Công bằng với người khuyết tật

Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) chào đón hàng trăm người khuyết tật, đại diện các tổ chức phi chính phủ, đại sứ từ khắp nơi trên thế giới đến dự Hội nghị lần thứ 17 các quốc gia tham gia Công ước về Quyền của người khuyết tật (COSP17), diễn ra từ ngày 11 đến 13/6. Hàng loạt nội dung thảo luận mang tính thời sự, xoay quanh cả thách thức và cơ hội cho người khuyết tật tiếp tục khẳng định nỗ lực của cộng đồng quốc tế bảo đảm công bằng cho các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
Ảnh: UNICEF
Ảnh: UNICEF

Có hiệu lực vào năm 2008, Công ước về Quyền của người khuyết tật đánh dấu cột mốc quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy, bảo vệ và bảo đảm tất cả mọi người được hưởng đầy đủ và bình đẳng các quyền con người. Kể từ đó, Hội nghị các quốc gia tham gia Công ước về Quyền của người khuyết tật (COSP) được tổ chức hằng năm, giám sát thực thi hiệp ước mang tính bước ngoặt đã được 191 quốc gia thành viên Liên hợp quốc ký kết. Là cuộc họp toàn cầu lớn nhất tập trung vào quyền của người khuyết tật, COSP bảo đảm các quốc gia “giữ lời hứa” về quyền bình đẳng cho tất cả mọi người.

Khi mà thế giới đang dành nhiều quan tâm cho những điểm nóng xung đột và trí tuệ nhân tạo (AI), COSP17 cũng được thiết kế để không nằm ngoài guồng quay, với chương trình nghị sự tập trung vào các vấn đề về khủng hoảng nhân đạo, thảm họa khí hậu, cũng như những cơ hội và thách thức trong lĩnh vực việc làm, công nghệ mới. Báo cáo về những câu chuyện thành công, cùng những thách thức, các bên đề xuất giải pháp xóa bỏ những rào cản còn lại để người khuyết tật được hưởng đầy đủ mọi quyền con người.

Điều gì xảy ra khi bạn không thể nghe thấy tiếng bom trong vùng chiến sự, hoặc không thể di chuyển xe lăn để sơ tán khỏi lũ lụt? Câu hỏi đó bắt đầu cho những thảo luận về các trường hợp khẩn cấp nhân đạo. Dù không muốn, nhiều đại biểu phải thừa nhận, trong các tình huống đầy rủi ro, chẳng hạn xung đột vũ trang, thiên tai và thảm họa do khí hậu, những người khuyết tật thường bị “bỏ lại bên lề” khi lập kế hoạch cho các nỗ lực chuẩn bị, ứng phó và phục hồi.

Thật vậy, trong tuyên bố chung về khủng hoảng hiện tại ở Dải Gaza, các chuyên gia Liên hợp quốc cảnh báo, những người khuyết tật có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, suy dinh dưỡng và tử vong cao hơn, và mối nguy này ngày càng hiện hữu khi cơ sở hạ tầng dân sự ở Gaza sụp đổ. Trong bối cảnh đó, COSP17 tập trung vào nỗ lực mới để triển khai hiệu quả hơn giải pháp hỗ trợ nhóm người dễ bị tổn thương do thảm họa xung đột, khí hậu.

Với người khuyết tật, công việc thật sự quan trọng, giúp họ hòa nhập xã hội. Thực tế, nhận được hỗ trợ, những người mang khiếm khuyết vẫn gặp trở ngại khi tham gia thị trường việc làm. Luật mới được ban hành, cùng mạng lưới hỗ trợ người khuyết tật được thành lập ở nhiều quốc gia, song tại chính những nước đó, nhiều vấn đề vẫn tồn tại. Báo cáo toàn cầu hiện nay vẫn cho thấy tiến triển không đồng đều về việc làm cho người khuyết tật. Đó là lý do COSP17 đề xuất một loạt giải pháp dựa trên những nỗ lực đã được kiểm chứng, nhằm giúp người khuyết tật có thể đóng góp nhiều hơn cho gia đình, xã hội.

Những sự kiện như COSP giúp thế giới hiểu hơn về cuộc sống của người khuyết tật. Năm nay, hội nghị đi sâu vào cơ hội và thách thức từ chuyển đổi số, trong bối cảnh tiềm năng công nghệ mới đối với nhóm người dễ bị tổn thương đã được biết đến rộng rãi. Nhấn mạnh chuyển đổi số có thể giúp hiện thực hóa những thay đổi mà Công ước về Quyền của người khuyết tật mang lại, COSP17 tập trung vào các nỗ lực thúc đẩy đổi mới công nghệ, hướng tới tăng cường hòa nhập xã hội và trao quyền cho những người khuyết tật từ lớp học đến nơi làm việc.

Khoảng 1,3 tỷ người trên thế giới đang sống với ít nhất một dạng khuyết tật nhất định. Họ nằm trong số những nhóm người dễ bị tổn thương nhất, phải chịu đựng nghèo đói, thiệt thòi và phân biệt đối xử. Tuy nhiên, bằng lòng dũng cảm và quyết tâm, không ít câu chuyện tích cực về hành động và thái độ sống lạc quan, yêu đời tiếp tục truyền cảm hứng, nhắc nhở thế giới về những gì có thể đạt được khi người khuyết tật được hỗ trợ để phát huy tối đa tiềm năng. Khi chúng ta đoàn kết và tôn trọng sự đa dạng của những khiếm khuyết, những điều tuyệt vời sẽ tiếp tục diễn ra.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.