Công nghệ que thử nhanh mở hướng mới cho giám sát ung thư và an ninh y tế

Sự phát triển của các bộ kit xét nghiệm nhanh dựa trên công nghệ sắc ký miễn dịch đang mở ra hướng tiếp cận mới trong theo dõi tái phát ung thư và phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm. Nghiên cứu do các nhà khoa học Việt Nam thực hiện mang giá trị khoa học và góp phần nâng cao năng lực y tế cộng đồng, củng cố an ninh y tế quốc gia.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên cùng nhóm nghiên cứu tại VKIST.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên cùng nhóm nghiên cứu tại VKIST.

Trên chặng đường hình thành và phát triển của ngành khoa học và công nghệ, nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng đã từng bước đi vào đời sống, giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội. Trong dòng chảy đó, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc (VKIST) được ghi nhận là một trong những đơn vị nghiên cứu có thế mạnh về công nghệ ứng dụng, đặc biệt trong lĩnh vực y sinh.

Một dấu ấn nổi bật là nghiên cứu chế tạo que thử nhanh LFIA phục vụ phân tích định lượng các dấu ấn sinh học ung thư như CA 15-3 và CEA, đồng thời hướng tới phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trên cơ sở kết quả của đề tài khoa học cấp Bộ, nhóm nghiên cứu đã phát triển các nguyên mẫu que thử LFIA có khả năng hỗ trợ theo dõi tái phát ung thư một cách nhanh chóng, thuận tiện và chi phí thấp.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên - nhà khoa học chủ trì hướng nghiên cứu tại VKIST, động lực hình thành công trình xuất phát từ những hạn chế bộc lộ rõ trong giai đoạn dịch Covid-19, khi việc tiếp cận xét nghiệm và theo dõi điều trị gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với bệnh nhân ung thư. Từ thực tiễn đó, nhóm đặt mục tiêu làm chủ công nghệ lõi để phát triển các giải pháp xét nghiệm đơn giản, có thể triển khai ngoài bệnh viện, thậm chí tại gia đình.

Về mặt kỹ thuật, que thử LFIA do nhóm phát triển sở hữu nhiều cải tiến so với các sản phẩm thông thường. Hạt nano vàng hình cầu được liên kết cộng hóa trị với kháng thể đặc hiệu, giúp tăng độ ổn định, giảm lượng kháng thể sử dụng và cho phép kiểm soát chính xác ngưỡng phát hiện. Nhờ vậy, que thử chỉ hiển thị tín hiệu tại mức bất thường có ý nghĩa lâm sàng, hạn chế tối đa hiện tượng dương tính giả hoặc âm tính giả, đồng thời bảo đảm tính đồng nhất giữa các lô sản xuất.

Một điểm đáng chú ý khác là vùng nhận mẫu được tích hợp màng tách máu, cho phép sử dụng trực tiếp máu toàn phần từ đầu ngón tay mà không cần qua bước ly tâm. Người dùng chỉ cần vài giọt máu mao mạch và chờ trong vài phút để có kết quả với độ tin cậy cao.

So với các phương pháp xét nghiệm truyền thống đòi hỏi thiết bị đắt tiền và nhân lực chuyên môn, giải pháp này cho thấy ưu thế rõ rệt về tính tiện dụng và khả năng tiếp cận.

Không dừng lại ở giá trị y học, nghiên cứu còn mang ý nghĩa chiến lược trong tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Từ nền tảng LFIA, các nhà khoa học kỳ vọng có thể mở rộng sang nhiều bộ kit chẩn đoán nhanh khác, tiến tới hình thành năng lực sản xuất trong nước đạt chuẩn quốc tế, phục vụ nhu cầu trong nước và hướng tới thị trường toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan, trải nghiệm các sản phẩm, giải pháp công nghệ của iTECH EXPO 2026. (Ảnh: MST)

Việt Nam thăng hạng GII: Đưa đổi mới sáng tạo thành sức cạnh tranh

Thuộc nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thăng hạng đổi mới sáng tạo nhanh nhất từ năm 2013, Việt Nam ghi nhận những chuyển biến tích cực về kết quả đầu ra. Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, bước tiến tiếp theo cần sự đầu tư mạnh mẽ hơn của doanh nghiệp, cùng nền tảng nhân lực và nghiên cứu được củng cố.

Một trong ba nhóm sinh viên xuất sắc nhất trình bày sản phẩm game do nhóm phát triển tại Lễ tổng kết môn SE116 khóa đầu tiên. (Ảnh: Code Tour)

Trí tuệ nhân tạo thay đổi cách lập trình, nhưng không thay thế tư duy thuật toán

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng có khả năng hỗ trợ viết mã, yêu cầu đối với kỹ sư công nghệ đang dịch chuyển từ “biết viết code” sang hiểu bài toán, thiết kế lời giải, kiểm chứng và làm chủ công cụ. Trong bối cảnh đó, tư duy thuật toán vẫn được xem là nền tảng để người học thích ứng với những thay đổi nhanh của công nghệ.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân và Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc Vũ Đức Lợi tại buổi làm việc. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Sẵn sàng cho giai đoạn 2 Dự án VKIST: Tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược

Giai đoạn 2 Dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam–Hàn Quốc (VKIST) dự kiến triển khai từ năm 2026 đến 2033, tập trung nghiên cứu công nghệ chiến lược, phát triển nhân lực và thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa công nghệ, tăng cường kết nối viện nghiên cứu với doanh nghiệp hai nước.

Lãnh đạo Trung tâm ITPC và Công ty Arobid trao biên bản ký kết hợp tác chiến lược chiều 1/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: BTC)

Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác ứng dụng AI trong xúc tiến thương mại và đầu tư

Chiều 1/10, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) và Công ty Cổ phần Công nghệ Arobid chính thức ký kết hợp tác chiến lược. Thỏa thuận nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) trong xúc tiến thương mại, đầu tư của thành phố, mở rộng kết nối doanh nghiệp.

Giới thiệu các giải pháp bảo vệ hệ thống, giám sát và ứng phó sự cố trên nền tảng an ninh mạng. Ảnh: Viettel IDC

Ban hành Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia

Ngày 30/9, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1875/QĐ-TTg về Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia (phiên bản 1.0), nhằm thống nhất các thành phần an ninh mạng dùng chung, tăng cường năng lực phòng thủ và hạn chế đầu tư trùng lặp.

Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Tại Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa” các đại biểu tham dự tập trung trao đổi, nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này...

Hoạt động đưa giàn tự nâng vào điểm khoan khai thác dầu khí ngoài đại dương. (Ảnh: PVN)

Số hóa để nâng cao năng lực quản trị biển

Từ viễn thám, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật đến robot biển và “bản sao số” đại dương, khoa học-công nghệ đang làm thay đổi phương thức điều tra, dự báo và quản trị biển.