Dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp
Nói về dự báo dịch bệnh sắp tới, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, tại khu vực phía nam, bệnh tay chân miệng sẽ có thể tiếp tục ghi nhận chủng virus EV71 gây bệnh cảnh nặng do chu kỳ dịch kéo dài hai năm liền kề. Bệnh lây truyền qua động vật vẫn có nguy cơ cao, có thể xuất hiện trở lại bất cứ khi nào do thường xuyên phát hiện ổ dịch trên động vật như ổ dịch cúm A/H5N1, A/H7N1. Ngoài ra, dịch Covid-19 vẫn còn yếu tố khó lường, chưa mang tính ổn định về xu hướng và tác nhân virus. Các tác nhân gây viêm đường hô hấp cũng có xu hướng khó dự đoán như trong thời gian qua; bệnh đậu mùa khỉ đã xâm nhập và tiếp tục ghi nhận ca mắc mới trên nhóm nguy cơ cao. Đặc biệt, dịch sốt xuất huyết có nguy cơ bùng phát trong năm 2024 khi đã phát hiện chủng virus DEN-3 ở Hà Nội.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, theo Trung tâm kiểm soát bệnh tật (HCDC), chỉ tuần đầu năm 2024 (từ ngày 1-7/1) đã ghi nhận 250 ca mắc bệnh tay-chân-miệng, giảm 46,9% so trung bình bốn tuần trước; 271 ca mắc sốt xuất huyết, giảm 27,9% so trung bình bốn tuần trước. Lãnh đạo Viện Pasteur thành phố cho biết, chiều hướng biến đổi khí hậu và bệnh sốt xuất huyết trên thế giới chưa ổn định nên Thành phố Hồ Chí Minh có nguy cơ bùng phát dịch sốt xuất huyết vào thời gian tới.
Còn tại Hà Nội, thời điểm này vẫn đang cao điểm của dịch cúm mùa, nhất là cúm A. Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế cho biết, bệnh nhân cúm A tăng cao tại Thủ đô hai tuần gần đây, các bệnh viện tiếp nhận nhiều bệnh nhân đủ mọi lứa tuổi. Đây là một loại cúm mùa có biểu hiện giống các loại cúm thông thường nhưng có biến chứng nguy hiểm hơn nếu không được chữa trị kịp thời và đúng cách.
Tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương vừa qua điều trị cho gần 20 ca mắc cúm có bệnh lý nền. Có những bệnh nhân chỉ sau ít ngày mắc bệnh đã phải đặt ống thở máy vì tình trạng suy hô hấp diễn biến nặng. Có trường hợp phổi trắng xóa trên phim chụp X-quang, tổn thương phổi tới 60%. Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Virus-Kí sinh trùng, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết, tại Khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện đang điều trị một số trường hợp nặng, nguy kịch do suy tim, đái tháo đường, béo phì tăng nặng khi nhiễm cúm. Một số ca còn đồng nhiễm cả cúm và Covid-19 dẫn đến viêm phổi nặng, phải hỗ trợ thở máy. Đáng lo ngại cúm A chỉ mới vào mùa, một phần do diễn biến thời tiết rét muộn của năm nay.
Giám sát chặt chẽ
Tăng cường phòng, chống dịch bệnh mùa đông-xuân năm 2023-2024, Bộ Y tế đã có công văn gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề nghị quan tâm chỉ đạo Ủy ban nhân dân các cấp nâng cao vai trò, trách nhiệm trong công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm; bảo đảm kinh phí, nguồn lực và huy động sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội trong phòng, chống dịch bệnh; thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc chỉ đạo các địa phương, đơn vị triển khai hoạt động phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn.
Cùng đó, trước xu hướng tăng ca Covid-19 cần điều trị chăm sóc đặc biệt được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cập nhật gần đây, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch kiểm soát, quản lý bền vững dịch bệnh, trong đó có phương án sẵn sàng bảo đảm công tác y tế trong tình huống dịch Covid-19 có biến chủng mới nguy hiểm hơn, bùng phát mạnh trên diện rộng, vượt quá năng lực của hệ thống y tế. Trong tháng 12/2023, kết quả giám sát tác nhân gây ra Covid-19, Bộ Y tế thông báo chưa ghi nhận biến thể mới, bất thường.
Theo PGS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Y tế dự phòng (Bộ Y tế), tại Việt Nam, Covid-19 đã là dịch truyền nhiễm nhóm B. Tuy nhiên, đặc tính của virus gây dịch Covid-19 là biến chủng nhiều, dù thuộc nhóm A hay nhóm B thì các vấn đề đánh giá nguy cơ và đưa ra các biện pháp ứng phó phù hợp là vô cùng quan trọng. Điều này giúp kiểm soát dịch, không bất ngờ trước diễn biến dịch và sẵn sàng đáp ứng phù hợp theo mức độ; dựa trên đánh giá nguy cơ đặc thù của bệnh từng giai đoạn để kiểm soát dịch bền vững, bảo đảm được sự chăm sóc y tế tốt cho người dân. Theo vị chuyên gia, biến thể JN.1 ghi nhận gần đây vẫn đang được theo dõi, chưa thấy vấn đề nguy hiểm như gây quá tải hệ thống y tế, tử vong tăng.
Phòng, chống Covid-19 và dịch bệnh truyền nhiễm mùa đông-xuân, đặc biệt tại miền bắc với diễn biến thời tiết có các đợt rét tăng cường, các chuyên gia khuyến cáo người dân thực hiện: giữ ấm cơ thể; duy trì thể dục, thể thao; nâng cao thể trạng. Khi có dấu hiệu mắc bệnh, đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, thăm khám kịp thời; không tự ý mua, sử dụng kháng sinh để phòng và chữa bệnh. Thực hiện 2K (khẩu trang - khử khuẩn) để phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm; đeo khẩu trang khi đến cơ sở y tế, trên các phương tiện công cộng, tại các địa điểm tập trung đông người.
