Công nghệ que thử nhanh mở hướng mới cho giám sát ung thư và an ninh y tế

Sự phát triển của các bộ kit xét nghiệm nhanh dựa trên công nghệ sắc ký miễn dịch đang mở ra hướng tiếp cận mới trong theo dõi tái phát ung thư và phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm. Nghiên cứu do các nhà khoa học Việt Nam thực hiện mang giá trị khoa học và góp phần nâng cao năng lực y tế cộng đồng, củng cố an ninh y tế quốc gia.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên cùng nhóm nghiên cứu tại VKIST.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên cùng nhóm nghiên cứu tại VKIST.

Trên chặng đường hình thành và phát triển của ngành khoa học và công nghệ, nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng đã từng bước đi vào đời sống, giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội. Trong dòng chảy đó, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc (VKIST) được ghi nhận là một trong những đơn vị nghiên cứu có thế mạnh về công nghệ ứng dụng, đặc biệt trong lĩnh vực y sinh.

Một dấu ấn nổi bật là nghiên cứu chế tạo que thử nhanh LFIA phục vụ phân tích định lượng các dấu ấn sinh học ung thư như CA 15-3 và CEA, đồng thời hướng tới phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trên cơ sở kết quả của đề tài khoa học cấp Bộ, nhóm nghiên cứu đã phát triển các nguyên mẫu que thử LFIA có khả năng hỗ trợ theo dõi tái phát ung thư một cách nhanh chóng, thuận tiện và chi phí thấp.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên - nhà khoa học chủ trì hướng nghiên cứu tại VKIST, động lực hình thành công trình xuất phát từ những hạn chế bộc lộ rõ trong giai đoạn dịch Covid-19, khi việc tiếp cận xét nghiệm và theo dõi điều trị gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với bệnh nhân ung thư. Từ thực tiễn đó, nhóm đặt mục tiêu làm chủ công nghệ lõi để phát triển các giải pháp xét nghiệm đơn giản, có thể triển khai ngoài bệnh viện, thậm chí tại gia đình.

Về mặt kỹ thuật, que thử LFIA do nhóm phát triển sở hữu nhiều cải tiến so với các sản phẩm thông thường. Hạt nano vàng hình cầu được liên kết cộng hóa trị với kháng thể đặc hiệu, giúp tăng độ ổn định, giảm lượng kháng thể sử dụng và cho phép kiểm soát chính xác ngưỡng phát hiện. Nhờ vậy, que thử chỉ hiển thị tín hiệu tại mức bất thường có ý nghĩa lâm sàng, hạn chế tối đa hiện tượng dương tính giả hoặc âm tính giả, đồng thời bảo đảm tính đồng nhất giữa các lô sản xuất.

Một điểm đáng chú ý khác là vùng nhận mẫu được tích hợp màng tách máu, cho phép sử dụng trực tiếp máu toàn phần từ đầu ngón tay mà không cần qua bước ly tâm. Người dùng chỉ cần vài giọt máu mao mạch và chờ trong vài phút để có kết quả với độ tin cậy cao.

So với các phương pháp xét nghiệm truyền thống đòi hỏi thiết bị đắt tiền và nhân lực chuyên môn, giải pháp này cho thấy ưu thế rõ rệt về tính tiện dụng và khả năng tiếp cận.

Không dừng lại ở giá trị y học, nghiên cứu còn mang ý nghĩa chiến lược trong tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Từ nền tảng LFIA, các nhà khoa học kỳ vọng có thể mở rộng sang nhiều bộ kit chẩn đoán nhanh khác, tiến tới hình thành năng lực sản xuất trong nước đạt chuẩn quốc tế, phục vụ nhu cầu trong nước và hướng tới thị trường toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.