Sự thận trọng cần thiết
Chính phủ Indonesia đang nỗ lực bảo vệ sự an toàn của trẻ em trên không gian mạng, trong bối cảnh thanh, thiếu niên chiếm tới 60% trong tổng số 220 triệu người dùng internet của “đất nước vạn đảo”. Bộ trưởng Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia Meutya Hafid cho rằng, nếu bảo vệ được 60% nhóm người dùng là thanh, thiếu niên thì toàn bộ hệ sinh thái số của nước này sẽ trở nên lành mạnh hơn, đồng thời tin tưởng chính phủ có thể giúp trẻ sử dụng internet một cách phù hợp.
Theo Bộ trưởng Hafid, các nguy cơ mất an toàn trên mạng đối với trẻ em ngày càng gia tăng, đặc biệt liên quan tội phạm mạng và các nền tảng kỹ thuật số như trò chơi trực tuyến. Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia đang hợp tác với ngành công nghiệp game để xây dựng môi trường trò chơi an toàn, thân thiện với trẻ em. Bà Hafid cho rằng, cần phối hợp giám sát và cải thiện nội dung trên mạng xã hội, trò chơi điện tử và các nền tảng số khác, nhằm tránh tình trạng phụ huynh lo ngại và hạn chế hoàn toàn quyền truy cập của trẻ vào internet, vốn cản trở quá trình phát triển kỹ năng số.
Indonesia hiện áp dụng phương pháp tiếp cận về quản trị hệ thống điện tử bảo vệ trẻ em. Theo đó, trẻ dưới 13 tuổi chỉ được truy cập các nền tảng có mức độ rủi ro thấp, trong khi đối với các nền tảng có mức độ rủi ro cao, chỉ trẻ 18 tuổi mới được phép sử dụng. “Đất nước vạn đảo” đang chuyển hướng từ mô hình “kiểm duyệt và hạn chế” sang mô hình “trao quyền có kiểm soát”. Điều đó có nghĩa là trẻ em được tiếp cận internet để học tập và phát triển, nhưng trong một môi trường được bảo vệ bằng pháp luật, công nghệ và giáo dục số. Hiệu quả dài hạn của chính sách phụ thuộc vào mức độ phối hợp giữa chính phủ, doanh nghiệp công nghệ, gia đình và trường học.
Bước đi trọng tâm của EU
EU đang thúc đẩy việc thành lập một cơ quan chuyên trách mới mang tên Trung tâm EU về lạm dụng tình dục trẻ em, nhằm tăng cường nỗ lực bảo vệ trẻ em trước các hành vi lạm dụng trên không gian mạng. Đây được xem là bước đi trọng tâm trong gói quy định mới mà các nước thành viên đã thống nhất, hướng tới việc xử lý hiệu quả tình trạng phát tán tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em và các hành vi xâm hại trên không gian mạng.
Trung tâm EU giữ vai trò đầu mối trong việc tiếp nhận, đánh giá và xử lý thông tin do các doanh nghiệp cung cấp về nội dung lạm dụng trẻ em được phát hiện trên các nền tảng trực tuyến. Cơ quan này sẽ xây dựng và vận hành một cơ sở dữ liệu chung, hỗ trợ các nước thành viên đánh giá mức độ rủi ro của từng loại hình dịch vụ trực tuyến, chia sẻ thông tin với Cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol) và các cơ quan thực thi pháp luật của các nước thành viên.
Trung tâm cũng sẽ phát triển bộ chỉ số nhận diện tài liệu lạm dụng để doanh nghiệp sử dụng nhằm tăng cường khả năng phát hiện và ngăn chặn nội dung độc hại trên mạng. Các cơ quan chức năng có thể yêu cầu doanh nghiệp gỡ bỏ hoặc chặn quyền truy cập vào nội dung lạm dụng, cũng như loại bỏ các kết quả tìm kiếm về nội dung này. Những quy định này nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng cho Trung tâm EU vận hành hiệu quả ngay từ khi bắt đầu.
Bộ trưởng Tư pháp Đan Mạch, nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Peter Hummelgaard cho biết, mỗi năm có hàng triệu tệp tin ghi lại hành vi lạm dụng tình dục trẻ em bị lan truyền trên mạng và đằng sau mỗi hình ảnh đó là những tổn thương nghiêm trọng mà trẻ em phải gánh chịu. Ông khẳng định, EU cần một cơ chế phối hợp mạnh mẽ hơn và thống nhất hơn giữa các quốc gia, trong đó Trung tâm chuyên trách là trụ cột quan trọng, giúp tăng tốc độ xử lý thông tin, hỗ trợ nạn nhân và giảm thiểu nguy cơ tái phát tán nội dung vi phạm.
Quy định mới cũng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến đánh giá nguy cơ dịch vụ của họ bị lợi dụng để phát tán tài liệu lạm dụng hoặc gạ gẫm trẻ em, đồng thời triển khai biện pháp giảm thiểu phù hợp. Các biện pháp này có thể bao gồm công cụ báo cáo vi phạm, kiểm soát nội dung được chia sẻ và thiết lập chế độ quyền riêng tư mặc định cho trẻ em.
Hội đồng EU đề xuất phân loại rủi ro dịch vụ trực tuyến theo ba mức cao, trung bình và thấp dựa trên tiêu chí khách quan. Trên cơ sở phân loại này, doanh nghiệp thuộc nhóm rủi ro cao sẽ được yêu cầu tham gia phát triển giải pháp công nghệ hỗ trợ phòng ngừa hành vi phát tán nội dung lạm dụng. EU cũng đề nghị duy trì cơ chế cho phép doanh nghiệp tự nguyện quét nội dung trên nền tảng của mình nhằm phát hiện tài liệu lạm dụng trẻ em, thay vì để cơ chế này hết hiệu lực vào tháng 4/2026 như kế hoạch.
Việc các nước thành viên thống nhất được định hướng chung giúp EU tiến thêm một bước quan trọng trong nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý mới, hướng tới mục tiêu bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn trong môi trường trực tuyến đang phát triển nhanh chóng.
