Cơ hội và thách thức với Big Tech

Sau giai đoạn phát triển bùng nổ trong thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành, các “ông lớn công nghệ” (Big Tech) đang nỗ lực vượt qua những khó khăn phát sinh từ tình hình ảm đạm của kinh tế toàn cầu. Những bước tiến vượt trội của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đặt nhóm Big Tech trước áp lực nặng nề phải nâng cao khả năng cạnh tranh.
Logo của Google bên ngoài cửa hàng Google Store Chelsea ở Manhattan, New York, Mỹ. (Ảnh: Reuters)
Logo của Google bên ngoài cửa hàng Google Store Chelsea ở Manhattan, New York, Mỹ. (Ảnh: Reuters)

Làn sóng sa thải nhân viên quy mô lớn của hàng loạt công ty công nghệ cho thấy các doanh nghiệp này “thắt lưng buộc bụng” nhằm vượt qua giai đoạn khó khăn, khi triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự đoán khá mong manh và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Báo cáo mới đây cho thấy, vào tháng 1/2023, tình trạng sa thải nhân công ở Mỹ đạt mức cao nhất trong hơn hai năm qua khi hàng loạt công ty công nghệ cắt giảm việc làm trên quy mô lớn. Hơn 102.940 việc làm bị cắt giảm tại Mỹ trong tháng 1/2023, cao gấp năm lần so với mức cùng kỳ năm ngoái.

Nhìn vào mức doanh thu ảm đạm của các Big Tech, dễ hiểu lý do vì sao các doanh nghiệp này phải cắt giảm hàng nghìn vị trí việc làm. Nhu cầu tiêu dùng đối với ngành công nghệ giảm mạnh sau thời kỳ đại dịch, lạm phát cao dai dẳng và lãi suất tăng khiến các công ty công nghệ lao đao, cần tiết kiệm chi phí vận hành.

Cụ thể, doanh thu của Microsoft trong quý IV năm 2022 đạt 52,7 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng 2% so với cùng kỳ năm trước đó và đánh dấu mức tăng trưởng doanh thu thấp nhất kể từ quý II năm 2016. Nguyên nhân là các công ty, gia đình và chính phủ từng mạnh tay mua sắm máy tính trong thời kỳ dịch Covid-19, nay giảm mạnh về nhu cầu.

Hoạt động kinh doanh sa sút không phải là rắc rối duy nhất mà các công ty công nghệ đang vướng mắc. Ngày càng nhiều quốc gia vào cuộc siết chặt quản lý với các nền tảng công nghệ. Google, Meta, Twitter, Apple đang đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn của Liên minh châu Âu (EU) về nội dung trực tuyến.

Theo Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA), những công ty có hơn 45 triệu người dùng được coi là các nền tảng trực tuyến rất lớn và có nhiều nghĩa vụ hơn như quản lý rủi ro, kiểm toán độc lập. Các doanh nghiệp này cũng phải chia sẻ dữ liệu với nhà chức trách và giới nghiên cứu, cũng như áp dụng bộ quy tắc đạo đức.

Hoạt động kinh doanh sa sút không phải là rắc rối duy nhất mà các công ty công nghệ đang vướng mắc. Ngày càng nhiều quốc gia vào cuộc siết chặt quản lý với các nền tảng công nghệ. Google, Meta, Twitter, Apple đang đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn của Liên minh châu Âu (EU) về nội dung trực tuyến.

Thời gian qua, ứng dụng trò chuyện tự động ChatGPT của công ty OpenAI (có trụ sở tại Mỹ) đã tạo ra sự bùng nổ trên truyền thông đại chúng, khẳng định xu thế phát triển của AI. ChatGPT được nhận định khiến người sử dụng có cảm giác như đang nói chuyện với một người thật, có kiến thức sâu rộng về nhiều chủ đề khác nhau.

Các “gã khổng lồ công nghệ” như Google, Meta... từng tính đến việc đầu tư vào AI, song việc ChatGPT “phủ sóng” mạnh mẽ mới thật sự khiến các Big Tech đứng ngồi không yên.

Hồi cuối tháng 1/2023, Microsoft xác nhận đã đầu tư hàng tỷ USD vào OpenAI, động thái được nhận định có thể giúp Microsoft giành thị phần từ tay đối thủ Google trong lĩnh vực công cụ tìm kiếm. Google cũng thông báo sắp ra mắt công cụ trò chuyện Bard, có trang bị AI, nhằm cạnh tranh với ChatGPT.

Mặc dù AI mở ra những cơ hội phát triển mới cho các công ty công nghệ song để kiểm soát, bảo đảm cung cấp cho người dùng các sản phẩm công nghệ AI vừa hữu ích vừa an toàn và đáng tin cậy lại là việc không đơn giản. Cao ủy Liên hợp quốc về quyền con người Volker Turk (V.Tớc) cảnh báo, những bước phát triển của AI đang đặt ra rủi ro lớn đối với quyền con người, do đó cần có cơ chế bảo vệ trước các trường hợp vi phạm.

Trong tuần qua, có hơn 60 quốc gia kêu gọi phải có các quy định về AI để bảo đảm công nghệ này không phương hại đến tình hình an ninh, ổn định quốc tế. Đã có nhiều ý kiến chỉ trích liên quan đến sản phẩm AI, như vi phạm quyền riêng tư, tạo thông tin sai lệch, gian lận về học vấn, tạo các thuật toán mang tính thiên vị...

Cuộc cạnh tranh về AI đang ngày một nóng dần. Không thể phủ nhận, đây là một “mảnh đất màu mỡ” để các công ty công nghệ, nhất là các Big Tech, thúc đẩy hướng phát triển mới. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng, việc đưa ra chiến lược kinh doanh mới cần thận trọng và có trách nhiệm, để cung cấp đến người dùng những sản phẩm công nghệ an toàn và chất lượng cao.

Có thể bạn quan tâm

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.