Hội nghị tập trung cập nhật những yêu cầu mới trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, đồng thời trang bị kiến thức, kỹ năng để cán bộ Hội các cấp phát huy vai trò tuyên truyền, vận động, giám sát và tham gia thực hiện các nhiệm vụ tại cơ sở.
Cập nhật yêu cầu mới về môi trường nông thôn
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Hướng, Phó Trưởng Ban Công tác Cựu chiến binh Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, nhấn mạnh bảo vệ môi trường có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe con người và phát triển kinh tế-xã hội. Quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, chuyển từ xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải và quản trị rủi ro; đồng thời thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và lối sống thân thiện với môi trường.
Tại hội nghị, các đại biểu được cập nhật những nội dung mới của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030; các quy định, định hướng về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải, nước thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Theo Bộ tiêu chí quốc gia ban hành kèm Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg, tiêu chí số 8 về môi trường và cảnh quan nông thôn đặt ra những yêu cầu cụ thể về phân loại, thu gom, xử lý chất thải và bảo vệ môi trường. Trong đó, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý phải đạt từ 80% trở lên; tỷ lệ chôn lấp trực tiếp không vượt quá 50% tổng lượng chất thải rắn phát sinh. Tỷ lệ chất thải chăn nuôi, chất thải hữu cơ và phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý, tái chế thành sản phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu, phân bón phải đạt từ 90% trở lên.
Các địa phương cũng phải có phương án thoát nước, thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt phù hợp; xây dựng cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp, an toàn; cải tạo, phục hồi cảnh quan và nâng cao chất lượng môi trường nước tại các ao, hồ, kênh, mương.
Đối với an toàn thực phẩm, yêu cầu trọng tâm là tăng cường quản lý, giám sát xuyên suốt chuỗi sản xuất, từ khâu sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ nông, lâm, thủy sản; khuyến khích phát triển vùng nguyên liệu tập trung có chứng nhận chất lượng và liên kết chuỗi giá trị.
Những yêu cầu này cho thấy xây dựng nông thôn mới hiện đại không chỉ tập trung phát triển hạ tầng, nâng cao thu nhập mà còn đòi hỏi thay đổi nhận thức, thói quen sản xuất, tiêu dùng và trách nhiệm bảo vệ môi trường của mỗi hộ gia đình, cộng đồng dân cư.
Bốn chuyên đề gắn với thực tiễn cơ sở
Trong chương trình tập huấn, cán bộ Hội Cựu chiến binh các cấp được tiếp cận bốn chuyên đề do báo cáo viên thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh và Hội Cựu chiến binh tỉnh Lào Cai truyền đạt.
Chuyên đề về phát triển sản phẩm OCOP tập trung vào Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Qua đó, cán bộ Hội được cập nhật các yêu cầu, quy trình phát triển sản phẩm, có thêm cơ sở tuyên truyền, vận động hội viên khai thác tiềm năng, thế mạnh địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn.
Chuyên đề về hoạt động ủy thác tín dụng chính sách hướng dẫn phương pháp, quy trình kiểm tra, giám sát theo Văn bản số 727/HD-NHCS của Ngân hàng Chính sách xã hội; đồng thời làm rõ công tác phối hợp quản lý nguồn vốn, nợ quá hạn, nợ khoanh. Nội dung này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.
Hai chuyên đề còn lại tập trung vào giải pháp quản lý chất thải rắn, nước thải theo hướng tuần hoàn, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát huy vai trò cựu chiến binh trong bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn.
Thông qua các chuyên đề, cán bộ Hội được bổ sung kiến thức về cơ chế, chính sách và quy trình thực hiện, đồng thời trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ tại địa phương, nhất là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Lan tỏa các mô hình bảo vệ môi trường từ cơ sở
Thực tiễn hoạt động của Hội Cựu chiến binh các cấp cho thấy, lực lượng cựu chiến binh đã có nhiều đóng góp thiết thực trong các phong trào bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn.
Theo báo cáo tại hội nghị, trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn Hội đã xây dựng 14.009 câu lạc bộ bảo vệ môi trường, thu hút hàng trăm nghìn hộ gia đình tham gia. Các mô hình được triển khai dưới nhiều hình thức như công ty, hợp tác xã, câu lạc bộ, đội thu gom rác thải. Hội viên còn tích cực trồng hàng vạn cây xanh, khoanh nuôi, bảo vệ hàng vạn hecta rừng, góp phần cải thiện môi trường sinh thái.
Từ năm 2025, các cấp Hội tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân phân loại, thu gom rác thải tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nylon; nâng cao ý thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất và tiêu dùng.
Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam định hướng các tỉnh, thành Hội tăng cường phối hợp ngành Nông nghiệp và Môi trường, xây dựng, nhân rộng mô hình câu lạc bộ bảo vệ môi trường và đội ngũ tuyên truyền viên cựu chiến binh tại cơ sở.
Tại Lào Cai, việc triển khai các mô hình này có ý nghĩa thiết thực, nhất là ở địa bàn vùng cao, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện sản xuất, sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ thiết yếu còn nhiều đặc thù. Công tác vận động người dân thay đổi thói quen xử lý rác thải, bảo vệ nguồn nước, giữ gìn vệ sinh trong sản xuất, chế biến thực phẩm đòi hỏi sự tham gia thường xuyên, kiên trì của các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư.
Đưa kiến thức tập huấn vào thực tiễn
Phát biểu bế mạc hội nghị, Đại tá Nguyễn Minh Quyết, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Lào Cai, đánh giá dù thời gian tập huấn chỉ diễn ra trong nửa ngày, các đại biểu đã được trang bị những kiến thức cơ bản, thiết thực về phát triển sản phẩm OCOP, hoạt động ủy thác tín dụng chính sách, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Để kiến thức tập huấn được vận dụng hiệu quả, lãnh đạo Hội đề nghị cán bộ, hội viên cựu chiến binh tiếp tục phát huy trách nhiệm, gương mẫu trong gia đình và cộng đồng; chủ động phối hợp cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tuyên truyền, vận động người dân phân loại, thu gom, xử lý rác thải phù hợp; giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khu vực công cộng; bảo vệ công trình cấp nước sinh hoạt, sử dụng nước an toàn, tiết kiệm.
Cùng với đó, hội viên cần tích cực vận động người dân thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh trong sản xuất, chế biến, bảo quản; không sử dụng chất cấm, hóa chất không đúng quy định trong sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.
Các cấp Hội cần gắn hoạt động bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và nước sạch với phong trào thi đua yêu nước, phong trào “Cựu chiến binh gương mẫu” và chương trình xây dựng nông thôn mới; chú trọng xây dựng, nhân rộng những mô hình phù hợp với điều kiện từng xã, thôn, bản, nhất là tại vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Mỗi học viên sau tập huấn cần chủ động vận dụng kiến thức vào công tác Hội, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, phản ánh những vấn đề phát sinh tại cơ sở; đồng thời khuyến khích các mô hình phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, cải thiện điều kiện sống của hội viên và nhân dân.
Với truyền thống đoàn kết, tinh thần trách nhiệm và phẩm chất gương mẫu của “Bộ đội Cụ Hồ”, cán bộ, hội viên cựu chiến binh tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền, vận động và nêu gương, góp phần đưa các chủ trương, chính sách về môi trường, an toàn thực phẩm và nước sạch vào cuộc sống, xây dựng nông thôn mới xanh, sạch, văn minh và bền vững.
