Đào tạo nguồn diễn viên trẻ cho nghệ thuật truyền thống

Nguồn nhân lực cho các bộ môn nghệ thuật truyền thống hiện nay đang gặp không ít khó khăn. Hiện nay, cùng với việc tuyển dụng, các nhà hát đẩy mạnh hợp tác trong đào tạo, mở các khóa tập huấn với các chuyên gia, nhằm đào tạo và nuôi dưỡng nguồn diễn viên trẻ để họ có thể yên tâm gắn bó và cống hiến.
Hai Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền, Huỳnh Thị Minh Hải biểu diễn vở tuồng “Thị Kính - Thị Mầu” của cố giáo sư Hoàng Châu Ký.
Hai Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền, Huỳnh Thị Minh Hải biểu diễn vở tuồng “Thị Kính - Thị Mầu” của cố giáo sư Hoàng Châu Ký.

Hợp tác vùng trong đào tạo

Đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp phục vụ trực tiếp cho những thế mạnh về nghệ thuật truyền thống của các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, trong đó có nhiều di sản được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như Nhã nhạc Cung đình Huế, Nghệ thuật Tuồng (Nghệ thuật hát Bội Bình Định); Nghệ thuật Tuồng xứ Quảng ở Đà Nẵng; Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam… thật sự là trọng trách rất lớn đối với các địa phương.

Trong rất nhiều khó khăn của hoạt động nghệ thuật biểu diễn hiện nay, nguồn diễn viên trẻ được đào tạo bài bản ngày càng hiếm và ít đi. Thậm chí, nhiều chuyên ngành đào tạo diễn viên các bộ môn nghệ thuật truyền thống tại các trường đại học, cao đẳng trong khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ đã phải chấp nhận đóng mã ngành, hoặc “đỏ mắt” tìm sinh viên sau mỗi mùa tuyển sinh.

Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của các nhà hát, đoàn ca múa nhạc mà còn là lực cản rất lớn đối với sự phát triển của nghệ thuật biểu diễn. Vừa qua, trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết: Việc phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống là câu chuyện không đơn giản. Thời gian tới, cần tập trung đào tạo năng khiếu, tiếp tục phát triển loại hình này theo hướng nghệ thuật đỉnh cao, ban hành chính sách riêng, trong đó không nên thực hiện tự chủ để loại hình này được phát triển.

Cấp Trung ương sẽ thực hiện công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng có tính chất đỉnh cao. Còn về phía địa phương, khuyến khích phát triển các loại hình theo hướng tập trung có chính sách cho nghệ nhân, bởi họ chính là những người giữ hồn, giữ lửa cho loại hình này.

Theo đánh giá của ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Các hội liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố Đà Nẵng, việc gắn kết với các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trên lĩnh vực văn học nghệ thuật của các tỉnh tiểu vùng Trung Trung Bộ cần ưu tiên hướng tới hai trung tâm Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tương tự như ưu tiên hướng tới Huế trong kết nối nội bộ tiểu vùng. Đà Nẵng cần tập trung đưa người đi đào tạo bậc đại học và sau đại học bằng ngân sách thành phố để trở thành nhạc sĩ sáng tác, giảng viên/giáo viên dạy âm nhạc; để trở thành họa sĩ, nhà điêu khắc và giảng viên/giáo viên dạy mỹ thuật.

Thành phố Đà Nẵng hiện có hai đơn vị gồm Nhà hát Trưng Vương và Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Để nâng cao năng lực chuyên môn cho các nghệ sĩ, diễn viên, Nhà hát Trưng Vương tổ chức hai khóa học cùng chuyên gia Thái Lan với chương trình nghệ thuật Phá kén với kỳ vọng không ngừng phát triển kỹ năng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đối với nghệ sĩ, diễn viên. Đúc rút thêm nhiều kinh nghiệm thực tiễn, áp dụng các kỹ năng, kỹ xảo nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ hình thể bằng cảm thụ từ trái tim và khát vọng cống hiến cho nghệ thuật.

Nuôi dưỡng tài năng trẻ

Các diễn viên Nhà hát Trưng Vương trong tiết mục múa “Trăng nhà Chồ” đạt Huy chương Vàng tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc - 2024 (đợt II).
Các diễn viên Nhà hát Trưng Vương trong tiết mục múa “Trăng nhà Chồ” đạt

Huy chương Vàng tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc - 2024 (đợt II).

Tại Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc năm 2024 vừa qua, các nghệ sĩ, diễn viên trẻ của Nhà hát Trưng Vương Đà Nẵng mang về nhiều giải thưởng, trong đó có hai Huy chương vàng. Chủ nhân của phần thưởng cao quý này là hai diễn viên trẻ Nguyễn Thị Thùy Trang và Phan Văn Thịnh cùng các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Trưng Vương.

Nguyễn Thị Thùy Trang, 24 tuổi, tốt nghiệp chuyên ngành Diễn viên múa năm 2021 tại Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Đà Nẵng. Đầu quân cho Nhà hát Trưng Vương Đà Nẵng với nỗ lực không ngừng nghỉ, nữ diễn viên trẻ đã chinh phục được những bước đầu đầy thách thức đối với ngành múa. Trang chia sẻ: “Tham gia liên hoan giành hai Huy chương vàng đợt này, em rất hạnh phúc, vinh dự.

Đây là một cơ hội lớn, một dấu ấn và một bước ngoặt mới đánh dấu sự thành công của bản thân trên con đường hoạt động nghệ thuật mà em theo đuổi, phát triển trong suốt cuộc đời. Phía sau đó là sự hỗ trợ từ tập thể lãnh đạo, diễn viên nhà hát như một nguồn sức mạnh để em vượt qua mọi trở ngại, khó khăn, tự tin bước tiếp”.

Diễn viên trẻ Phan Văn Thịnh, 25 tuổi, tốt nghiệp chuyên ngành Biểu diễn múa dân gian dân tộc năm 2019 tại Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Đà Nẵng. Thịnh cho biết, rất hạnh phúc và may mắn khi có cơ duyên đến với Nhà hát Trưng Vương, bước vào con đường hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, được tiếp xúc với các nghệ sĩ tài năng để trao đổi kiến thức và kỹ năng để phát triển trên con đường nghệ thuật.

Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc năm 2024 đã trao cho Thịnh cơ hội rất lớn để thể hiện những kỹ năng tốt nhất của mình trong suốt khoảng thời gian học tập và rèn luyện vừa qua. Những ngày luyện tập miệt mài không kể thời gian, những vết thương trên cơ thể khi thể hiện các động tác mạnh, đều không làm người diễn viên trẻ chùn bước. Chọn gắn bó với nghệ thuật truyền thống của dân tộc, Thịnh muốn luôn hướng về phía trước, luôn rèn luyện thể chất và tinh thần, vượt qua chính mình.

“Làm nghệ thuật phải có cảm xúc, nếu không có cảm xúc thì sẽ khó có thể truyền tải được các vai diễn đến với công chúng. Vì vậy, cần có những sự đãi ngộ, hỗ trợ phù hợp để diễn viên trẻ yên tâm, sống được với nghề. Đó mới thật sự là điều kiện quyết định sự hưng thịnh của nghệ thuật truyền thống trong dòng chảy hôm nay”, Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Tiền-Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Công nhân Công ty TNHH Ngọc Chung Coir hoàn thiện sản phẩm dây thừng trang trí trước khi xuất xưởng. (Ảnh MỸ HÀ)

Trăn trở nghề sản xuất xơ dừa

Không chỉ nổi tiếng về những món đặc sản gắn liền với dừa, rừng dừa Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn (cũ) được đánh giá như “thiên đường dừa thứ hai” của Việt Nam.

Đình làng Lựu Bảo đầy trang nghiêm.

Dấu xưa Lựu Bảo

Qua bao nhiêu năm tháng, ngôi làng Lựu Bảo thuộc phường Kim Long, thành phố Huế vẫn chứa đựng vẻ đẹp nên thơ. Tứ bề gió thổi mây che, làng xưa tựa như nàng thiếu nữ soi bóng xuống dòng sông Bạch Yến trong xanh. Chuyện làng, chuyện sông không thể tách rời là vậy.

Công nhân Hợp tác xã chiếu cói Hoài Châu Bắc hoàn thiện một công đoạn làm ra chiếc chiếu thành phẩm. (Ảnh MỸ HÀ)

Làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Dệt chiếu cói là nghề truyền thống lâu đời ở xã Hoài Châu Bắc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai).

Nhiều du khách trẻ thích thú khi check-in tại Tháp Pô Klong Garai.

Giữ gìn Bảo vật quốc gia, góp phần thúc đẩy du lịch

Khánh Hòa là vùng đất giao thoa văn hóa với sự chung sống của 36 dân tộc anh em, trong đó nổi bật là văn hóa Chăm và Raglai, thể hiện qua hệ thống đền tháp cổ kính, các lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán giàu bản sắc.

Hòn Vọng Phu trong không gian đô thị ở Thanh Hóa.

Nỗ lực bảo tồn hòn Vọng Phu cùng cụm di tích An Hoạch

Hòn Vọng Phu trên đỉnh núi An Hoạch (núi Nhồi) ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cùng những “Vọng Phu thạch” hiện hữu trên nhiều miền đất đã gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước cùng đạo lý, nhận thức thẩm mỹ của dân tộc.

Bãi Làng - khu vực trung tâm Cù Lao Chàm.

Cù Lao Chàm - Viên ngọc thô đang được "mài giũa"

Mùa du lịch năm 2025, cụm đảo gần bờ của thành phố Đà Nẵng là Cù Lao Chàm đón hơn 269.000 du khách. So với năm 2024 và những năm trước đó, con số này cho thấy sự tăng trưởng và là một lời khẳng định: Những tiềm năng du lịch mạnh mẽ của “viên ngọc thô” xứ Quảng đang dần được cụ thể hóa, khai thác một cách hiệu quả và đúng hướng.

Cô gái Chăm trong Lễ hội Katê tại Khánh Hòa.

Thúc đẩy liên kết vùng du lịch trọng điểm

Những năm gần đây, hành trình du lịch nối dài giữa “biển xanh” Khánh Hòa và “đại ngàn” Đắk Lắk đã trở thành xu hướng mới. Sự dịch chuyển đó thể hiện nhu cầu khám phá nhiều hơn của du khách, đồng thời tạo cơ hội hình thành các tour, tuyến liên vùng mang dấu ấn riêng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Du khách trải nghiệm làm đồ gốm khi tới thăm làng Thanh Hà.

Độc đáo làng gốm hơn 500 năm tuổi

Tại lễ trao giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025 vừa qua, làng gốm Thanh Hà là đại diện của thành phố Đà Nẵng được vinh danh tại hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”.