...Trong đó, hơn 808,6 nghìn hộ hoạt động kinh tế trong lĩnh vực nông-lâm-thủy sản, chiếm 84,75% tổng số hộ.
Về thu nhập, chỉ những hộ theo mô hình chuyên canh rau, hoa, quả công nghệ cao, sản xuất cây-con giống và dịch vụ thương mại tại nhà là có thu nhập khá ổn định ở mức cao (tại khu vực phường Đà Lạt thường là 500 đến 900 triệu đồng/ha/năm). Còn những hộ sản xuất theo mô hình khác, chỉ ở mức trung bình thấp, thậm chí có hộ vẫn bị nợ nần do mất mùa, giá thấp, dịch bệnh, thiên tai.
Tây Nguyên là vùng có bình quân diện tích đất sản xuất lớn nhất so với cả nước, số hộ có diện tích từ 0,5 ha đến dưới 2 ha là 495.674/928.140 hộ, chiếm 53,4%; số hộ có diện tích từ 2 ha trở lên là 236.062 hộ, chiếm 25,4%. Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ thiếu đất sản xuất (tỉnh Đắk Lắk còn hơn 8.000 hộ, Lâm Đồng có hơn 6.484 hộ...). Số liệu cũng cho thấy, số lao động có hoạt động thường xuyên thuộc lĩnh vực nông-lâm-thủy sản của vùng Tây Nguyên chiếm tới 84,22% tổng lao động, nhưng tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo lên tới 86,23%. Hiện trạng này cũng nói lên nguyên nhân hàng đầu của những hạn chế trong phát triển kinh tế hộ gia đình ở vùng Tây Nguyên trong thời gian qua.
Do tính thiếu ổn định, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và giá cả thị trường, cho nên thu nhập bình quân của đa số hộ gia đình trong vùng chưa cao. Nhiều hộ chưa chủ động xây dựng kế hoạch, sản xuất còn mang tính phong trào, hoặc chạy theo những lợi ích trước mắt khiến hoạt động sản xuất còn bấp bênh, thiếu bền vững. Ý thức chấp hành quy hoạch, quy trình kỹ thuật,yêu cầu nghiêm ngặt về giống, cách thức canh tác theo chuẩn an toàn... của một bộ phận người dân còn hạn chế. Điều này dẫn tới tình trạng một số cây trồng, vật nuôi kém chất lượng, khó tiêu thụ. Điển hình như tình trạng cà-phê mất giá do phẩm cấp thấp trên toàn vùng; hồ tiêu nhiễm bệnh chết nhiều ở các tỉnh Gia Lai hoặc nhiều diện tích cây mắc-ca không ra trái tại Lâm Đồng, Đắk Lắk hay tằm giống kém không cho ra kén...
Có nhiều nguyên nhân, trong đó, trước hết là do vùng Tây Nguyên chịu nhiều ảnh hưởng bất lợi của biến đổi khí hậu; các chính sách về phát triển kinh tế hộ gia đình vẫn còn bất cập, chưa có sự đầu tư xứng tầm; nhiều mặt hàng chịu sự ảnh hưởng từ khó khăn của thị trường quốc tế. Từ phía cơ quan quản lý, chuyên môn, các doanh nghiệp của thành phần kinh tế khác còn chưa đánh giá đúng vai trò của khu vực kinh tế hộ gia đình. Bên cạnh đó, nhiều hộ gia đình còn hạn chế về nguồn lực, thiếu am hiểu về kỹ thuật sản xuất, kinh doanh, nhiều lao động chưa qua đào tạo. Một bộ phận không nhỏ các hộ gia đình còn tổ chức sản xuất mang tính tiểu nông, có thói quen ỷ lại vào sự bao cấp của Nhà nước, chưa thật sự chuyển đổi tư duy, cách làm theo cơ chế thị trường...
Từ những vấn đề đặt ra nêu trên, yêu cầu cấp thiết cần thực hiện là các ngành chức năng và địa phương phải có những giải pháp khoa học, hợp lý để đầu tư, phát triển loại hình kinh tế hộ gia đình tại vùng Tây Nguyên trong thời gian tới.