Công chứng điện tử: Cần cú huých để thực thi hiệu quả

Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật cùng với các hoạt động khác trong lĩnh vực tư pháp, việc tinh gọn thủ tục và đẩy mạnh số hóa đối với hoạt động công chứng là những giải pháp then chốt. Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều khó khăn.

Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều Văn phòng công chứng còn chưa đáp ứng yêu cầu công chứng điện tử.
Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều Văn phòng công chứng còn chưa đáp ứng yêu cầu công chứng điện tử.

Chưa liên thông đồng bộ về cơ sở dữ liệu

Từ ngày 1/7/2025, Luật Công chứng 2024 (sửa đổi) và Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng chính thức có hiệu lực, cho phép công chứng điện tử trực tiếp và trực tuyến. Theo đó, việc công chứng được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, không dùng giấy tờ và cho ra kết quả là văn bản công chứng ở dạng điện tử.

Gần 2 tháng sau, tại Văn phòng công chứng Việt (219 Nguyễn Ngọc Vũ, thành phố Hà Nội), trong số nhiều người đến làm thủ tục không ai lựa chọn hình thức công chứng điện tử. Chị Lê Thu Hà, phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội cho biết: “Hôm nay tôi đến đây làm công chứng cho giao dịch mua bán nhà. Thực ra cũng chưa nghe nhiều đến công chứng điện tử lắm nên tôi lựa chọn làm công chứng truyền thống thôi. Tự mình cầm, tự quản đỡ lo hơn”.

Ông Trần Văn Chỉnh, Công chứng viên của văn phòng cho biết, không chỉ người dân chưa hiểu mà ngay các Công chứng viên còn chưa biết thực hiện như thế nào, trong khi hạ tầng máy móc của văn phòng chưa đáp ứng được.

“Chúng ta đều hiểu công chứng điện tử làm trên môi trường mạng. Tuy nhiên theo quy định mới thì dù làm công chứng điện tử nhưng việc ký văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Chúng tôi vẫn chờ hướng dẫn cụ thể về quy trình cũng như phải được cung cấp thiết bị đầu cuối mới thực hiện được”, ông Chỉnh cho biết thêm.

Không chỉ các Văn phòng công chứng mà tại các Phòng công chứng, tình trạng này cũng không khác biệt. Theo ông Trần Thái Bình, Trưởng phòng Công chứng số 3 thành phố Hà Nội, nhiều người dân vẫn chưa hiểu, chưa sẵn sàng với hình thức công chứng điện tử, nhất là công chứng các giao dịch bất động sản.

Trong khi đó, đến nay vẫn chưa có sự liên thông cho hồ sơ công chứng điện tử lên Cổng dịch vụ công quốc gia, giấy tờ công chứng điện tử xong vẫn “nằm lại” tại Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng và trong tay người dân. Do đó, cần nghiên cứu kỹ để người dân được thụ hưởng quy trình điện tử thông suốt, liên thông, hệ thống đồng bộ và an toàn pháp lý.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung, Phó trưởng Ban Pháp chế Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), hành lang pháp lý cho công chứng điện tử ở Việt Nam chưa thật sự hoàn thiện và đồng bộ dẫn đến nhiều khó khăn trong áp dụng thực tế. Các quy định liên quan công chứng điện tử, lưu trữ và sử dụng văn bản số chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử.

Trong khi đó, việc liên thông cơ sở dữ liệu công chứng mới chỉ thực hiện phạm vi từng địa phương mà chưa có được quy mô toàn quốc. Nếu hệ thống lưu trữ dữ liệu chưa được chuẩn hóa hoặc xảy ra sự cố kỹ thuật, khả năng phát sinh tranh chấp là rất lớn.

Mới đây, Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam có kiến nghị trình Thủ tướng Chính phủ về việc yêu cầu đốc thúc triển khai kết nối nhanh cơ sở dữ liệu công chứng với các cơ sở dữ liệu đang sẵn có về đất đai, hộ tịch… Khi kết nối, liên thông được cơ sở dữ liệu thì văn bản công chứng điện tử có thể sử dụng hiệu quả, thuận tiện cho các thủ tục khác liên quan đăng ký biến động giao dịch, thuế…

Cần bảo đảm an toàn thông tin

Vấn đề bảo mật và an ninh mạng vẫn là một thách thức lớn đang đặt ra đối với công chứng điện tử, đặc biệt là công chứng các giao dịch bất động sản dễ trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm công nghệ, gây lo ngại về việc lộ hoặc giả mạo dữ liệu.

Hạ tầng công nghệ thông tin của nhiều Văn phòng công chứng hiện còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu về tốc độ, bảo mật và khả năng lưu trữ lâu dài, chi phí đầu tư vẫn là gánh nặng đối với nhiều văn phòng; đồng thời nguy cơ rò rỉ thông tin không nhỏ. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống công chứng với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, doanh nghiệp vẫn chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc xác minh, đối chiếu thông tin. Trong khi đó, nguồn nhân lực của các tổ chức hành nghề công chứng còn thiếu và yếu về kỹ năng công nghệ để đối phó nguy cơ tội phạm mạng cao.

Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên hoạt động chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, vấn đề bảo mật, an toàn dữ liệu không phải chỉ là quy định của luật mà còn phụ thuộc vào công nghệ, phần mềm và rất nhiều yếu tố khác, trong đó thách thức lớn nhất là công nghệ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung cho rằng, cần xây dựng hành lang pháp lý thống nhất giữa các luật liên quan, quy định cụ thể giá trị pháp lý của hợp đồng và chữ ký số, đồng thời phát triển cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia kết nối với hệ thống công chứng, ngân hàng và thuế; Luật Công chứng cần được sửa đổi để ghi nhận công chứng điện tử, chứng thực từ xa gắn với các giải pháp xác thực danh tính hiện đại như eKYC và sinh trắc học; cần cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân chặt chẽ, chế tài nghiêm khắc với hành vi xâm phạm để việc số hóa hoạt động công chứng có thể vận hành hiệu quả, an toàn và thay thế từng phần công chứng truyền thống.

Có thể bạn quan tâm

Ông Đỗ Tâm Thư và bà Lê Thị Cúc (phường Thảo Điền, Thành phố Hồ Chí Minh) vui mừng khi nhận lương hưu tăng theo mức mới qua tài khoản ngân hàng ngay trong ngày 1/7/2026.

Người dân có thể nhận lương hưu, trợ cấp qua tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID từ ngày 28/9

Từ ngày 28/9/2026, người dân có thể nhận lương hưu, trợ cấp qua tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID. Đây là điểm mới đáng chú ý được quy định tại Nghị định số 320/2026/NĐ-CP ngày 13/8/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP quy định về định danh và xác thực điện tử.

Tại kỳ họp này Hội đồng nhân dân đã biểu quyết thông qua nghị quyết giảm Ban, Sở. (Ảnh: Quang Tiến)

Huế giảm một Ban Hội đồng nhân dân, hợp nhất hai sở

Chiều 20/8, Hội đồng nhân dân thành phố Huế khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức kỳ họp chuyên đề lần thứ ba, quyết định sắp xếp 4 Ban Hội đồng nhân dân thành phố thành 3 Ban, gồm Ban Pháp chế, Ban Kinh tế-Ngân sách và Ban Văn hóa-Xã hội, đồng thời kết thúc hoạt động của Ban Đô thị.

Những cựu thanh niên xung phong, thân nhân liệt sĩ dâng hương nhân 60 năm ngày "giỗ trận" ga Núi Gôi. (Ảnh: NHẬT MINH)

60 năm trước, ga Gôi…

Theo một số tư liệu lịch sử, ga Gôi (còn gọi là ga Núi Gôi) nằm trên tuyến đường sắt Hà Nội-Vinh, thuộc tuyến đường sắt bắc-nam, có lịch sử ra đời đến nay đã hơn 120 năm.

Đoàn công tác Quân khu 3 đi kiểm tra thực tế lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang phường Trần Lãm. (Ảnh: MAI TÚ)

Hưng Yên quyết tâm đến ngày 15/9 hoàn thành “Chiến dịch 500 ngày đêm”

Ngày 20/8, Trung tướng Nguyễn Đức Hưng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chính ủy Quân khu 3 cùng đoàn công tác về kiểm tra việc thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” và công tác phối hợp triển khai hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đối tượng là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tại Hưng Yên.

[Video] VETC, ePass dừng chính sách thu 6.600 đồng/tháng

[Video] VETC, ePass dừng chính sách thu 6.600 đồng/tháng

Sáng 20/8, VETC, Viettel Money đều thông báo tạm dừng triển khai chính sách thu phí dịch vụ quản lý tài khoản ví VETC và EPASS nhằm mục đích "rà soát, lắng nghe thêm ý kiến khách hàng và xây dựng giải pháp phù hợp hơn".

Cấp sổ đỏ lần đầu tiên để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Lâm Đồng yêu cầu đẩy nhanh cấp sổ đỏ lần đầu cho người dân

Với người dân, sổ đỏ là khẳng định pháp lý về quyền sở hữu đối với mảnh đất, tài sản mà người dân đã tích góp qua nhiều năm tháng. Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thấu hiểu tâm tư đó của người dân và quyết liệt yêu cầu các cấp, các ngành tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến trình cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân.

Nghi thức hạ huyệt các Anh hùng Liệt sĩ trở về trong vòng tay của Tổ quốc, nhân dân và thân nhân.

Khánh Hòa tổ chức lễ truy điệu, an táng 8 hài cốt liệt sĩ

Ngày 20/8, tại xã Xuân Hải, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) tỉnh Khánh Hòa long trọng tổ chức Lễ truy điệu, an táng 8 hài cốt liệt sĩ được cất bốc, quy tập tại các xã, phường Đông Hải, Phan Rang và Phước Hữu về an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ninh Thuận.

Chi hội Phụ nữ Công an phường Láng Tròn, tỉnh Cà Mau, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của bạo lực gia đình, bạo hành trẻ em. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Tạo môi trường sống an lành cho trẻ em

Những ngày gần đây lại xảy ra một số vụ việc bạo hành trẻ với nhiều mức độ khác nhau, gây tổn hại cả về thể xác lẫn tinh thần của trẻ. Điều đáng nói là những vụ việc này chỉ được phát hiện, khi thông tin bị lan truyền trên mạng xã hội.

Tin nổi bật ngày 19/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ra mắt bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ"

Tin nổi bật ngày 19/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ra mắt bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về công tác bảo tồn, bảo tàng; Ra mắt bộ sách "Người đứng đầu lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ", Tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng lên 3.012.000 đồng;… là một số tin tức nổi bật ngày 19/8.