Chú trọng “văn hóa số” trong giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên

Trang bị “văn hóa số” và kỹ năng ứng xử trên không gian mạng cần trở thành một phần trong công tác xây dựng văn hóa học đường, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên hiện nay. Điều này không chỉ giúp các em tự bảo vệ mình mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, nhân văn.

Học sinh trung học cơ sở (Ảnh: ĐẠI THẮNG)
Học sinh trung học cơ sở (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thách thức đến từ mặt trái của công nghệ

Không gian mạng đã trở thành “không gian sống thứ hai” của học sinh, sinh viên. Việc học tập, giao tiếp, giải trí và tìm kiếm thông tin của giới trẻ đều gắn chặt với các nền tảng số, từ mạng xã hội, diễn đàn học tập đến các ứng dụng trò chuyện và chia sẻ nội dung. Học sinh, sinh viên có thể tiếp cận nguồn tri thức khổng lồ, tham gia các khóa học mở, kết nối với bạn bè quốc tế và nâng cao khả năng thích ứng trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Điều này mang lại nhiều cơ hội phát triển tri thức và kỹ năng mới, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức về an toàn thông tin, đạo đức và kỹ năng ứng xử trên không gian mạng. Lượng thông tin khổng lồ đòi hỏi người trẻ phải biết chọn lọc, phân tích, đánh giá. Tin giả, thông tin xấu độc, nội dung giật gân, các trào lưu lệch chuẩn có thể gây hoang mang, định hướng sai lệch nếu thiếu kỹ năng phản biện. Những tác động của văn hóa ngoại lai, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực tới lý tưởng, đạo đức và hệ giá trị của một bộ phận học sinh, sinh viên.

Theo Phó Vụ trưởng Học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Nhung, bên cạnh những lợi ích to lớn mà công nghệ mang lại, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, từ thông tin độc hại, đến việc lạm dụng dữ liệu cá nhân, đặc biệt đối với các em học sinh còn là nguy cơ xâm phạm quyền trẻ em, như bắt nạt, lừa đảo, nghiện mạng...

“Toàn quốc hiện có hơn 26 triệu học sinh, sinh viên, trong đó, trẻ mầm non, học sinh tiểu học, trung học cơ sở là khoảng 20 triệu em, chiếm 80%. Như vậy, trẻ em thuộc ngành giáo dục quản lý rất lớn, đây là thách thức lớn đối ngành trong việc bảo vệ các em trước các tác nhân xấu nói chung và trên môi trường mạng nói riêng”, Phó Vụ trưởng Nguyễn Thị Nhung nói tại tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hồi tháng 9.

Những năm gần đây, các trường học đã chú trọng hơn đến giáo dục công dân số. Một số chương trình ngoại khóa, hoạt động tuyên truyền, mô hình trải nghiệm được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh. Tuy vậy, thực tế cho thấy việc giáo dục văn hóa số vẫn còn nhiều tồn tại như: công tác quản lý, tổ chức giáo dục văn hóa ứng xử cho trẻ em, học sinh trên môi trường mạng chưa được triển khai mạnh mẽ, việc nắm bắt thông tin, định hướng tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đẹp cho trẻ em, học sinh còn hạn chế.

Những biến đổi của đời sống số, cùng thách thức từ mặt trái của công nghệ đang đặt ra yêu cầu phải có sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên.

Trang bị “văn hóa số” là một phần trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng luôn là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong toàn ngành giáo dục. Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và tác động mạnh mẽ của mạng xã hội, việc định hướng tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên càng trở nên cấp thiết, nhằm xây dựng thế hệ trẻ có bản lĩnh, có khát vọng và trách nhiệm với đất nước.

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, thời gian qua, các địa phương, các Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục trên cả nước đã nỗ lực, trách nhiệm trong việc thực hiện, triển khai các nội dung tại Quyết định 1299/QĐ-TTg, Chỉ thị 08/CT-TTg và Quyết định 1895/QĐ-TTg về xây dựng văn hóa ứng xử, giáo dục đạo đức, lối sống, lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên, nhi đồng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và tổ chức triển khai thực hiện Quyết định số 311/QĐ-TTg ngày 5/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng trên không gian mạng giai đoạn 2022-2030”.

Đến nay, theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, 100% cơ sở giáo dục đã xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học, công tác giáo dục đạo đức, lối sống ngày càng đi vào nền nếp, chất lượng và hiệu quả được nâng lên rõ rệt. Công tác xã hội và tư vấn tâm lý trong trường học được triển khai đồng bộ, hình thành mạng lưới hỗ trợ học sinh, góp phần phòng ngừa và giải quyết các vấn đề khó khăn của các em. Cảnh quan, môi trường giáo dục từng bước được cải thiện theo định hướng an toàn, thân thiện, dân chủ, kỷ cương, tạo sự chuyển biến trong xây dựng văn hóa học đường.

Công tác phòng, chống bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, tội phạm và vi phạm pháp luật được chú trọng lồng ghép với giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng tự bảo vệ, với nhiều giải pháp và hình thức triển khai…

“Có nhiều mô hình văn hóa học đường được nhân rộng, hoạt động phối hợp nhà trường, gia đình, xã hội thực chất hơn. Đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng năng lực về công tác tư vấn tâm lý, kỹ năng sống trong các nhà trường. Các giá trị đạo đức, lối sống được tích hợp hiệu quả trong chương trình giáo dục và hoạt động trải nghiệm”, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên Nguyễn Thị Nhung cho biết tại Hội nghị tổng kết công tác xây dựng văn hóa ứng xử cho thanh thiếu niên, nhi đồng của Bộ Giáo dục và Đào tạo diễn ra hôm 5/12.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Lê Quân, thời gian tới, toàn ngành giáo dục cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, sáng tạo hơn nữa trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống, lý tưởng cách mạng và kỹ năng sống cho giới trẻ với một trong những nhiệm vụ trọng tâm tập trung triển khai thực hiện là tăng cường giáo dục văn hóa số và kỹ năng ứng xử trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên.

Có thể bạn quan tâm

Chương trình hòa nhạc với sự tham gia biểu diễn của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (Sun Symphony Orchestra). (Ảnh: THANH TÙNG)

Lan tỏa giá trị nghệ thuật trong môi trường giáo dục

Nhân kỷ niệm 75 năm thành lập (11/10/1951-11/10/2026), Trường đại học Sư phạm Hà Nội phối hợp Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời tổ chức chương trình dành cho cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường, góp phần lan tỏa tình yêu âm nhạc hàn lâm, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần trong môi trường giáo dục đại học.

Đại diện Hội Khuyến học Việt Nam và The Vietnam Foundation cùng các đại biểu tại lễ ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về thúc đẩy học tập suốt đời trên nền tảng số.

Số hóa việc học trong mỗi cơ quan, đơn vị

Trong quá trình công tác, hầu như người nào cũng tham gia các khóa học, bồi dưỡng chuyên môn, và dấu vết của việc học thường nằm trong các chứng chỉ, quyết định, danh sách và phải tự lưu giữ. Số hóa dữ liệu đang mở ra cách ghi nhận liên tục quá trình ấy, gắn với hồ sơ công tác, giảm việc gom minh chứng vào mỗi kỳ tổng hợp.

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội trao đổi cùng phóng viên Báo Nhân Dân về những giải pháp đột phá nhằm phát triển năng lực nghiên cứu, thu hút nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.

Phụ huynh An Giang đưa đón con em đi học. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Chấn chỉnh các khoản thu tại các cơ sở giáo dục

Ngày 30/10, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cho biết, vừa ban hành văn bản gửi các Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu trong tỉnh và thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh về việc chấn chỉnh thực hiện các khoản thu tại các cơ sở giáo dục.

Giám đốc Trung tâm Anh ngữ Thiên Lập Nhân Trương Văn Thiên Tư bị bắt với cáo buộc lừa đảo, tổ chức dạy chương trình phổ thông trái phép (Ảnh: Công an cung cấp)

Đà Nẵng bắt Giám đốc trung tâm Anh ngữ tổ chức đào tạo chui, thông tin sai sự thật để chiêu sinh

Ngày 29/10, Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, Quyết định khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trương Văn Thiên Tư (sinh năm 1970, trú phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Đơn vị thi công san gạt mặt bằng để xây dựng Trường nội trú liên cấp xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị tại bản Rào Tràng. (Ảnh: HG)

Quảng Trị nghiên cứu phương án bổ sung điện mặt trời mái nhà tại các trường nội trú liên cấp

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị vừa có văn bản chỉ đạo việc đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện 11 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở thuộc giai đoạn 2. Trong đó đề nghị nghiên cứu phương án bổ sung điện mặt trời mái nhà nhằm tận dụng nguồn năng lượng tái tạo tại các trường nội trú liên cấp. 

Các đại biểu thực hiện nghi thức trao bảng tài trợ tượng trưng cho nhà trường. (Ảnh: TÂN VŨ)

Bàn giao công trình giáo dục trị giá 2,4 tỷ đồng cho Trường tiểu học Hà Nam phân hiệu 2

Ngày 29/10, tại tỉnh Ninh Bình, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã bàn giao công trình giáo dục-xây dựng nhà đa năng cho Trường tiểu học Hà Nam phân hiệu 2 (tại Tổ dân phố 2, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình), giúp gần 600 học sinh của nhà trường có thêm điều kiện học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, dịch vụ căng-tin trường học

Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 28/10 thông tin cho biết đang lấy ý kiến góp ý về Dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, dịch vụ căng-tin trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông nhằm chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng dinh dưỡng cho học sinh. 

Thuyền viên làm việc trên buồng lái tàu biển. (Ảnh: VIMC)

Tạo nguồn nhân lực cho chiến lược kinh tế biển

Thiếu lao động chuyên môn sâu, cơ cấu đào tạo chưa theo kịp nhu cầu và những khó khăn trong thu hút nhân lực chất lượng cao là những điểm nghẽn đáng quan tâm đối với kinh tế biển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. 

Ảnh minh họa (Nguồn: NUS Business School)

Giáo dục đại học trước tác động của trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu mới đối giáo dục đại học, từ đào tạo, quản trị đến gắn kết với doanh nghiệp nhằm phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn, tư duy phản biện và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.