Hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu

Trong sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại quốc tế chịu nhiều tác động từ biến động địa - chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam nếu doanh nghiệp chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD. Ảnh: NAM NGUYỄN
Hiệp hội Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gỡ khó cho xuất khẩu

Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026 do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức ngày 7/7 theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, Cục trưởng Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn cho biết, tình hình nhập siêu với thị trường Mỹ đang đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu cân bằng cán cân thương mại trong sáu tháng cuối năm. Ở thị trường Nhật Bản, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản thông tin về việc Việt Nam đã vươn lên là quốc gia cung cấp cà-phê lớn thứ hai cho Nhật, nhưng giá trị đạt được lại rất thấp vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô.

“Giá trị cà-phê của chúng ta thấp hơn 5 đến 6 lần so Brazil hay Colombia”, đại diện hiệp hội chia sẻ và nhấn mạnh rằng, nguyên nhân là do các nhà máy Việt Nam chưa đạt được các chứng nhận quốc tế khắt khe đáp ứng yêu cầu thị trường bạn. Ngoài áp lực từ các thị trường trọng điểm như Mỹ và Nhật Bản, ngành xuất khẩu chủ lực như gỗ hay dệt may cũng gặp một số khó khăn. Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ông Trương Văn Cẩm cho biết, dù duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD nhưng xuất khẩu chỉ tăng nhẹ 1,7%, thấp hơn nhiều so mức tăng trưởng chung. Bài toán nan giải nhất là tình trạng thiếu hụt lao động và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng của ngành dệt may để tăng tính cạnh tranh.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu tái cấu trúc và đổi mới công nghệ đang trở thành yêu cầu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Cục trưởng Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhấn mạnh doanh nghiệp cần nghiên cứu các dòng sản phẩm có tính khác biệt, mang thương hiệu Việt Nam để tạo lợi thế cạnh tranh mới. Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp logistics Việt Nam (VLA) đề cập tầm quan trọng của các giải pháp công nghệ như “Logistic xanh” và mô hình “Chuỗi cung ứng số” để giải quyết tình trạng thiếu hụt dữ liệu khiến doanh nghiệp khó đưa ra quyết định chính xác trong bối cảnh thị trường thường xuyên biến động.

Hội nghị với chủ đề “Chủ động thích ứng biến động thị trường toàn cầu - Đẩy mạnh xúc tiến thương mại phát triển xuất khẩu, góp phần cân bằng cán cân thương mại và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số” đã cập nhật nhiều tin tức cập nhật tình hình thị trường quốc tế, các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp khai thác cơ hội xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động. Kết quả Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại cho thấy 22 đề án xúc tiến thương mại đã hoàn thành trong sáu tháng đầu năm bao gồm tổ chức gian hàng quốc gia tại các hội chợ quốc tế lớn như Biofach, Hannover Messe, Fruit Logistica (Đức), Gulfood (UAE), Foodex Japan (Nhật Bản)… Nhiều đoàn giao thương tại Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng các hội chợ vùng và chương trình tuyên truyền, quảng bá hàng hóa Việt Nam đã được triển khai.

Hành động quyết liệt và đồng bộ

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, đại diện Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh yêu cầu theo dõi chặt chẽ các thông tin thị trường, cập nhật thường xuyên để kịp thời cảnh báo rủi ro và tăng cường công tác xúc tiến thương mại, kết nối sau triển lãm. Ông Vũ Bá Phú cho biết: “Không chỉ dừng lại ở hội chợ, các Thương vụ cần hỗ trợ doanh nghiệp gửi mẫu sản phẩm, tổ chức bán hàng giữa doanh nghiệp chuyên sâu và đưa các đoàn giao thương, mua bán về tận vùng trồng, vùng nguyên liệu tại Việt Nam để kiểm tra năng lực sản xuất”.

Yêu cầu đặt ra không chỉ cho các hiệp hội ngành hàng mà với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, thúc đẩy đàm phán hiệp định mới như ASEAN - Canada và mở rộng sang các thị trường tiềm năng như Trung Đông, châu Phi… Hệ thống thương vụ nước ngoài cũng được nhấn mạnh vai trò xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các rào cản kỹ thuật và vụ kiện chống bán phá giá từ nước ngoài.

Tại hội nghị, bên cạnh việc cung cấp thông tin thị trường, đại diện các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đã chia sẻ nhiều khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển sản xuất theo hướng xanh, bền vững. Cùng với đó là yêu cầu đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn quốc tế để xây dựng hồ sơ truy xuất nguồn gốc từ nguyên liệu đến thành phẩm, giúp đáp ứng tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt của cơ quan Hải quan các nước. Đây là những yếu tố quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam gia tăng lợi thế cạnh tranh và mở rộng thị phần tại các thị trường quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Thanh toán điện tử là xu hướng tất yếu trong quá trình hiện đại hóa giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH

Rà soát thu phí thanh toán điện tử giao thông

Việc các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử giao thông thông báo mức phí 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng đối với doanh nghiệp đang nhận được sự quan tâm của người sử dụng. Trước những băn khoăn về cơ sở, mục đích và mức độ phù hợp của khoản thu, cơ quan quản lý đã yêu cầu rà soát, bảo đảm hoạt động thu phí đúng quy định, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

“Tay to” cá nhân

Trước đây, khi nhắc đến những nhà đầu tư (NĐT) lớn trên thị trường chứng khoán (TTCK), hay còn gọi là “tay to”, nhiều người sẽ nghĩ đến các quỹ ngoại, doanh nghiệp lớn, khối tự doanh của công ty chứng khoán… Còn NĐT cá nhân thường là NĐT nhỏ lẻ. Nhưng khoảng nửa thập kỷ gần đây, đã xuất hiện những NĐT cá nhân có quy mô giao dịch không thua gì các “tay to”.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Du lịch và KOL, KOC

Các KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng) và KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang hiện diện ngày một nhiều hơn trong các lĩnh vực, mà du lịch là một minh chứng rõ nét.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Việt Nam cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán để BESS thật sự trở thành một thị trường.

Cần cú huých cho thị trường pin lưu trữ

Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo (NLTT) đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển thị trường pin lưu trữ năng lượng (BESS) - công nghệ cho phép tích trữ điện khi nguồn dồi dào và phát lại khi nhu cầu tăng cao, qua đó cân bằng cung - cầu và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Một buổi bán hàng trực tuyến của doanh nghiệp. Ảnh: NAM ANH

Bán hàng trực tuyến đổi cách giữ khách

Sức mua trực tuyến vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại. Doanh nghiệp chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang tạo giá trị, xây dựng thương hiệu và thấu hiểu khách hàng bằng dữ liệu.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Khi cổ đông lớn lãi lớn

Hơn một tháng trước, khi VN-Index giảm xuống dưới ngưỡng 1.700 điểm, đồng loạt cổ đông lớn, lãnh đạo doanh nghiệp (DN) đăng ký mua vào cổ phiếu (CP). Và khi VN-Index tăng trở lại mốc 1.800 điểm trong phiên giao dịch hôm qua 26/8, rất nhiều người đã lãi lớn. Nhưng trong lần gom mua này còn có nhiều điểm đáng nói chứ không chỉ riêng vấn đề lợi nhuận.

Tạo sức hút cho ẩm thực dân gian

Ẩm thực dân gian là một phân khúc giàu tiềm năng trong lĩnh vực kinh doanh ẩm thực. Việt Nam có một nền ẩm thực phong phú, đặc sắc, trong đó nhiều món ăn được chế biến từ nguyên liệu thuần tự nhiên. Điều này lại đang phù hợp với xu hướng "eat clean" - tức ăn sạch, ăn thuần tự nhiên đang được nhiều người lựa chọn hiện nay. Tuy nhiên, khi lựa chọn ẩm thực dân gian, người kinh doanh không thể chỉ dừng lại ở bài toán kinh tế.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Tận dụng các ưu đãi từ FTA giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng và sức cạnh tranh tại các thị trường xuất khẩu. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng không gian phát triển từ hội nhập

Việt Nam đã ký kết và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 đối tác, song chỉ 21,6% số doanh nghiệp cho biết hiểu rõ hoặc rất rõ về các FTA. Điều này cho thấy, dư địa nâng cao hiệu quả tận dụng và thực thi FTA còn lớn.

Chủ đề Xây dựng mô hình phát triển mới thu hút nhiều ý kiến tại hội thảo.

Kỳ vọng mô hình mới khơi sức mạnh nội sinh

Mô hình phát triển mới phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tốc độ và chất lượng tăng trưởng; giữa hiệu quả kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; giữa phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Giá trị văn hóa, nguồn lực con người và sự ổn định xã hội phải trở thành sức mạnh nội sinh của phát triển đất nước.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao làm chủ các công nghệ để phát triển. Ảnh: NAM HẢI

Kinh tế số trước ngưỡng tăng trưởng mới

Kinh tế số đóng góp 14,02% GDP năm 2025, nhưng mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 30%. Để thu hẹp khoảng cách này, Việt Nam cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

GS, TS Nguyễn Văn Nội (đứng giữa) cùng với sinh viên trong phòng thí nghiệm.

Tạo mắt xích nối nghiên cứu với thị trường

Việc hình thành các phòng thí nghiệm (PTN) trọng điểm, trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược được kỳ vọng tạo hạ tầng kết nối từ nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm định đến thương mại hóa sản phẩm. Đây cũng là nền tảng để nâng cao năng lực làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và từng bước tăng cường tự chủ công nghệ quốc gia.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

Chấp nhận thực tế, thay đổi thói quen

VN-Index khởi đầu tháng 5 ở mức hơn 1.850 điểm và kết thúc tháng ở mức hơn 1.860 điểm. Diễn biến của thị trường chứng khoán (TTCK) trong tháng 5/2026 khá cân bằng khi cơ hội song hành với rủi ro và không hề có hiệu ứng “Sell in May” (bán vào tháng 5).

Hiệu ứng từ lễ hội nông sản

Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk diễn ra từ ngày 15/8 đến 2/9, bắt đầu từ cuối tuần qua đã ghi nhận sự bùng nổ về số lượng người tham gia. Các khách sạn khu vực phường Buôn Ma Thuột cũng như các phường lân cận đều cháy phòng, đường phố đông đúc người và... xe bán tải chở sầu riêng.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Sau chỉ đạo, thị trường đã ghi nhận làn sóng điều chỉnh lãi suất cho vay với mức giảm từ 0,5-2,5% so năm trước. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hỗ trợ nền kinh tế bằng chi phí vốn

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay trong bối cảnh chi phí vốn còn cao đặt ngành ngân hàng trước bài toán nan giải. Tuy nhiên, với nền tảng lợi nhuận tích cực cùng những thành quả về số hóa và nâng cao năng suất, đã đến lúc các ngân hàng chuyển hóa dư địa này thành chi phí vốn thấp hơn cho nền kinh tế.

Dây chuyền ứng dụng giải pháp A.I VISION sắp xếp và phân loại sản phẩm của Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông. Ảnh: NAM HẢI

Phân bổ nguồn lực hiệu quả để thúc đẩy năng suất

Việt Nam có tỷ lệ đầu tư khoảng 32% GDP nhưng tăng trưởng năng suất lao động chỉ khoảng 0,9%. Hiệu quả phân bổ và khả năng hấp thụ nguồn lực đang trở thành yếu tố quyết định chuyển hóa tiềm lực thành năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Không được kèm sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngăn chặn “bán kèm” sản phẩm theo dịch vụ ngân hàng

Dù đã có quy định cấm ngân hàng gắn bảo hiểm không bắt buộc với khoản vay, chế tài xử phạt cũng lên tới 500 triệu đồng, nhưng tình trạng “bia kèm lạc” vẫn tiếp tục được các đại biểu Quốc hội cảnh báo và đề nghị có biện pháp ngăn chặn hiệu quả hơn.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Đi ngang nhưng biến động mạnh

Các biến động cực mạnh trong ngắn hạn của VN-Index cùng một số cổ phiếu (CP) sẽ là thách thức cực lớn cho các nhà đầu tư (NĐT) muốn tìm kiếm lợi nhuận, hoặc đơn thuần chỉ là bảo vệ tài sản.