Không chỉ tạo sinh kế trước mắt, các chương trình đào tạo còn góp phần hình thành những mô hình sản xuất hiệu quả, phát huy lợi thế nguyên liệu địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Sau quầy hàng nhỏ và những công việc nội trợ hằng ngày, chị Mai Thị Kim Phụng, ngụ ấp Xuân Thọ, xã Vĩnh Tường, lại dành thời gian ngồi bên chiếc khuôn đan quen thuộc để hoàn thiện từng sản phẩm từ dây nhựa. Gần 5 năm gắn bó với nghề, công việc tưởng chừng giản đơn ấy đã trở thành nguồn thu nhập ổn định, giúp gia đình chị giảm bớt áp lực kinh tế.
Trước đây, cuộc sống của gia đình chủ yếu dựa vào việc buôn bán nhỏ của chị và công việc lao động phổ thông của chồng. Mong muốn có thêm thu nhập nhưng vẫn có thời gian chăm sóc con cái, chị quyết định đăng ký tham gia lớp đào tạo nghề đan dây nhựa do địa phương tổ chức.
Những ngày đầu, việc làm quen với kỹ thuật đan và các mẫu sản phẩm mới không hề dễ dàng. Tuy nhiên, nhờ sự kiên trì cùng những kiến thức được học, chị dần thành thạo và có thể nhận gia công nhiều loại sản phẩm khác nhau ngay tại nhà.
Theo chị Phụng, nghề đan dây nhựa không đòi hỏi sức khỏe lớn nhưng yêu cầu sự tỉ mỉ và khéo léo. Mỗi ngày, tranh thủ thời gian sau khi buôn bán và lo việc gia đình, chị hoàn thành khoảng một bộ sản phẩm gồm nhiều chi tiết. Tùy mẫu mã, thu nhập mỗi tháng có thể đạt từ 3-5 triệu đồng nếu làm thường xuyên. Khoản tiền này giúp gia đình trang trải chi phí sinh hoạt, chăm lo việc học của con và có thêm điều kiện tích lũy.
Điều quan trọng hơn là công việc có thể thực hiện ngay tại nhà, tạo sự linh hoạt để người lao động vừa phát triển kinh tế, vừa chăm sóc gia đình. Từ những kinh nghiệm tích lũy được, chị còn hướng dẫn thêm cho người thân và nhiều phụ nữ trong xóm cùng tham gia, góp phần lan tỏa nghề đến cộng đồng.
Câu chuyện của chị Mai Thị Kim Phụng không phải trường hợp cá biệt. Tại xã Vĩnh Tường, nhiều phụ nữ đã tận dụng các lớp đào tạo nghề để có thêm việc làm tại nhà, biến thời gian nhàn rỗi thành nguồn thu nhập ổn định. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình giảm bớt khó khăn, từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.
Theo chị Bùi Thị Cẩm Tuyền, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Tường, nghề đan dây nhựa được hình thành từ các lớp đào tạo nghề dành cho lao động nông thôn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Sau khi được đào tạo, nhiều học viên không chỉ nhận hàng gia công mà còn chủ động sáng tạo thêm các sản phẩm phục vụ nhu cầu thị trường như giỏ xách, đồ gia dụng hay các mặt hàng từ lục bình. Nguồn thu nhập từ nghề phụ tuy không quá lớn nhưng mang lại hiệu quả thiết thực, đặc biệt đối với phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn hoặc không thể làm việc xa nhà.
Hiện nay, ngoài nghề đan dây nhựa, địa phương còn tổ chức nhiều lớp đào tạo khác như nấu ăn, chăn nuôi heo, gà, vịt, nuôi lươn... phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của người dân. Từ những khóa học này đã hình thành nhiều mô hình sinh kế như tổ dịch vụ nấu ăn lưu động, các nhóm gia công tại nhà hay các hộ ứng dụng kỹ thuật mới vào sản xuất, góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập ở nông thôn.
Bên cạnh kết quả đạt được, địa phương cũng xác định để các mô hình phát triển lâu dài cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn về vốn, thị trường tiêu thụ và quảng bá sản phẩm. Trong thời gian tới, các tổ chức hội sẽ tăng cường hỗ trợ hội viên kết nối tiêu thụ, ứng dụng nền tảng số trong giới thiệu sản phẩm và tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để mở rộng sản xuất.
Không chỉ ở Vĩnh Tường, xã Vị Thủy cũng đang khai thác hiệu quả các nguồn nguyên liệu sẵn có để tạo việc làm cho người dân. Từ cây lục bình vốn mọc tự nhiên ven sông, nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ có giá trị đã được tạo ra, mang lại thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.
Tiêu biểu là Hợp tác xã Thanh Tú do chị Lê Thị Ngọc Thu làm Giám đốc. Khởi đầu từ những đơn hàng gia công nhỏ lẻ hơn 20 năm trước, đến nay hợp tác xã đã phát triển thành đơn vị sản xuất quy mô, tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục thành viên và liên kết với gần 200 lao động nhận sản phẩm về gia công tại nhà. Mỗi tháng, hàng nghìn sản phẩm từ lục bình được cung ứng ra thị trường, mang lại doanh thu ổn định và giúp nhiều phụ nữ có thêm nguồn thu nhập ngay tại nơi sinh sống.
Theo ông Mai Hoàng Hiếu, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Tường, hiệu quả của mô hình không chỉ nằm ở giá trị kinh tế mà còn ở khả năng tận dụng nguyên liệu bản địa, phát huy thời gian lao động nhàn rỗi và tạo việc làm phù hợp cho phụ nữ, người lớn tuổi. Đây cũng là hướng đi góp phần gìn giữ nghề truyền thống, nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Thực tế từ Vĩnh Tường và Vị Thủy cho thấy, đào tạo nghề không chỉ đơn thuần là trang bị kỹ năng mà còn mở ra cơ hội để người lao động tự tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định cuộc sống. Khi được kết hợp với hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và thị trường, những lớp học nghề sẽ trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng sinh kế bền vững, giảm nghèo hiệu quả và nâng cao chất lượng đời sống người dân nông thôn.
