Đánh thức tiềm năng du lịch từ các di tích

Tiền Giang sở hữu hệ thống di tích lịch sử-văn hóa khá phong phú, tạo nên bản sắc riêng của địa phương. Đây là nguồn tài nguyên quý giá, đa dạng để khai thác, phát triển du lịch, góp phần lưu giữ giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa, tạo nguồn thu cho địa phương...
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tiền Giang gặp gỡ các doanh nghiệp du lịch lữ hành tại Tiền Giang.
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tiền Giang gặp gỡ các doanh nghiệp du lịch lữ hành tại Tiền Giang.

Tỉnh Tiền Giang hiện sở hữu 185 di tích lịch sử-văn hóa được xếp hạng, gồm ba di tích cấp quốc gia đặc biệt, 17 di tích cấp quốc gia và 165 di tích cấp tỉnh; hai di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia là: Nghệ thuật đờn ca tài tử và Lễ hội Trương Định; bốn di sản văn hóa cấp tỉnh bao gồm: Lễ hội Văn hóa-Du lịch làng cổ Đông Hòa Hiệp, Lễ hội Kỳ Yên Đình Long Trung, Lễ hội Kỳ Yên Đình Vĩnh Bình và Lễ hội Tứ Kiệt.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tiền Giang Nguyễn Thị Uyên Trang cho biết: Nhiều di tích tiêu biểu tại Tiền Giang đã thu hút đông đảo du khách như: Di tích lịch sử Rạch Gầm-Xoài Mút, Di tích chiến thắng Ấp Bắc, các địa điểm khởi nghĩa Trương Định, Đền thờ Thủ Khoa Huân, Di tích khảo cổ Óc Eo-Gò Thành... Đặc biệt, làng cổ Đông Hòa Hiệp được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2017.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp là điểm sáng trong khai thác di tích gắn với phát triển du lịch. Hằng năm, nơi đây là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Ước tính trung bình mỗi năm, làng cổ đón hơn 100.000 lượt du khách đến tham quan, trong đó hơn 80% là khách quốc tế.

Tiền Giang cũng là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, nghệ thuật cải lương và là quê hương của những làng nghề truyền thống nổi tiếng như: Tủ thờ Gò Công, nón bàng buông, dệt chiếu Long Định… Trong quý I/2025, tổng lượt khách du lịch tại Tiền Giang là 522.000 lượt, đạt 24,9% kế hoạch năm, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm 2024; trong đó, có 182.000 lượt khách quốc tế, đạt 26% kế hoạch, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2024; doanh thu trực tiếp từ khách du lịch là 380 tỷ đồng, đạt 25,2% kế hoạch, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Tỉnh Tiền Giang đẩy mạnh liên kết với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Thành phố Hồ Chí Minh, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lữ hành liên kết khai thác các tour du lịch như: Tour tham quan Nhà đốc Phủ Hải, chùa Vĩnh Tràng; tuyến tham quan di tích lịch sử- văn hóa và sinh thái biển Gò Công, tour Mỹ Tho City, tour tham quan Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười-Thiền viện Trúc lâm Chánh giác- Cánh đồng khóm Tân Phước... Hằng năm, du khách đến tham quan tại di tích kiến trúc nghệ thuật làng cổ Đông Hòa Hiệp, Chùa Vĩnh Tràng, Nhà đốc Phủ Hải, Lăng Hoàng Gia chiếm khoảng 70% trong tổng số du khách; trong đó, khách quốc tế đến các địa điểm của Chùa Vĩnh Tràng chiếm khoảng 59% trong tổng số du khách quốc tế đến Tiền Giang.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng, Giảng viên cao cấp Khoa Văn hóa học, Trường đại học Khoa học-Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định: Tỉnh Tiền Giang đã xác định lấy di sản văn hóa làm nền tảng thúc đẩy du lịch phát triển và ngược lại lấy du lịch để giới thiệu, quảng bá di sản văn hóa Tiền Giang đến bạn bè, du khách. Tuy vậy, địa phương chưa có sản phẩm du lịch di sản đặc trưng, khác biệt, đa phần ở mức tham quan, thưởng thức, chưa có chiều sâu trải nghiệm. Tỉnh cần mở rộng không gian kinh tế, văn hóa của du lịch di sản, ứng dụng công nghệ số, phát triển công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh liên kết vùng và tăng cường xúc tiến quảng bá.

Đồng chí Nguyễn Thị Uyên Trang cho biết: Thời gian qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể tại tỉnh Tiền Giang được các cấp, các ngành ở địa phương đặc biệt quan tâm. Nhiều di tích được đầu tư, tôn tạo; trong đó, tập trung đối với các di tích đang có nguy cơ xuống cấp, Di tích cấp quốc gia và Di tích cấp quốc gia đặc biệt. Địa phương đầu tư kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện tiếp cận các khu di tích, các điểm du lịch trong tỉnh, khuyến khích các doanh nghiệp du lịch xây dựng chương trình du lịch; kết nối tour, tuyến du lịch sinh thái sông nước với các di tích lịch sử, văn hóa…nhằm quảng bá giá trị di sản văn hóa Tiền Giang với khách tham quan du lịch trong và ngoài nước.

Việc phát huy giá trị di tích lịch sử-văn hóa trong phát triển du lịch tỉnh Tiền Giang thời gian qua đã đạt được kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, việc khai thác và bảo tồn phải có chiến lược phát triển bền vững, điều chỉnh hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ di tích và khai thác, phát huy giá trị di tích.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tìm hiểu sản phẩm từ trái mít tại xã Cái Ngang. (Ảnh: DUYÊN BÙI)

Kết nối nguồn lực xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm từ trái mít

Ngày 11/8, Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long và Food Bank Việt Nam, Dự án Jackfruit Việt Nam phối hợp ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu cho chiến lược xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành hàng mít nhằm nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Cây khóm giúp người dân ấp Xẻo Gia có thu nhập ổn định.

Ngọt ngào hương khóm đất phèn

Xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang từng là vùng “rốn phèn” miệt U Minh. Nơi đây, cây trồng vốn khó phát triển bởi nguồn nước nhiễm phèn quanh năm.

Khách du lịch khám phá các kênh, rạch nhỏ tại khu vực phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long).

Một thoáng Hàm Luông

Giữa nhịp sống ngày càng hối hả, những chuyến du ngoạn trên sông Hàm Luông mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên và cơ hội cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miệt vườn Nam Bộ.

Ngư dân xã biển Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải ở Bình Đại

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải năm 2026 tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Lễ hội là dịp để ngư dân tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh theo tín ngưỡng dân gian và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quảng bá tiềm năng kinh tế biển.

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Cù lao xanh bình yên giữa dòng sông Hậu

Nằm giữa dòng sông Hậu, được bồi đắp quanh năm, cù lao xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang), quê hương của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, được xem là một trong những vùng đất xanh, trù phú của tỉnh.

Sản phẩm ong rừng U Minh Thượng được trưng bày tại các hội chợ thương mại.

Hương ong rừng U Minh Thượng bay xa

Từ nghề gác kèo ong truyền thống truyền đời dưới tán rừng tràm, những người con của vùng đất U Minh Thượng đã và đang viết tiếp câu chuyện khởi nghiệp.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Bông gòn phá vỏ nở bung ra.

Nhớ cây gòn tuổi thơ

Mỗi khi có dịp về quê, dọc theo triền lộ nhìn những cây gòn trổ trái chín vàng, treo lủng lẳng trên cao như “ổ bánh mì” dân dã, lòng tôi lại nao nao thương nhớ thuở thiếu thời. Ngày trước, loài cây này hiện diện khắp nẻo nông thôn, giờ đây lại trở thành miền ký ức của nhiều thế hệ.

Dù tuổi cao nhưng ông Phúc vẫn miệt mài lao động, sản xuất.

Vươn lên từ cây giống truyền thống

Ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1964, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) miệt mài lao động bằng nghề sản xuất cây giống truyền thống của địa phương, và là hội viên người cao tuổi tiêu biểu tại địa phương.

Lá trầu giúp nông dân có thu nhập ổn định.

Giữ màu xanh vườn trầu

Bên dòng sông Tiền êm ả chảy qua vùng đất cù lao An Giang, một số nông dân cao tuổi vẫn lẳng lặng bám đất giữ vườn trầu. Với họ, đây vừa là kế mưu sinh, vừa để giữ lại nghĩa tình thắm đượm mà tiền nhân để lại.

Nhãn Bạc Liêu từ lâu nổi tiếng trái to, ngọt lịm, thơm ngon (Ảnh CTV)

Gìn giữ vườn nhãn cổ 100 năm tuổi

Khu vực Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) từ lâu được đánh giá là nơi có nhiều điểm du lịch khá hấp dẫn. Đáng chú ý, tại vùng ven biển thuộc phường Hiệp Thành có vườn nhãn cổ tuổi đời hơn 100 năm. Chính quyền và các hộ dân nơi đây đang nỗ lực chăm sóc, gìn giữ vườn nhãn góp phần phát triển du lịch sinh thái.

Nghi thức trong Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long).

Độc đáo Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự

Hằng năm, vào trung tuần tháng 3 âm lịch, đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) lại rộn ràng tổ chức Lễ Kỳ Yên. Trải qua nhiều thế hệ, Lễ Kỳ Yên là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an.

Khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, một trong những công trình biểu tượng trưng bày và lưu giữ về văn hóa phi vật thể tại Cà Mau.

Văn hóa Cà Mau níu giữ cội nguồn, mở đường du lịch

Cà Mau đâu chỉ có rừng mặn hiên ngang chắn sóng, hay những vuông tôm trù phú vươn mình đón nắng. Vùng cực nam Tổ quốc còn ôm ấp một kho tàng văn hóa đồ sộ, là kết tinh từ mồ hôi và khát vọng của bao thế hệ đi mở cõi. Thế nhưng, guồng quay hối hả của đô thị hóa đang lặng lẽ bào mòn không gian văn hóa ấy.

Du khách trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện với môi trường tại tỉnh Vĩnh Long.

Phát huy lợi thế, định hình du lịch xanh, có trách nhiệm

Phát huy lợi thế sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và dư địa chuyển đổi số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước định hình hướng đi mới cho ngành du lịch theo mô hình xanh, tuần hoàn và bền vững. Qua đó, góp phần giữ gìn tài nguyên, bảo tồn tri thức bản địa, tạo động lực để du lịch địa phương phát triển.

Anh Danh Nghiệp hướng dẫn các em chơi nhạc ngũ âm tại chùa Sóc Sâu.

Gìn giữ “mạch nguồn” văn hóa truyền thống

Dưới mái chùa Sóc Sâu (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) cổ kính, khi những cơn mưa chiều đầu mùa lất phất bay, tiếng nhạc ngũ âm lại vang lên rộn ràng. Ở đây, có một người trẻ đang âm thầm truyền dạy cho các em nhỏ cách yêu và giữ gìn thanh âm của dân tộc Khmer...

Du khách tham quan cánh đồng sen ở xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp.

Du lịch xanh từ kết hợp văn hóa, thiên nhiên bản địa

Tại tỉnh Đồng Tháp, nhiều hoạt động lễ hội, trải nghiệm được tổ chức gắn với không gian sinh thái, làng nghề và nông nghiệp bản địa. Những đường hoa, cánh đồng sen, đồng lúa, những phiên chợ quê đã được địa phương từng bước kết hợp lễ hội với trải nghiệm không gian thiên nhiên.

Một góc đình cổ Thoại Sơn.

Giá trị độc đáo của đình cổ Thoại Sơn

Đình Thoại Sơn tọa lạc bên triền núi Sập thuộc ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là biểu tượng thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Thoại Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại. Với quy mô kiến trúc hoành tráng, chạm khắc mỹ thuật tinh xảo, đình Thoại Sơn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Chùa Long Quang được xây dựng từ gỗ cây dừa rất độc đáo.

Chùa Dừa bên dòng Hàm Luông

Chùa Long Quang (thường được người dân địa phương gọi là chùa Dừa) tại xã Phước Mỹ Trung (tỉnh Vĩnh Long) nổi bật với kiến trúc độc đáo được tạo dựng gần như hoàn toàn từ gỗ dừa. Công trình là nơi sinh hoạt tôn giáo mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất xứ Dừa, giúp gắn bó giữa đời sống tâm linh và môi trường tự nhiên.

Du khách tham quan, mua sắm tại chợ phiên Xóm Rẫy.

Chợ phiên Xóm Rẫy đậm chất miền Tây

Giữa cánh đồng Khóm 14, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp (cạnh tuyến đường N2), chợ phiên Xóm Rẫy thu hút đông đảo người dân và du khách với những quầy hàng bán rau củ, bánh dân gian và các sản phẩm OCOP do nông dân địa phương trực tiếp mang đến.

Nghề nuôi vịt chạy đồng nay đây mai đó cho nên mỗi cánh đồng đi qua đều in dấu mưu sinh.

Mưu sinh theo đàn vịt

Khi nhịp sống khắp các làng quê miền Tây chậm lại trong những ngày đầu năm mới, thì ở nhiều cánh đồng xa, vẫn có những mái lều bạt đơn sơ neo mình giữa nắng gió. Ở đó, những người nuôi vịt chạy đồng lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng: Bên đàn vịt hàng nghìn con, giữa mênh mang đồng nước.

Bên các nhánh sông Cửu Long là nơi trú ngụ của loài cá ngát.

Săn cá ngát bên dòng Cửu Long

Trên những nhánh sông Cửu Long chằng chịt, nghề săn cá ngát lặng lẽ tồn tại suốt hàng chục năm qua từng nuôi sống bao gia đình, nhưng nay đang dần mai một trước biến đổi khí hậu và cách đánh bắt tận diệt. Một số người vẫn giữ nghề, bám sông như lưu giữ những ký ức của thuở xa xưa cha ông đã mưu sinh.

Du khách viếng Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp.

Nơi hội tụ di sản lịch sử và tín ngưỡng Nam Bộ

Hằng năm, Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp) luôn thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương. Đây là nơi lưu giữ giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời và hiện đang được địa phương phát huy mạnh mẽ.

Du khách trải nghiệm trên xe ngựa ở cù lao Thới Sơn.

Vó ngựa vùng quê

Cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) được khai thác du lịch từ năm 1988.