Công chứng điện tử: Cần cú huých để thực thi hiệu quả

Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật cùng với các hoạt động khác trong lĩnh vực tư pháp, việc tinh gọn thủ tục và đẩy mạnh số hóa đối với hoạt động công chứng là những giải pháp then chốt. Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều khó khăn.

Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều Văn phòng công chứng còn chưa đáp ứng yêu cầu công chứng điện tử.
Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều Văn phòng công chứng còn chưa đáp ứng yêu cầu công chứng điện tử.

Chưa liên thông đồng bộ về cơ sở dữ liệu

Từ ngày 1/7/2025, Luật Công chứng 2024 (sửa đổi) và Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng chính thức có hiệu lực, cho phép công chứng điện tử trực tiếp và trực tuyến. Theo đó, việc công chứng được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, không dùng giấy tờ và cho ra kết quả là văn bản công chứng ở dạng điện tử.

Gần 2 tháng sau, tại Văn phòng công chứng Việt (219 Nguyễn Ngọc Vũ, thành phố Hà Nội), trong số nhiều người đến làm thủ tục không ai lựa chọn hình thức công chứng điện tử. Chị Lê Thu Hà, phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội cho biết: “Hôm nay tôi đến đây làm công chứng cho giao dịch mua bán nhà. Thực ra cũng chưa nghe nhiều đến công chứng điện tử lắm nên tôi lựa chọn làm công chứng truyền thống thôi. Tự mình cầm, tự quản đỡ lo hơn”.

Ông Trần Văn Chỉnh, Công chứng viên của văn phòng cho biết, không chỉ người dân chưa hiểu mà ngay các Công chứng viên còn chưa biết thực hiện như thế nào, trong khi hạ tầng máy móc của văn phòng chưa đáp ứng được.

“Chúng ta đều hiểu công chứng điện tử làm trên môi trường mạng. Tuy nhiên theo quy định mới thì dù làm công chứng điện tử nhưng việc ký văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Chúng tôi vẫn chờ hướng dẫn cụ thể về quy trình cũng như phải được cung cấp thiết bị đầu cuối mới thực hiện được”, ông Chỉnh cho biết thêm.

Không chỉ các Văn phòng công chứng mà tại các Phòng công chứng, tình trạng này cũng không khác biệt. Theo ông Trần Thái Bình, Trưởng phòng Công chứng số 3 thành phố Hà Nội, nhiều người dân vẫn chưa hiểu, chưa sẵn sàng với hình thức công chứng điện tử, nhất là công chứng các giao dịch bất động sản.

Trong khi đó, đến nay vẫn chưa có sự liên thông cho hồ sơ công chứng điện tử lên Cổng dịch vụ công quốc gia, giấy tờ công chứng điện tử xong vẫn “nằm lại” tại Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng và trong tay người dân. Do đó, cần nghiên cứu kỹ để người dân được thụ hưởng quy trình điện tử thông suốt, liên thông, hệ thống đồng bộ và an toàn pháp lý.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung, Phó trưởng Ban Pháp chế Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), hành lang pháp lý cho công chứng điện tử ở Việt Nam chưa thật sự hoàn thiện và đồng bộ dẫn đến nhiều khó khăn trong áp dụng thực tế. Các quy định liên quan công chứng điện tử, lưu trữ và sử dụng văn bản số chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử.

Trong khi đó, việc liên thông cơ sở dữ liệu công chứng mới chỉ thực hiện phạm vi từng địa phương mà chưa có được quy mô toàn quốc. Nếu hệ thống lưu trữ dữ liệu chưa được chuẩn hóa hoặc xảy ra sự cố kỹ thuật, khả năng phát sinh tranh chấp là rất lớn.

Mới đây, Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam có kiến nghị trình Thủ tướng Chính phủ về việc yêu cầu đốc thúc triển khai kết nối nhanh cơ sở dữ liệu công chứng với các cơ sở dữ liệu đang sẵn có về đất đai, hộ tịch… Khi kết nối, liên thông được cơ sở dữ liệu thì văn bản công chứng điện tử có thể sử dụng hiệu quả, thuận tiện cho các thủ tục khác liên quan đăng ký biến động giao dịch, thuế…

Cần bảo đảm an toàn thông tin

Vấn đề bảo mật và an ninh mạng vẫn là một thách thức lớn đang đặt ra đối với công chứng điện tử, đặc biệt là công chứng các giao dịch bất động sản dễ trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm công nghệ, gây lo ngại về việc lộ hoặc giả mạo dữ liệu.

Hạ tầng công nghệ thông tin của nhiều Văn phòng công chứng hiện còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu về tốc độ, bảo mật và khả năng lưu trữ lâu dài, chi phí đầu tư vẫn là gánh nặng đối với nhiều văn phòng; đồng thời nguy cơ rò rỉ thông tin không nhỏ. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống công chứng với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, doanh nghiệp vẫn chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc xác minh, đối chiếu thông tin. Trong khi đó, nguồn nhân lực của các tổ chức hành nghề công chứng còn thiếu và yếu về kỹ năng công nghệ để đối phó nguy cơ tội phạm mạng cao.

Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên hoạt động chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, vấn đề bảo mật, an toàn dữ liệu không phải chỉ là quy định của luật mà còn phụ thuộc vào công nghệ, phần mềm và rất nhiều yếu tố khác, trong đó thách thức lớn nhất là công nghệ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Doãn Hồng Nhung cho rằng, cần xây dựng hành lang pháp lý thống nhất giữa các luật liên quan, quy định cụ thể giá trị pháp lý của hợp đồng và chữ ký số, đồng thời phát triển cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia kết nối với hệ thống công chứng, ngân hàng và thuế; Luật Công chứng cần được sửa đổi để ghi nhận công chứng điện tử, chứng thực từ xa gắn với các giải pháp xác thực danh tính hiện đại như eKYC và sinh trắc học; cần cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân chặt chẽ, chế tài nghiêm khắc với hành vi xâm phạm để việc số hóa hoạt động công chứng có thể vận hành hiệu quả, an toàn và thay thế từng phần công chứng truyền thống.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 1/4: Công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác tổ chức và cán bộ đối với 5 cơ quan; Khai mạc Phiên họp thứ 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Tin nổi bật ngày 1/4: Công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác tổ chức và cán bộ đối với 5 cơ quan; Khai mạc Phiên họp thứ 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác tổ chức và cán bộ đối với 5 cơ quan; Khai mạc phiên họp thứ 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; Đề xuất miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2029-2030… là một số tin tức nổi bật trong ngày 1/4/2026.

Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Đột phá từ tư duy đến hành động

Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Đột phá từ tư duy đến hành động

Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không chỉ kéo dài thời hạn quy hoạch mà còn đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy phát triển. Từ cách tiếp cận ngắn hạn sang chiến lược dài hạn, quy hoạch lần này mở ra hướng đi mới cho một Thủ đô hiện đại nhưng vẫn gìn giữ bản sắc.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Đoàn công tác dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Quảng Trị

Ngày 1/4, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cùng đoàn công tác đã đến dâng hương, dâng hoa, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại các Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9, Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Rvê Nguyễn Văn Hoa trao kinh phí hỗ trợ cho 6 gia đình.

Khởi công xây dựng 6 căn nhà “Đại đoàn kết” cho các gia đình khó khăn ở xã biên giới tỉnh Đắk Lắk

Chiều 31/3, tại xã biên giới Ia Rvê, tỉnh Đắk Lắk, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đã tổ chức lễ khởi công xây dựng 6 căn nhà “Đại đoàn kết” cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại thôn 13. Đây là hoạt động thiết thực trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn vùng biên.

[Video] Phường Hoàn Kiếm đẩy mạnh xử lý vi phạm lấn chiếm vỉa hè qua hình thức phạt nguội

[Video] Phường Hoàn Kiếm đẩy mạnh xử lý vi phạm lấn chiếm vỉa hè qua hình thức phạt nguội

Thông qua việc ghi hình, chụp ảnh thực tế kết hợp cùng hệ thống camera giám sát, Công an phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội đang tiếp tục đẩy mạnh việc phát hiện, xử lý các hành vi lấn chiếm vỉa hè. Hình thức “phạt nguội” đã góp phần nâng cao tính minh bạch trong xử lý và hạn chế tình trạng vi phạm tái diễn.

Hà Nội từng bước đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện theo hướng hiện đại, thân thiện môi trường.

Từ ngày 1/4, Hà Nội vận hành 10 tuyến buýt điện

Từ ngày 1/4/2026, Hà Nội đưa vào vận hành 10 tuyến xe buýt điện với tổng số 288 phương tiện. Đây là bước tiến quan trọng trong lộ trình phát triển hệ thống vận tải công cộng xanh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu ô nhiễm không khí đô thị. 

Những chiếc tàu buôn ngược dòng sông Đà phải đủ điều kiện đăng kiểm, bảo đảm an toàn trên hành trình suốt 10 phiên chợ, qua 7 ngày đêm. (Ảnh: BẢO LONG)

[Ảnh] Nhọc nhằn mưu sinh giữa dòng Đà giang

Giữa mênh mông sóng nước, Đà giang không chỉ mang vẻ đẹp hùng vĩ mà thơ mộng, núi sông hòa quyện vào nhau hấp dẫn khách lữ hành, mà còn ẩn chứa những cơn thịnh nộ dữ dằn của tự nhiên. Bão lũ bất chợt, mặt nước hiền hòa bỗng chốc trở nên hung dữ, từng đợt sóng có thể nhấn chìm những hy vọng và tài sản tích góp cả đời người.

Áp lực giao thông tăng cao tại các khu vực chung quanh cầu Long Biên và các cây cầu lân cận. (Ảnh: LÊ ĐỨC)

Người dân Thủ đô “xoay xở” khi cầu Long Biên cấm xe

Khi cầu Long Biên cấm xe để phục vụ sửa chữa, áp lực giao thông dồn sang các tuyến lân cận, đặc biệt là cầu Chương Dương, khiến giờ cao điểm sáng ùn tắc kéo dài. Trong bối cảnh đó, người dân Thủ đô buộc phải xoay xở, điều chỉnh thói quen di chuyển để thích nghi.

Tin nổi bật ngày 31/3: Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử; Hà Nội rà soát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại trường học

Tin nổi bật ngày 31/3: Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử; Hà Nội rà soát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại trường học

Tổng Bí thư: Cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp; Hà Nội rà soát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại trường học; Tập trung nguồn lực, tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm ở Đắk Lắk… là một số tin nổi bật ngày 31/3.

Hội nghị quán triệt triển khai Chỉ thị số 58-CT/TW về nhiệm vụ trọng tâm công tác Tuyên giáo Công đoàn.

Nâng cao ý thức pháp luật, khả năng tự bảo vệ quyền lợi của người lao động

Điểm mới cốt lõi của Chỉ thị số 58-CT/TW là đặt công tác chăm lo đời sống song hành với giáo dục chính trị, tư tưởng và pháp luật cho người lao động. Đây được xem là bước tiến trong tư duy, hướng tới xây dựng đội ngũ công nhân không chỉ vững về đời sống mà còn có bản lĩnh chính trị, tác phong công nghiệp và ý thức pháp luật.

Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Tiến Châu và Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hải Phòng Trần Thu Hương tặng hoa các nhà hảo tâm đã đồng hành cùng chương trình "Cha - Mẹ đỡ đầu".

Mang tình yêu thương, điểm tựa tinh thần đến với trẻ em mồ côi

Ngày 31/3, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hải Phòng tổ chức chương trình “Gặp gỡ tháng Ba”, phát động chương trình “Cha-Mẹ đỡ đầu” giai đoạn 2026-2031. Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng và Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Trần Lan Phương đã tới dự.

Các lực lượng giúp gia đình anh Dũng dựng lại nhà ở tạm.

Lực lượng vũ trang xã biên giới Ia Rvê, tỉnh Đắk Lắk giúp đỡ gia đình bị hỏa hoạn dựng lại nơi ở

Với tinh thần "lá lành đùm lá rách" Đồn Biên phòng Ia Rvê, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 737, Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã, các đơn vị lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn xã đã trực tiếp xuống hiện trường, huy động cán bộ, chiến sĩ cùng nhân dân trong thôn bắt tay ngay vào dựng lại nơi ở cho gia đình.

Toàn cảnh Phiên thảo luận về hoàn thiện và thực thi pháp luật của Bộ Tư pháp.

Bộ Tư pháp tăng cường chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Sáng 31/3, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp phối hợp Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức Phiên thảo luận về hoàn thiện và thực thi pháp luật với chủ đề “Bộ Tư pháp tăng cường thực hiện chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia".