Trong thông cáo, Cơ quan Bảo vệ Động vật Hoang dã Kenya (KWS) nêu rõ Ali (58 tuổi) và Mohammed Hassan Kontoma (75 tuổi) đã bị bắt tại thành phố cảng Mombasa hôm 26/8, khi đang giữ hai khúc sừng tê giác nặng 2,2 kg. Hai nghi phạm sau đó được áp giải bằng máy bay tới Thủ đô Nairobi và giam giữ chờ ra tòa xét xử.
Feisal Mohamed Ali là người đứng sau đường dây săn trộm ngà voi, sừng tê giác quốc tế khét tiếng trước đây. Theo KWS, trùm buôn lậu Ali và Kontoma bị bắt khi đang tìm cách bán số sừng tê giác y cất giấu. Năm 2014, người này từng liên quan vụ buôn lậu 228 khúc ngà voi nặng hơn 2,1 tấn tại Mombasa, nhưng đã trốn thoát trước khi bị Interpol phát lệnh truy nã đỏ. Tháng 12/2014, y bị bắt tại Tanzania và dẫn độ về Kenya. Tháng 7/2016, một tòa án ở Mombasa tuyên Ali 20 năm tù và phạt 20 triệu shilling Kenya (khoảng 155.000 USD). Song đến năm 2018, Tòa án Tối cao Kenya đã tuyên trắng án khi đối tượng này kháng cáo.
Tổng Giám đốc KWS, ông Erustus Kanga, khẳng định vụ bắt giữ lần này cho thấy quyết tâm của Kenya trong việc đấu tranh với tội phạm động vật hoang dã. Ông nhấn mạnh KWS sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan trong nước và quốc tế, bao gồm Interpol, để truy bắt và đưa ra xét xử các mạng lưới buôn lậu.
Kenya là một “điểm nóng” về buôn bán động vật hoang dã. Quốc gia này là nơi sinh sống của hàng nghìn loài động, thực vật độc đáo. Do đó, động vật hoang dã đã trở thành chìa khóa cho ngành du lịch Kenya, giúp thu hút lượng lớn du khách quốc tế tới tham quan. Tuy nhiên, trong khoảng 30 năm trở lại đây, Kenya đã mất hơn một nửa tài nguyên động vật hoang dã do nạn buôn bán trái phép.
Những năm gần đây, quốc gia Đông Phi đã áp dụng án tù dài hơn và tiền phạt nặng hơn đối với hành vi săn trộm hoặc buôn bán động vật hoang dã. Mặc dù vậy, chế tài vẫn chưa đủ mạnh để ngăn nạn săn trộm gia tăng và diễn biến phức tạp trên khắp vùng châu Phi cận Sahara. Các băng nhóm hiện nay không chỉ dừng ở tìm kiếm voi và tê giác, một số loài chim lạ hay thú lớn như trước đây. Thay vào đó, để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các “chợ đen” buôn bán sinh vật ngoại lai, nhiều loài động, thực vật hoang dã khác đã lọt vào tầm ngắm của tội phạm để cung cấp cho người mua.
KWS nhấn mạnh, nhiệm vụ bảo vệ các loài động vật biểu tượng của đất nước Kenya nay còn thêm phức tạp khi phát hiện nhiều hành vi buôn bán trái phép và bất thường khác. Tháng 6 vừa qua, KWS đã bắt quả tang vụ buôn lậu 400 con kiến khổng lồ - loài côn trùng đang được những người sưu tập đánh giá cao và trở nên phổ biến trong nhóm ưa chuộng nuôi sinh vật lạ. Trong vụ việc này, hai thanh niên người Bỉ bị buộc tội vận chuyển động vật hoang dã phi pháp.
Các nhà khoa học bày tỏ lo ngại việc buôn bán động vật ngoại lai đang bùng nổ có thể tác động xấu tới đa dạng sinh học. “Việc buôn bán kiến làm “thú cưng” diễn ra ở nhiều nơi, nhưng nếu được đưa ra ngoài phạm vi bản địa, chúng có thể trở thành loài xâm lấn, gây ra những hậu quả nghiêm trọng về môi trường và kinh tế”, một thông cáo của KWS cho hay.
Theo tuyên bố của KWS, những động thái này thể hiện sự thay đổi trong xu hướng buôn bán, từ các loài động vật lớn mang tính biểu tượng sang các loài ít được biết đến nhưng lại có tầm quan trọng về mặt sinh thái.
Ông Swaleh Faraj, chuyên gia an ninh Kenya cho biết: “Chúng tôi đã đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng để giải quyết vấn đề buôn lậu. Ngoài ra, tỷ lệ kết án tội phạm động vật hoang dã ở Kenya tiếp tục tăng, khiến những kẻ săn trộm khét tiếng phải vào tù”. Nhân vụ bắt giữ vừa qua, đại diện KWS chia sẻ: “Vụ bắt giữ là một thông điệp mạnh mẽ gửi đến tất cả các mạng lưới băng nhóm săn trộm, buôn lậu động vật, những kẻ trung gian và người vận chuyển rằng Kenya sẽ không đứng nhìn mạng lưới đa dạng sinh học bị tiêu diệt hay lãnh thổ của mình bị sử dụng làm đường dẫn cho những kẻ buôn lậu”.
