Sáng 8/7, Báo Nhân Dân đã phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp”. Đây là diễn đàn đối thoại, trao đổi về các giải pháp cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thực chất, hiệu quả; tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó khơi dậy mạnh mẽ nguồn lực doanh nghiệp cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Cắt giảm điều kiện kinh doanh đi vào thực chất
Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những chuyển dịch mạnh mẽ và đầy kỳ vọng của nền kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược đề ra, nền kinh tế phải chuyển sang trạng thái bứt tốc mạnh mẽ, tăng trưởng 2 con số liên tục trong cả giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà đã trở thành mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam với khoảng 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn mang tính cấu trúc đến từ thể chế kinh tế, những khó khăn trong tiếp cận đất đai, vốn, phát triển thị trường… Để doanh nghiệp thật sự trở thành trung tâm của tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số, yêu cầu cấp bách đặt ra hiện nay là cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm mạnh chi phí tuân thủ và tháo gỡ các điểm nghẽn để kích hoạt nhanh và mạnh động lực tăng trưởng từ khu vực doanh nghiệp tư nhân. Doanh nghiệp giờ đây không còn là đối tượng quản lý mà phải thật sự trở thành đối tác kiến tạo, đồng hành cùng sự phát triển.
Đồng chủ trì hội thảo, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng đánh giá, con đường để đạt tăng trưởng 2 con số là khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc, giải phóng sức sản xuất, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương mà ở khâu thực thi. Doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn do thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo.
Việc rà soát, hoàn thiện pháp luật cần được thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, xuyên suốt toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh, từ thành lập doanh nghiệp, đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu, hoàn thuế, kiểm tra chuyên ngành đến giải quyết tranh chấp và giải thể. Chỉ khi đặt mình vào vị trí của doanh nghiệp, cơ quan quản lý mới có thể nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn đang cản trở dòng chảy của đầu tư và sản xuất.
Theo ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cải cách hành chính và chuyển đổi số phải đi vào thực chất. Hiện nay, con số báo cáo về tỷ lệ số hóa hay mức độ hài lòng chưa phản ánh đúng thực tế. Quy trình tiếp nhận hồ sơ tại một số cơ quan công quyền còn mang tính hình thức; thời gian xử lý thực tế của người dân và doanh nghiệp kéo dài hơn rất nhiều so với thời điểm hồ sơ được chính thức cập nhật lên hệ thống. Bên cạnh đó, tình trạng hạ tầng phần mềm phân tán, thiếu đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương đang gây nghẽn mạch dòng chảy dữ liệu. Chúng ta cần chỉ rõ những điểm nghẽn này thuộc về quy trình hướng dẫn nội bộ hay năng lực thực thi.
Ông Nguyễn Đức Hiển cũng cho biết, mặc dù Chính phủ đã liên tục chỉ đạo cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, doanh nghiệp vẫn chưa cảm nhận rõ những thay đổi trong thực tế. Việc phân cấp cho địa phương là hướng đi đúng, song cần có cơ chế đánh giá cụ thể xem các địa phương đã thật sự giảm được ít nhất 30% thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ như mục tiêu đề ra hay chưa.
Hầu hết các đại biểu đều thống nhất ở những vấn đề rất cụ thể về thực trạng hiện nay, nhận diện những thủ tục, điều kiện kinh doanh còn chồng chéo, gây tốn kém thời gian và chi phí. Qua đó đề xuất giải pháp cắt giảm thực chất, ngăn ngừa tình trạng chuyển “giấy phép con” thành các quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc thủ tục phát sinh mới.
Kinh tế tư nhân - trung tâm của chiến lược tăng trưởng
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam không thể chỉ dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống. Cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực và phát huy vai trò của doanh nghiệp, đặc biệt ở khu vực kinh tế tư nhân, sẽ tạo những động lực mới quyết định khả năng bứt phá của nền kinh tế.
TS Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính (Bộ Tài chính) khẳng định, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì vai trò của doanh nghiệp luôn luôn là quan trọng. Bởi vì không có doanh nghiệp thì chúng ta không thể có động lực, không thể khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng.
Theo bà Thảo, doanh nghiệp không chỉ cần chính sách ưu đãi mà còn cần môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, thông thoáng, giảm gánh nặng thủ tục, chi phí tuân thủ thấp. Cần khẩn trương hiện thực hóa các phương án về cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; gắn với chất lượng chuyển đổi số và sự đồng hành của chính quyền, thu hẹp khoảng cách từ chính sách đến thực thi. Cùng với đó, tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển khoa học-công nghệ và tạo động lực đổi mới sáng tạo; từ đó tạo nền tảng để doanh nghiệp đóng góp cho tăng trưởng bứt phá.
Đồng quan điểm, Cục trưởng Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) Bùi Anh Tuấn cũng nhận định, mục tiêu cao nhất là hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định, an toàn, bình đẳng, dễ thực thi, chi phí thấp, đồng thời bảo vệ hữu hiệu quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh hợp pháp, quyền bình đẳng với các thành phần kinh tế khác trong tiếp cận các nguồn lực và cơ hội kinh doanh. Cần một nền tảng thể chế vững chắc, ổn định và nhất là một không gian phát triển đủ rộng, đủ an toàn để doanh nghiệp có thể “tự lớn lên”.
Ông cũng nhấn mạnh, Nghị quyết 68-NQ/TW đã khẳng định: Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, không chỉ là sự thay đổi rất lớn về tư duy phát triển, mà đồng thời là mệnh lệnh cải cách đối với các cơ quan hoạch định và thực thi chính sách. Giai đoạn 2026-2030, trọng tâm không phải là có thêm nhiều chính sách, mà là cụ thể hóa và thực thi các chính sách một cách hiệu quả, thực chất. Bên cạnh đó, rất cần cơ chế giám sát thực thi để bảo đảm thực chất là cắt giảm, tránh tình trạng điều kiện kinh doanh ẩn dưới các tiêu chuẩn, quy chuẩn. Điều này cần sự rà soát, đánh giá khi ban hành và đặc biệt là sự phản ánh, phản hồi trực tiếp từ cộng đồng doanh nghiệp.
Kết thúc hội thảo, nhiều ý kiến, kiến nghị thiết thực đã được tổng hợp để gửi tới các cơ quan có thẩm quyền, góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ, củng cố niềm tin và mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp. Khi môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, bộ máy quản lý đồng hành cùng doanh nghiệp và các nguồn lực của nền kinh tế được giải phóng, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có điều kiện phát huy vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng, tạo nền tảng bền vững cho mục tiêu phát triển nhanh của Việt Nam trong những năm tới.
Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định: Với vai trò dẫn dắt nguồn vốn của nền kinh tế, ngành ngân hàng luôn sẵn sàng đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong quá trình triển khai các mục tiêu đã được Đảng và Nhà nước đề ra. Đồng thời không ngừng cải cách, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, cơ chế, chính sách tiền tệ-tín dụng nhằm gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho các doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
