc đáo Lễ hội Yến sào Khánh Hòa

Không chỉ thành kính tri ân, tưởng nhớ công đức lớn lao của thủy tổ, thánh mẫu, các vị tiền bối sáng lập, phát triển ngành nghề yến sào trong suốt 700 năm qua, Lễ hội Yến sào Khánh Hòa đã tạo nên một không gian văn hóa biển, đảo đa dạng và sinh động.

Bề mặt dải đá bằng phẳng, đoạn rộng nhất lên tới 50 mét.

Kỳ quan dưới đáy biển Gia Lai

Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp bình yên cùng cảnh sắc biển, trời hùng vĩ, mà còn được nhiều người say đắm bởi một kỳ quan độc đáo.

Phụ nữ Pa Kô làm món Đổi A-lỗq chuẩn bị cho ngày lễ Aza.

Món ăn độc đáo của người Pa Kô

Khi còn nhỏ, tôi biết đến món Đổi A-lỗq (cơm nếp ống tre) của người Pa Kô qua những lần theo bố về thăm quê nội ở thôn A Liêng, xã Tà Rụt (Quảng Trị) bên dòng Krông Klang. Hương vị đặc trưng của món ăn này vẫn in đậm trong ký ức sau những lần tôi dự lễ hội và thưởng thức cùng mọi người.

Công đoạn khoét rỗng mõ là quan trọng nhất

Giữ tiếng mõ làng Thủy Xuân

Giữa không gian thanh vắng ở tổ 11, phường Thủy Xuân, thành phố Huế, tiếng cốc cốc khi nhỏ khi to đưa con người về chốn tĩnh tại. Ở vùng đất Cố đô, người ta vẫn còn nhớ đến làng mõ Thủy Xuân.

Nghệ thuật trang trí cây nêu của người Co ở Quảng Ngãi là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sắc mầu văn hóa dân tộc Co

Chỉ với khoảng 34 nghìn người cư trú chủ yếu ở phía tây tỉnh Quảng Ngãi, song cộng đồng người Co có một kho tàng văn hóa dân gian đặc sắc với kiến trúc nhà ở, truyện kể dân gian, nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật diễn xướng, tri thức dân gian.

Đà Nẵng liên tiếp xúc tiến mở các đường bay thẳng từ thị trường khách du lịch Ấn Độ, các nước Trung Đông và CIS.

Mở rộng không gian đưa ngành du lịch bứt phá

Với những lợi thế sẵn có của thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam (trước đây), Đà Nẵng hiện nay thụ hưởng nhiều dư địa để đưa ngành du lịch bứt phá. Biết tận dụng tối đa cơ sở vật chất, tài nguyên du lịch, di sản văn hóa sẽ tạo động lực phát triển, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố.