Chặng đường nhiều khó khăn với Bỉ trên cương vị Chủ tịch Hội đồng EU

Từ ngày 1/1/2024, Vương quốc Bỉ bắt đầu đảm nhận cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong thời gian sáu tháng. Làn sóng di cư ở châu Âu, việc mở rộng liên minh, hệ lụy từ biến đổi khí hậu và xung đột ở Ukraine, Trung Đông... là những vấn đề cam go mà Chủ tịch Hội đồng EU phải tập trung giải quyết trong thời gian tới.
Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo nêu ưu tiên của nước này trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên Hội đồng châu Âu. (Nguồn: Belga)
Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo nêu ưu tiên của nước này trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên Hội đồng châu Âu. (Nguồn: Belga)

Đây là lần thứ 13 Bỉ giữ chức Chủ tịch Hội đồng EU. Những ưu tiên chính trong nhiệm kỳ của nước này đã được lãnh đạo Bỉ công bố vài tuần trước đó. Theo Thủ tướng Bỉ Alexander De Croo, bảo vệ người dân, củng cố các mối quan hệ và mở rộng EU là những nguyên tắc chủ đạo trong nhiệm kỳ tới. Nhà lãnh đạo Bỉ cũng nhấn mạnh, các cuộc xung đột ở UkraineTrung Đông, biến đổi khí hậu, thông tin sai lệch… cũng là những vấn đề nổi bật được tập trung giải quyết.

So với thời điểm gần đây nhất Bỉ giữ chức Chủ tịch Hội đồng EU vào năm 2010, bối cảnh hiện tại của châu Âu nói riêng và thế giới nói chung đã có nhiều thay đổi lớn. Lục địa già vẫn đối mặt với "dư âm của Brexit", giai đoạn phục hồi hậu đại dịch Covid-19, ảnh hưởng từ các cuộc xung đột, biến đổi khí hậu, công nghệ mới nổi... Ngay trong nhiệm kỳ này, một sự kiện có ý nghĩa quan trọng với EU được tổ chức là bầu cử Nghị viện châu Âu (EP).

Phát biểu với báo giới, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Hadja Lahbib nhấn mạnh, sáu tháng tới đây thật sự là "giai đoạn then chốt" đối với EU. Các quan chức nước này cho biết, trong nhiệm kỳ của mình, Bỉ muốn nỗ lực bảo vệ công dân châu Âu tốt hơn, hợp tác chặt chẽ hơn và chuẩn bị cho người dân châu Âu một tương lai chung tốt đẹp hơn.

Di cư là một trong những trọng tâm mà nước Chủ tịch Hội đồng EU ưu tiên giải quyết, nhằm củng cố niềm tin giữa các thành viên EU và bảo đảm quản lý dòng người di cư hiệu quả. Trong 11 tháng đầu năm 2023, có ít nhất 355.300 người di cư trái phép đã đến EU, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2022 và là con số cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2016. Mới đây, EU đã đạt được thỏa thuận lớn nhằm cải cách chính sách về người di cư. Cải cách bao gồm việc đẩy nhanh quá trình kiểm tra những người di cư trái phép, thành lập trung tâm giam giữ ở biên giới, đẩy nhanh trục xuất những người xin tị nạn bị từ chối.

Tuy nhiên, giới chức Bỉ nhận định, cho dù thỏa thuận đã được thông qua, thì vấn đề di cư vẫn là thách thức dai dẳng với EU. Đói nghèo, xung đột, thiên tai... ở những điểm khởi nguồn của làn sóng di cư mới là nguyên nhân gốc rễ của vấn đề.

Một nhiệm vụ quan trọng nữa của Bỉ là thúc đẩy các cuộc đàm phán về sửa đổi khung ngân sách giai đoạn 2021-2027 và ngân sách năm 2024 của EU, đặc biệt trong bối cảnh EU đang hướng tới việc mở rộng khối. Tại Hội nghị thượng đỉnh mới đây của khối, các nước nhất trí mở các cuộc đàm phán về kết nạp Ukraine và Moldova vào liên minh. Tiến trình mở rộng khối vốn chưa bao giờ là dễ dàng bởi các đối tác phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về dân chủ, kinh tế thị trường và pháp quyền của EU.

Vào tháng 6 tới, hơn 400 triệu cử tri châu Âu sẽ bầu EP nhiệm kỳ 5 năm. Cuộc bầu cử tại 27 nước thành viên EU sẽ quyết định thành phần của nghị viện khoảng 700 ghế, có nhiệm vụ giám sát lập pháp châu Âu. Với tư cách Chủ tịch Hội đồng EU, Bỉ sẽ phải "chạy nước rút" để thúc đẩy hoàn tất các văn bản lập pháp của khối trước khi cuộc bầu cử diễn ra. Theo truyền thông châu Âu, cho đến cuối tháng 4 tới, Bỉ có trách nhiệm hoàn thiện hơn 100 văn bản lập pháp chính của EU.

Bỉ bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU với hàng loạt vấn đề hóc búa cần giải quyết. Thách thức bộn bề, song đây cũng là cơ hội để Bỉ, một trong những quốc gia sáng lập EU, khẳng định vị thế của mình và tiếp tục đóng góp thúc đẩy chuyển động mạnh mẽ để xây dựng EU trong thời kỳ mới.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.