Cơ hội và thách thức với Big Tech

Sau giai đoạn phát triển bùng nổ trong thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành, các “ông lớn công nghệ” (Big Tech) đang nỗ lực vượt qua những khó khăn phát sinh từ tình hình ảm đạm của kinh tế toàn cầu. Những bước tiến vượt trội của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đặt nhóm Big Tech trước áp lực nặng nề phải nâng cao khả năng cạnh tranh.
Logo của Google bên ngoài cửa hàng Google Store Chelsea ở Manhattan, New York, Mỹ. (Ảnh: Reuters)
Logo của Google bên ngoài cửa hàng Google Store Chelsea ở Manhattan, New York, Mỹ. (Ảnh: Reuters)

Làn sóng sa thải nhân viên quy mô lớn của hàng loạt công ty công nghệ cho thấy các doanh nghiệp này “thắt lưng buộc bụng” nhằm vượt qua giai đoạn khó khăn, khi triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự đoán khá mong manh và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Báo cáo mới đây cho thấy, vào tháng 1/2023, tình trạng sa thải nhân công ở Mỹ đạt mức cao nhất trong hơn hai năm qua khi hàng loạt công ty công nghệ cắt giảm việc làm trên quy mô lớn. Hơn 102.940 việc làm bị cắt giảm tại Mỹ trong tháng 1/2023, cao gấp năm lần so với mức cùng kỳ năm ngoái.

Nhìn vào mức doanh thu ảm đạm của các Big Tech, dễ hiểu lý do vì sao các doanh nghiệp này phải cắt giảm hàng nghìn vị trí việc làm. Nhu cầu tiêu dùng đối với ngành công nghệ giảm mạnh sau thời kỳ đại dịch, lạm phát cao dai dẳng và lãi suất tăng khiến các công ty công nghệ lao đao, cần tiết kiệm chi phí vận hành.

Cụ thể, doanh thu của Microsoft trong quý IV năm 2022 đạt 52,7 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng 2% so với cùng kỳ năm trước đó và đánh dấu mức tăng trưởng doanh thu thấp nhất kể từ quý II năm 2016. Nguyên nhân là các công ty, gia đình và chính phủ từng mạnh tay mua sắm máy tính trong thời kỳ dịch Covid-19, nay giảm mạnh về nhu cầu.

Hoạt động kinh doanh sa sút không phải là rắc rối duy nhất mà các công ty công nghệ đang vướng mắc. Ngày càng nhiều quốc gia vào cuộc siết chặt quản lý với các nền tảng công nghệ. Google, Meta, Twitter, Apple đang đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn của Liên minh châu Âu (EU) về nội dung trực tuyến.

Theo Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA), những công ty có hơn 45 triệu người dùng được coi là các nền tảng trực tuyến rất lớn và có nhiều nghĩa vụ hơn như quản lý rủi ro, kiểm toán độc lập. Các doanh nghiệp này cũng phải chia sẻ dữ liệu với nhà chức trách và giới nghiên cứu, cũng như áp dụng bộ quy tắc đạo đức.

Hoạt động kinh doanh sa sút không phải là rắc rối duy nhất mà các công ty công nghệ đang vướng mắc. Ngày càng nhiều quốc gia vào cuộc siết chặt quản lý với các nền tảng công nghệ. Google, Meta, Twitter, Apple đang đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn của Liên minh châu Âu (EU) về nội dung trực tuyến.

Thời gian qua, ứng dụng trò chuyện tự động ChatGPT của công ty OpenAI (có trụ sở tại Mỹ) đã tạo ra sự bùng nổ trên truyền thông đại chúng, khẳng định xu thế phát triển của AI. ChatGPT được nhận định khiến người sử dụng có cảm giác như đang nói chuyện với một người thật, có kiến thức sâu rộng về nhiều chủ đề khác nhau.

Các “gã khổng lồ công nghệ” như Google, Meta... từng tính đến việc đầu tư vào AI, song việc ChatGPT “phủ sóng” mạnh mẽ mới thật sự khiến các Big Tech đứng ngồi không yên.

Hồi cuối tháng 1/2023, Microsoft xác nhận đã đầu tư hàng tỷ USD vào OpenAI, động thái được nhận định có thể giúp Microsoft giành thị phần từ tay đối thủ Google trong lĩnh vực công cụ tìm kiếm. Google cũng thông báo sắp ra mắt công cụ trò chuyện Bard, có trang bị AI, nhằm cạnh tranh với ChatGPT.

Mặc dù AI mở ra những cơ hội phát triển mới cho các công ty công nghệ song để kiểm soát, bảo đảm cung cấp cho người dùng các sản phẩm công nghệ AI vừa hữu ích vừa an toàn và đáng tin cậy lại là việc không đơn giản. Cao ủy Liên hợp quốc về quyền con người Volker Turk (V.Tớc) cảnh báo, những bước phát triển của AI đang đặt ra rủi ro lớn đối với quyền con người, do đó cần có cơ chế bảo vệ trước các trường hợp vi phạm.

Trong tuần qua, có hơn 60 quốc gia kêu gọi phải có các quy định về AI để bảo đảm công nghệ này không phương hại đến tình hình an ninh, ổn định quốc tế. Đã có nhiều ý kiến chỉ trích liên quan đến sản phẩm AI, như vi phạm quyền riêng tư, tạo thông tin sai lệch, gian lận về học vấn, tạo các thuật toán mang tính thiên vị...

Cuộc cạnh tranh về AI đang ngày một nóng dần. Không thể phủ nhận, đây là một “mảnh đất màu mỡ” để các công ty công nghệ, nhất là các Big Tech, thúc đẩy hướng phát triển mới. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng, việc đưa ra chiến lược kinh doanh mới cần thận trọng và có trách nhiệm, để cung cấp đến người dùng những sản phẩm công nghệ an toàn và chất lượng cao.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.