Việc khẩn trương khớp nối quy hoạch của tỉnh Quảng Nam (cũ) và thành phố Đà Nẵng (cũ) để hoàn thiện quy hoạch tổng thể thành phố Đà Nẵng mới sẽ là yếu tố căn cơ đưa ngành du lịch bứt phá, trong đó, du lịch đường thủy nội địa cần được tập trung đầu tư một cách bài bản, toàn diện.
Bài 1: Tiềm năng nhiều, khai thác chưa hiệu quả
Đà Nẵng hiện có 58 doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển đường thủy nội địa, với tổng số 118 tàu du lịch đủ điều kiện hoạt động từ 12-250 chỗ, tổng sức chứa 5.542 chỗ; trong đó có 23 tàu hoạt động khu vực sông Hàn, 7 tàu hoạt động khu vực bán đảo Sơn Trà và 80 tàu hoạt động tại khu vực Cửa Đại-Cù Lao Chàm.
Với lợi thế là thành phố đầu biển, cuối sông, du lịch đường thủy nơi đây sẽ trở thành “mỏ vàng” nếu “đánh thức” được tiềm năng, đầu tư đúng, trúng và trọng điểm.
Doanh nghiệp du lịch gặp khó
Nhìn nhận về các hạn chế, khó khăn của du lịch đường thủy nội địa Đà Nẵng, ông Đặng Hòa, Phó Chủ tịch Chi hội Du lịch đường thủy Đà Nẵng, Chủ tàu du lịch Hàn Giang cho biết, hiện nay, doanh nghiệp vẫn còn e dè bởi chi phí đầu tư quá lớn và cơ chế khai thác còn cứng nhắc.
Theo đó, bài toán đặt ra là phải mở rộng không gian vận hành, thay vì giới hạn tàu vào một tuyến cố định, cần cho phép linh hoạt di chuyển giữa các tuyến nội địa và ven biển; việc này không chỉ tối ưu hiệu quả đầu tư mà còn tăng sự phong phú cho sản phẩm du lịch.
Ông Hòa phân tích: “Hiện nay, Đà Nẵng mới khai thác một đoạn ngắn từ cầu Rồng đến cầu Tiên Sơn, trong khi sông Hàn còn kéo dài tới sông Cổ Cò, Cẩm Lệ, Vĩnh Điện”.
Để đầu tư khai thác du lịch đường thủy nội địa, hiện nay mỗi chiếc tàu du lịch đóng mới phải tốn chi phí từ 7 đến 10 tỷ đồng và lượng khách hằng đêm cơ bản đáp ứng, nhưng Đà Nẵng chỉ khai thác được các tour về đêm và đến mùa mưa thì hầu như không thể khai thác. Đã xảy ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh “phá giá” vé tàu, khiến các dịch vụ phục vụ du khách trên tàu chưa được đầu tư bài bản, phong phú.
Theo ông Hòa, Đà Nẵng thiếu đồng bộ trong quy hoạch, khớp nối, thiếu quy hoạch bến cập tàu, nhiều quy định quản lý khắt khe, chính sách chưa rõ ràng cho khu vực ven biển như bán đảo Sơn Trà, Hòn Chảo, Hải Vân, Cù Lao Chàm. Chủ tàu muốn tổ chức các chương trình ca nhạc trên tàu phải xin phép từng bài, du khách chụp ảnh trên tàu bị cấm, phạt đến 6 triệu đồng…, đây là những rào cản đối với doanh nghiệp khai thác du lịch đường thủy.
“Du khách không hài lòng vì những quy định quá khắt khe đó, dẫn đến họ sẽ ít hoặc không quay trở lại để trải nghiệm lần hai”, ông Hòa phân tích.
Với không gian mới rộng như hiện nay, chính quyền thành phố Đà Nẵng cần tập trung đầu tư trọng tâm, trọng điểm để khai thác tuyến sông Hàn-sông Cổ Cò.
Đây là tuyến đường giao thương huyết mạch trong lịch sử phát triển của thành phố và là con đường ngắn nhất kết nối Đà Nẵng với di sản Hội An, mở ra không gian kết nối hai trung tâm du lịch lớn của miền trung.
“Trong khi chờ hoàn thiện, khơi thông sông Cổ Cò, Đà Nẵng nên tập trung khai thác các điểm đến trên sông Cổ Cò để từng bước hồi sinh tuyến giao thông thủy này, làm sôi động hoạt động phục vụ du khách trên sông và lấy đà để mở rộng không gian cho du lịch đường thủy nội địa của thành phố”, ông Hòa đề xuất.
Đồng quan điểm, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch thành phố Đà Nẵng Cao Trí Dũng cho rằng, ngành du lịch Đà Nẵng đang nỗ lực để phát triển du lịch đường sông, một số tour như ngắm cầu Rồng phun lửa, tour 45 phút dọc sông Hàn về đêm đã đi vào vận hành ổn định, hút khách.
Hiện nay, Đà Nẵng đã mở rộng địa giới hành chính và tái cấu trúc sản phẩm du lịch, việc phát triển các không gian văn hóa ven sông sẽ là mũi nhọn mới và Đà Nẵng cần đầu tư đồng bộ hạ tầng bến bãi, điểm dừng nghỉ, trạm trung chuyển xe điện, các bảo tàng tại các điểm đến và phải bổ sung quy hoạch tuyến sông vào tổng thể quy hoạch đô thị, xác định rõ điểm đến, làng nghề, khu dịch vụ để thu hút doanh nghiệp đầu tư, tạo quy hoạch tổng thể.
Hình thành con đường di sản
Một trong những yếu tố quyết định là cần sớm hoàn thiện hạ tầng giao thông đường bộ kết nối đến các điểm du lịch, đường hàng không, đường sắt, đường thủy nội địa, chuyển đổi cảng Tiên Sa sau năm 2030 thành cảng du lịch, bến du thuyền quốc tế, đầu tư nâng cấp Cảng hàng không Chu Lai và Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, đường sắt đô thị trên cao kết nối trung tâm thành phố - Hội An…, hướng tới mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng quốc gia của Việt Nam, đóng vai trò là cửa ngõ thu hút khách theo đường không, đường biển và đường bộ, là động lực thúc đẩy phát triển du lịch vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền trung và cả vùng Tây Nguyên.
Sau khi mở rộng dư địa phát triển du lịch đường thủy, quan điểm của thành phố là phát triển theo hướng tổng thể, đồng bộ, tránh chồng lấn, với định hướng và sản phẩm đặc trưng cho từng khu vực.
Thành phố giao các cơ quan chuyên môn rà soát, cập nhật, bổ sung quy hoạch hệ thống cảng, bến thủy nội địa, đồng thời mở rộng các tuyến và điểm dừng chân kết nối điểm đến du lịch. Việc triển khai được gắn chặt với yêu cầu pháp lý, an toàn kỹ thuật và quy hoạch đô thị.
Các sản phẩm mới sẽ được phân kỳ đầu tư, lồng ghép trong quy hoạch tổng thể và giao thông thủy của thành phố, bảo đảm phát triển bền vững, tránh manh mún, chồng chéo.
Đồng chí Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố định hướng phát triển theo từng khu vực để sớm hoàn thiện khớp nối quy hoạch du lịch đường thủy nội địa.
Cụ thể, sông Hàn và bán đảo Sơn Trà sẽ tập trung sản phẩm ngắm cảnh, vui chơi giải trí, tàu du lịch - nhà hàng gắn với các sự kiện, lễ hội, tạo điểm nhấn đặc trưng cho trung tâm thành phố và kinh tế đêm. Khu vực Hòn Chảo (Hòn Sơn Chà), vịnh Đà Nẵng tập trung khai thác sản phẩm du lịch sinh thái nghỉ dưỡng khác biệt, trải nghiệm biển đảo kết hợp bảo tồn hệ sinh thái.
Cù lao Chàm sẽ định hướng du lịch xanh, du lịch cộng đồng, phát huy giá trị Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Sau khi hoàn thiện hạ tầng giao thông đường thủy, sông Cổ Cò được khơi thông, tuyến kết nối sông Hàn - sông Vĩnh Điện - sông Thu Bồn - Mỹ Sơn sẽ hình thành chuỗi sản phẩm đặc trưng gắn với các điểm đến nổi tiếng như phố cổ Hội An và khu di tích Mỹ Sơn, hình thành “Hành trình di sản đường thủy” đặc trưng khu vực.
(Còn nữa)
