Công bố Sách Trắng về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam

Sáng 23/1, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức Hội thảo công bố Sách Trắng về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam, với chủ đề “Thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp thông qua tháo gỡ các rào cản”.

Thứ Ba, ngày 23/01/2024 - 14:57

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Sách Trắng về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam.

Tham dự hội thảo có ông Trần Duy Đông, Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư; ông Winfried Wicklein, Tổng Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á, Ngân hàng Phát triển châu Á; ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á tại Việt Nam…

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Trần Duy Đông cho biết, tại Việt Nam, 98% tổng số doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, trong đó 20% các doanh nghiệp nhỏ và vừa là do phụ nữ làm chủ. Lực lượng này có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, cải thiện thu nhập cho người lao động, góp phần tích cực giảm đói nghèo và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ở góc độ phát triển xã hội, các doanh nghiệp nhỏ và vừa là do phụ nữ làm chủ góp phần tăng vị thế của phụ nữ, tăng đầu tư cho y tế, giáo dục của trẻ em, nhất là các trẻ em gái, làm tăng lợi ích xã hội, hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông phát biểu khai mạc.

Theo Thứ trưởng, trong giai đoạn 2012-2022, số lượng doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ liên tục tăng với tốc độ ít nhất 2%/năm, cao hơn so với tốc độ tăng trung bình của khu vực doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp do nữ làm chủ đa số có quy mô siêu nhỏ và nhỏ; số doanh nghiệp quy mô lớn, có năng lực dẫn dắt các chuỗi cung ứng còn ít.

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiếp cận các nguồn lực; sức cạnh tranh, hiệu quả hoạt động, năng lực kinh doanh, kỹ năng quản trị còn hạn chế. Bên cạnh đó, doanh nhân nữ vẫn phải đối diện với các thách thức, rào cản xuất phát từ một số định kiến xã hội và hủ tục truyền thống.

Thứ trưởng Trần Duy Đông nhấn mạnh, với vai trò là cơ quan tham mưu cho Chính phủ về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, thời gian qua Bộ Kế hoạch và Đầu tư luôn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để lắng nghe, tổng hợp và nghiên cứu đề xuất trình Chính phủ kịp thời ban hành nhiều chính sách, giải pháp tháo gỡ khó khăn, rào cản, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ.

“Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá cao nghiên cứu Sách Trắng về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ tại Việt Nam với sự hỗ trợ kỹ thuật của ADB”, Thứ trưởng Trần Duy Đông nói, đồng thời mong muốn các phát hiện và khuyến nghị của Sách Trắng sẽ là những thông tin hữu ích cho cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan nghiên cứu, tham khảo nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các doanh nhân nữ phát triển tương xứng với tiềm năng và vai trò của khu vực này; qua đó góp phần quan trọng đạt được các mục tiêu về bình đẳng giới và phát triển bền vững của quốc gia.

Tiếp tục tạo môi trường thuận lợi cho phụ nữ kinh doanh tại Việt Nam

Sách Trắng về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ do ADB dự thảo, với sự hợp tác chặt chẽ từ Cục Phát triển Doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Đây là ấn phẩm nghiên cứu dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia đầu tiên về khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ được lồng ghép thu thập từ Tổng Điều tra kinh tế Việt Nam.

Cuốn sách phân tích tình hình hoạt động của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam và các rào cản mà họ đang gặp phải. Đồng thời, rà soát khung pháp lý hiện tại, bao gồm các chính sách hỗ trợ, khoảng trống pháp lý, và một số tồn tại trong thực thi đã ảnh hưởng tới hoạt động và tăng trưởng của các doanh nghiệp thuộc khu vực này.

Các đại biểu dự hội thảo công bố Sách Trắng.

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 đưa ra định nghĩa về doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ là nhóm doanh nghiệp đặc thù, và các doanh nghiệp này được ưu tiên tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Chính phủ. Tuy nhiên, trên thực tế, các doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ còn gặp nhiều rào cản xã hội, thách thức, và hạn chế, trong đó có khó khăn về tiếp cận vốn. Khung pháp lý cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo hướng quy định rõ ràng hơn cho đối tượng doanh nghiệp này.

Dựa trên kiến thức và thông lệ quốc tế, Sách Trắng đưa ra các khuyến nghị giúp giải phóng tiềm năng chưa được khai phá của doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ ở Việt Nam.

Những khuyến nghị này bao gồm: (i) xây dựng cơ sở dữ liệu phân tách theo giới, (ii) đưa khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ vào một số văn bản quy phạm pháp luật cụ thể, bao gồm Luật Bình đẳng Giới, (iii) các biện pháp khả thi với lăng kính giới để thi hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, và (iv) tập trung nhiều hơn vào các hoạt động phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức, bao gồm thúc đẩy tinh thần doanh nhân và thúc đẩy hình mẫu của các nữ doanh nhân thành công.

Các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đóng vai trò hết sức to lớn trong nỗ lực của quốc gia nhằm thực hiện mục tiêu về phát triển bao trùm và bền vững. Do vậy, cuốn Sách Trắng được kỳ vọng không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về những cơ hội và thách thức của doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ mà còn đặt nền tảng cho các sáng kiến nghiên cứu và hoạch định chính sách trong tương lai, nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển của nhóm doanh nghiệp này.

Thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã được đưa vào Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững của Liên hợp quốc cũng như chương trình hoạt động của nhiều tổ chức quốc tế trong đó có Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB).

Tại Việt Nam, đây là một định hướng chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Vừa qua, Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10/10/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới đã đề ra giải pháp có chính sách ưu tiên hỗ trợ phát triển doanh nhân nữ.

Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 cũng đề ra mục tiêu phấn đấu tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp, hợp tác xã đạt ít nhất 27% vào năm 2025 và 30% vào năm 2030.

Tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và Nghị định số 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn Luật đã bổ sung chi tiết một số chính sách ưu tiên hỗ trợ cho đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ với các định mức hỗ trợ cao hơn doanh nghiệp nói chung.

VĂN TOẢN